بایگانی برچسب‌ها : آسمان شب

۲۵ کشف نجومی برتر تاریخ

 هزاران سال است که با فرارسیدن شب، انسان چشم به آسمان می دوزد و به اسرار نهان در پرده مخمل ستاره بارانش می اندیشد. در تلاش برای رازگشایی از این پدیده مرموز، انسان توانست به دستاوردهای بزرگی دست یابد. از ابداع گاه شماری گرفته تا آخرین آن ها که کشف امواج گرانشی است؛ اما انتخاب برترین کشف های تاریخ نجوم کار ساده ای نیست. کارشناسان نشریه «All About Space»، صد کشف مهم تاریخ نجوم را فهرست کردند و از خوانندگان خود خواستند برترین آن ها را انتخاب کنند. حاصل این رای گیری، ۲۵ کشف برتر تاریخ نجوم است که در ادامه با آن ها آشنا می شوید.

۲۵٫ ماه چطور ساخته شد؟

سال ۲۰۰۱ (۱۳۸۰)، فرضیه برخورد عظیم که در دهه ۱۹۷۰ (۱۳۵۰) مطرح شده بود، محتمل ترین توضیح برای شکل گیری ماه دانسته شد. این فرضیه می گوید کره ای نوزاد به نام «تیا»، به اندازه مریخ، در مدار پیش زمین (زمین در حالت پیش سیاره) شکل گرفت، اما به خاطر اندازه و جرمش سرانجام حدود ۴٫۵ میلیارد سال پیش با زاویه ای اریب به سیاره ما برخورد کرد. این برخورد نه تنها تیا را به کل نابود کرد، بلکه بخشی از جُبه سیلیسی زمین را هم کند. وقتی تکه های جداشده از زمین راهی فضا شدند، گرانش بر آن ها حاکم شد و آن ها را در مداری دور زمین جمع کرد و بعد توده توده شان کرد.
 25 کشف نجومی برتر تاریخ
سرانجام از این توده ها جسمی به اندازه ماه شکل گرفت. در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) و در پشتیبانی از همین نظریه، «دنیل هروارتس» از «دانشگاه گوتینگن» آلمان به همراه گروهش، سنگ های ماه را که فضانوردان آپولو به زمین آورده بودند، بررسی کرد و دریافت که اختلاف ها در ترکیبات ایزوتوپی زمین و ماه نشان می دهد که ۴۰ درصد ماه از تیا ساخته شده است.

۲۴٫ انسلادوس آب فشان دارد

فضاپیمای بی سرنشین «کاسینی» که در سال ۱۹۹۷ (۱۳۷۶) به سفری هفت ساله به زحل فرستاده شد، نخستین بار در نوامبر سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴) روی «انسلادوس» قمر زحل، آب فشان کشف کرد. منابع آب مایع در تصاویر دیده می شدند که از چهار عارضه خطی در ناحیه قطر جنوب این کره، معروف به «خطوط ببری»، به بیرون فوران می کردند.
این جت های یخی ذراتی را با سرعت بالا به فضا پرتاب می کردند و در میان دانشمندان موجب هیجان شده بودند، چرا که این کشف چه بسا تنوع محیط های احتمالا پشتیبان حیات را در منظومه شمسی گسترده تر می کرد. از زمان آن رصدها، شواهدی به دست آمده است که نشان می دهد این آب فشان ها به سوی پایین تا اقیانوسی از آب نمک زیر پوسته یخی این قمر امتداد دارند. درواقع، نتایج بررسی های هفت ساله که در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) جمع بندی شد، تعداد ۱۰۱ آب فشان مجزا را شناسایی کرد که از شکاف های نوارهای ببری فوران می کردند و از آن جا که آن ها با نقاط داغ کوچکی- با اندازه مناسب که نشان می دهد نتیجه چگالش بخارند- متقارن بودند، معلوم شد که ریشه های عمیقی دارند.
جالب این که معلوم شده است طی ۱۰ سال گذشته خروجی آب فشان ها ۵۰ درصد افت داشته و این، موجب مطرح شدن رازی دیگر شده است. خیلی زود بیشتر در این باره می فهمیم، چون قرار است نتایج آخرین پرواز کاسینی از میان این آب فشان ها و نمونه برداری از آن ها طی ماه های آینده منتشر شود.

۲۳٫ کشف پلوتو

اخترشناس آمریکایی، «پرسیوال لوول»، در سال ۱۹۰۵ (۱۲۸۳) وجود سیاره ای فراتر از نپتون را پیش بینی کرده بود، اما ت سال ۱۹۳۰ (۱۳۰۸) طول کشید تا سرانجام شواهدی از سیاره موسوم به «ایکس» کشف شود. سال قبل از آن، «کلاید تومبا»، محققی جوان، با طراحی های پرجزییاتش از مشتری و مریخ، روسایش را در رصدخانه لوول تحت تاثیر قرار داده بود و ۱۰ ماه بعد به معدن طلا رسید.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
تومبا وظیفه داشت با تلسکوپ استروکراف ۱۳٫۹ اینچی هر چند شب یک بار، از یک بخش آسمان عکاسی کند. در مرحله بعد او از وسیله ای موسوم به «مقایسه گر چشمک» استفاده می کرد که نوعی چشمی برای تشخیص تفاوت های بین دو عکس گرفته شده از آسمان شب بود. این روش سرانجام در ۱۲۸ فوریه ۱۹۳۰ (۲۹ بهمن ۱۳۰۸)به او امکان داد جسمی سیاره مانند را آشکار کند. این کشف سه هفته بعد، در ۱۳ مارس (۲۲ اسفند)، اعلام شد و نام «پلوتو» در روز اول ماه می (۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۹) انتخاب شد.
این کشف در سراسر دنیا هیجان به پا کرد. چرا که اخترشناسان، مشتاق فهمیدن رازهای بیشتر درباره این سیاره و یافتن شواهدی از دیگر اجرام بودند و این اشتیاق سرانجام منجر به شکل گیری ماموریت پیشگامانه «نیوهورایزنز» (افق های نو) شد.
باوجود همه این هیجان ها، به دنبال کشف اریس در سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۲) و رصد دیگر اجرام کوچک تر در کمربند کوییپر، «انجمن جهانی نجوم» در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵)، پلوتو را در طبقه سیاره های کوتوله قرار داد. به این ترتیب تعداد سیاره ها دوباره هشت تا شد. اما «مایک براون»، اخترشناس «موسسه کلتک»، به تازگی اعلام کرده به شواهد وجود جرمی عظیم در دوردست های منظومه شمسی دست یافته که خودش آن را «سیاره نهم» نامیده است.

۲۲٫ ستاره ها امواج رادیویی تولید می کنند

وقتی وظیفه بررسی تداخل های حاصل از توفان ها در فرکانس های رادیویی بر عهده «کارل یانسکی» گذاشته شد، او با خودش فکر کرد فقط عامل تداخل های بزرگ را در مخابرات رادیویی کارفرمایش بر فراز اقیانوس اطلس کشف خواهدکرد. او حتی در بلندپروازانه ترین رویاهایش نمی دید که آزمایش هایش در سال ۱۹۳۲ (۱۳۱۱) در آزمایشگاه تلفن بل او را به «ستاره ای رادیویی» تبدیل کند.
نخستین یافته های او گمان هایی را تایید کرد: بیشتر پارازیت را می شد به توفان های دور و نزدیک نسبت داد، اما معلوم شد یافتن توضیحی برای وجود نویز اضافی زمینه کار دشواری است. او این موضوع را برای مدتی طولانی و به دقت بررسی کرد و متوجه شد که انگار منشا آن خورشید است و ظاهرا در چرخه ای ۲۴ ساعته- یا دقیق تر، چرخه ای به مدت ۲۳ ساعت و ۵۶ دقیقه- تکرار می شود.
از آن جا که این یکی از مشخصه های ستاره های ثابت بود، منجر به نتیجه ای شگفت انگیز شد. یانسکی دریافت که این تابش درواقع از مرکز راه شیری می آید و ستاره ها انرژی را نه تنها به شکل امواج نوی که به شکل امواج رادیویی هم از خود گسیل می کنند. البته یافته های او در سطح وسیعی نادیده گرفته شد.
وقتی سرانجام یکی از مهندسان همکار او، «گروت ریبر»، رد سال ۱۹۳۷ (۱۳۱۶) با تلسکوپ ۹٫۶ متری خودش این  کشف را تایید کرد، بالاخره کشف امواج رادیویی ستاره ها به رسمیت شناخته شد.

۲۱٫ انرژی ستاره ها را فرایند همجوشی تامین می کند

«آرتور ادینگتون»، اخترشناس انگلیسی، زمانی اعلام کرد که انرژی ستاره ها را فرایند همجوشی هسته ای تامین می کند. او گفت همجوشی هسته های کوچک برای تولید مقادیر عظیم انرژی همان منبعی است که انرژی ستاره ها را فراهم می کند. او سپس شرح داد که علت تابش خورشید، تبدیل اتم های هیدروژن به هلیم است و این که ستاره منظومه شمسی ۱۰۰ میلیارد سال می درخشد تا این که سرانجام سوختش به پایان برسد.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
دانشمندان طی سال ها نظرات و حدسیاتشان را حول همین نظریه بنا کرده اند و حالا همه پذیرفته اند که خورشید، هسته ای چگال و بسیار پرفشار دارد که درونش اتم های هیدروژن پرسرعت با هم برخورد می کنند و هسته هایشان به هم جوش می خورند تا هلیم بسازند و حرارت تولید کنند. این فرایند، انرژی را به سوی بیرون گسیل می کند و موجب می شود فوتون ها در منطقه تابشی خورشید به ضخامت ۲۸۹ هزار کیلومتر به این سو و آن سو بازتاب شوند تا این که سرانجام راهی منطقه همرفتی شوند، بعد هم به سطح برسند و به بیرون تابش شوند. تازه وقتی سوخت هیدروژن تمام شود، واکنش های همجوشی دیگری رخ می دهند و این موجب تغییراتی در ستاره می شود.

۲۰٫ کشف بوزون هیگز

فیزیکدانان ۴۵ سال بود که بدون هیچ موفقیتی به دنبال «بوزون هیگز» می گشتند. بوزون هیگز هفدمین قطعه از مدل استاندارد فیزیک نظری است که قوانین مربوط به برهمکنش میان ذرات سازنده همه اتم ها، مولکول ها و ماده عالم را مشخص می کند. دانشمندان مرکز «سرن» برای کشف این که این ذرات چطور جرم به دست می آورند، تلاش بسیاری کردند و تا ساخت «برخورددهنده بزرگ هادرونی» (LHC) به درازای ۲۷۸ کیلومتر در عمق حدود صد متری زیر زمین در مرز سوییس و فرانسه پیش رفتند.
تکمیل این تجهیزات یک دهه طول کشید و ۴٫۷۵ میلیارد دلار هزینه برداشت و در نهایت، روز چهارم جولای ۲۰۱۲ (۱۴ تیر ۱۳۹۱) به نتایجی رسید که همه منتظرش بودند. ابزار LHC یک شتاب دهنده ذرات است که ۹۳۰۰ آهنربای ابررسانای آن تا دمای ۲۷۱٫۲۵- درجه سلسیوس سرد می شود و قادر است دو پرتو پروتون را با سرعت نزدیک به سرعت نور به هم بکوبد.
دانشمندان با جست و جو در بقایای برجامانده از تصادم های متعدد می خواستند ردی از شواهد وجود بوزون هیگز بیابند، ذره ای که «پیتر هیگز» به طور اتفاقی در سال ۱۹۶۴ (۱۳۴۳) وجودش را پیشنهاد کرد. داده ها نشان از وجود ذره ای داشتند به جرم ۱۲۵٫۳ گیگاالکترون ولت که جرمش ۱۳۳ بار بیشتر از یک پروتون است. با این که هنوز آزمایش های بیشتری برای اندازه گیری دیگر ویژگی های بوزون هیگز باقی مانده، این کشف ما را یک قدم به رازگشایی از عالم نزدیک تر کرده است.

۱۹٫ کهکشان ما شکلی مارپیچی دارد

یکی از مشکلات نقشه برداری از راه شیری این است که ما درونش هستیم و سخت است که تصویری کلی از شکلش به دست آوردم. اما وقتی «هارلو شیپلی» مشغول بررسی خوشه های کروی- اجتماعات کروی شکل از ستاره ها- بود، کم کم شروع به ترسیم تصویری کلی از کهکشانمان کرد.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
به مرور زمان و با استفاده گسترده تر از تلسکوپ های رادیویی- که می توانستند از میان غبار هم ببینند- کشف شد که شکل کهکشان ما، نه آن طور که از ابتدا تصور می شد بیضوی، بلکه مارپیچی است، این بررسی ها نه تنها راه شیری را با دوسوم کهکشان های شناخته شده عالم در یک طبقه قرار داد، بلکه همچنین نشان داد زمین در دوسوم راه از مرکز کهکشان به سوی یکی از لبه هایش قرار دارد. اما هنوز همه چیز را درباره ویژگی های کهکشان های مارپیچی نمی دانیم. تازه در سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴)، رصدهای تلسکوپ فضایی «اسپیتزر» تایید کرد که کهکشان راه شیری کهکشانی مارپیچی- میله ای است؛ یعنی شکل توده ستاره های مرکزش به جای کروی بودن، مستطیل شکل یا شبیه به یک میله است و تازه پارسال بود که بیشتر بخش های خالی پازل نقشه مارپیچی راه شیری شروع به پرشدن کردند.
در میان داده های «کاوشگر میدان دید باز پویش فروسرخ ناسا» (معروف به وایز، WISE» بیش از ۴۰۰ زایشگاه ستاره ای پوشیده در غبار کشف شدند که شکل مارپیچی بازوهای کهکشان را دنبال می کنند. به گفته ناسا، این داده ها مدل چهاربازویی ساختار مارپیچی راه شیری را تایید می کنند. درون همین بازوهاست که بیشتر ستاره های کهکشان متولد می شوند.

۱۸٫ زمین گرد است

اندیشه گرد بودن زمین به یونان باستان باز می گردد و عموما آن را به «فیثاغورس» منسوب می کنند که براساس رصد یک ماه گرفتگی در قرن ششم پیش از میلاد به این نتیجه رسید. از آن زمان- و با رد شدن نظریه تخت بودن زمین- ماهیت کروی زمین طی قرن های بعدی بارها اثبات شده است. این موضوع به ما امکان داده است که سیاره مان را بهتر درک کنیم و زمین و فضا را موثرتر کاوش کنیم، چون  دانشمندان حالا بهتر می توانند نظریاتشان را تدوین کنند و بعد در تلاش برای تاییدشان راهی فضا شوند.  مسلما وقتی فضانوردان زمین را از دور دیدند، درستی نظریه گرد بودن زمین قطعی شد. البته جالب است که دریافته ایم سیاره مان نه کره ای کامل بلکه کره واری بی نظمی با یک برآمدگی روی استوایش است.

۱۷٫ روی سطح کره های دیگر هم آتشفشان های فعال وجود دارند

«لیندا مورابیتو» در سال ۱۹۷۴ (۱۳۵۳) در «آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا» (JPL) شروع به کرا کرد، اما بهترین فرصت زندگی اش پنج سال بعد به سراغش آمد، وقتی مهندس سامانه پردازش تصویر جهت یابی اپتیکی و دستیار جهت یابی فضاپیمای «وویجر ۱» شد. در روز نهم مارس ۱۹۷۹ (۱۸ اسفند ۱۳۵۷)، او مشغول پردازش عکس هایی از این فضاپیما بود که متوجه ناهنجاری هلالی شکل بزرگی درست کنار لبه کره «آیو»، قمر مشتری شد.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
بعد از بررسی عمیق تر به این نتیجه رسید آنچه می بیند به فعالیت های آتشفشانی مرتبط است. چند روز بعد، حدسش تایید شد. آن تصویر درواقع ابری به بلندای ۲۷۰ کیلومتر بود و این نخستین بار بود که آتشفشان فعالی خارج از زمین شناسایی می شد. امروز می دانیم که آیو بیش از ۱۵۰ آتشفشان فعال دارد و پیش بینی می کنیم در مجموع حدود ۴۰۰ عدد داشته باشد.

۱۶٫ یافتن شبیه ترین سیاره به زمین

تعداد سیاره های شناخته شده در عالم از مرز سه هزار گذشته است؛ هرچند شیبه سازی های رایانه ای «اریک زگریسون» از دانشگاه اوپسالا»ی سوئد نشان می دهد احتمالا ۷۰۰ میلیارد میلیارد (۱۰۲۰×۷) سیاره در عالم وجود دارند. او می گوید که از آن تعداد، احتمالا هیچ یک دقیقا شبیه زمین نیست، اما اخترشناسان تا امروز چندین سیاره زمین مانند کشف کرده اند.
در سال ۲۰۰۷ (۱۳۸۶)، سیاره ای که به گرد ستاره «گلیس ۵۸۱» در فاصله ۲۰٫۴ سال نوری از زمین می گشت، کشف شد و نخستین «ابرزمین» نام گرفت. هر چند این کشف با اندکی شک و شبهه همراه بود، اما هیجان زیادی ایجاد کرد. معلوم شد این سیاره که به نظر می رسید جرمی زمین مانند داشته باشد و به «گلیس d581» معروف شد، جرمی حدود هفت برابر زمین دارد. در منطقه ای سکونت پذیر ستاره اش قرار گرفته است و بنابراین احتمالا دارای جو و شاید اقیانوس مایع باشد.

۱۵٫ نخستین ستاره تپنده

25 کشف نجومی برتر تاریخ
بحث ستاره های تپنده نخستین بار در شب ۲۸ نوامبر ۱۹۶۷ (۱۷ آذر ۱۳۴۶) مطرح شد، اما این کشف در هاله ای از بحث و اختلاف نظر گیر افتاد. دانشجویی به نام «جاسلین بل برنل» نخستین کسی بود که این تپنده ها را رصد و به دقت تحلیلشان کرده بود. کشف بل برنل خارق العاده بود. چیزی که او دید، گسیل تپ های رادیویی غیرعادی طی فوران های منظم و پرسرعت از تک نقطه ای در فضا بود. بعد از یک ماه ار و تلاش برای دریافتن این که آیا تلسکوپ مشکلی دارد، دومین ستاره تپنده (یا تپ اختر) هم کشف شد. در نهایت چنین نتیجه گیری شد که تپ اخترها، ستاره های نوترونی چرخان به شدت مغناطیسی اند که بعد از مرگ ستاره های پرجرم، طی انفجارهای ابرنواختری، از بقایای آن ها شکل گرفته اند. کشف تپ اخترها نخستین شاهد بر درستی نظریه گرانشی آلبرت اینشتین بود.

۱۴٫ بخشی از عالم گم شده

سال ۱۹۳۳ (۱۳۱۲)، «فریتس تُسویکی»، اخترشناس سوییسی، به درستی بیان کرد آنچه در عالم می بینیم همه چیزی نیست که وجود دارد. او در بررسی هایش از «خوشه گیسو» در دهه ۱۹۳۰ (۱۳۱۰) متوجه شد که مقدار ماده مرئی کهکشان هایی که سرعت بالایی دارند، برای ایجاد گرانش لازم برای منسجم ماندن آن ها کافی نیست و بنابراین به دنبال عامل انسجام آن ها گشت. البته بررسی های او بلافاصله پذیرفته شد. امروز می دانیم چیزهای دیگری نیز در عالم وجود دارند. آن ها ماده تاریک و انرژی تاریک هستند که در مجموع ۹۶ درصد عالم ما را می سازند (و هر آنچه ما می بینیم فقط چهار درصد باقی مانده است).

۱۳٫ کشف نخستین سیاهچاله ابرپرجرم

در مرکز کهکشان هایپرجرم، سیاهچاله های ابرپرجرمی وجود دارند که به احتمال قوی از رمبش ابرهای عظیم گاز میان ستاره ای شکل گرفته اند. در سیاهچاله های «عادی» که جرم هایی تا ۲۰ برابر جرم خورشید دارند کشش گرانش چنان قوی است که حتی نور نمی تواند از آن ها بگریزد. تفاوت بزرگ در این است که سیاهچاله های ابرپرجرم ممکن است تا ۱۰۰ میلیون برابر خورشید جرم داشته باشند.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
در سال ۱۹۷۱ (۱۳۵۰)، «مارتین ریس» و «دانلد لیندن- بل»، اخترشناسان «دانشگاه کمبریج»، فرضیه ای مبنی بر وجود سیاهچاله ای ابرپرجرم را در مرکز راه شیری ارائه کردند. سه سال بعد، «بروس بلیک» و «رابرت براون»، اخترشناسان آمریکایی، منبع رادیویی فشرده و متغیری را در قلب راه شیری یافتند و آن را «قوس A» نامیدند. این کشف فوق العاده ای بود که به شواهدی مبنی بر وجود سیاهچاله ای ابرپرجرم در آن مکان اشاره داشت. از آن زمان، به طور قطع معلوم شده که این نقطه مرکز کهکشان است و بقیه کهکشان دور آن در گردش است.

۱۲٫ کهکشانی بلافاصله پس از مهبانگ

کهکشان هایی که در آسمان شب می بینیم، به نوعی چشم اندازی به گذشته هستند. نور آن ها بیشتر اوقات میلیاردها سال برای رسیدن به ما در راه بوده است، بنابراین ممکن است بتوانیم کهکشان های ابتدایی را بسیار نزدیک (دست کم به طور نسبی) به زمان انفجار بزرگ (مهبانگ) کشف و رصد کنیم.
در بهار سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴)، کهکشانی به نام «EGS-zs8-1» در صورت فلکی «عوا» کشف شد که دانشمندان گمان می کردند دورترین و قدیمی ترین کهکشان رصدشده در عالم باشد. هر چند، فقط دو ماه بعد از آن کشف، کهکشان دیگری به نام «EGSy8p7» رصد شد و معلوم شد که ۱۳٫۲ میلیارد سال طول کشیده است تا نور این کهکشان به زمین برسد؛ یعنی این مجموعه از ستاره ها فقط ۶۰۰ میلیون سال پس از انفجار بزرگ وجود داشته است. این عدد مبتنی بر درک فعلی ما از سن ۱۳٫۸۲ میلیارد ساله عالم است.

۱۱٫ زمین میدان مغناطیسی دارد

اثرات میدان مغناطیسی زمین از بیش از دو هزار سال پیش برای انسان شناخته شده بوده است؛ هر چند، تازه «مدتی» پس از آن بود که دانشمندان فهمیدند این اثرات ناشی از جریان های همرفتی حاصل از حرکات چرخشی آهن داغ مذاب در هسته سیاره است. زمین، بدون میدان مغناطیسی هیچ راهی برای منحرف کردن جریان ذرات بارداری که در قالب باد خورشیدی از خورشید به سوی بیرون جریان دارند، در اختیار ندارد. بنابراین، میدان مغناطیسی پشتیبان جو زمین است.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
سال ۱۹۰۶ (۱۲۸۵)، «برنار برونه» زمین شناس فرانسوی، مشغول بررسی نمونه سنگ های آتشفشانی بود که از ناحیه ای بسیار کم جمعیت در فرانسه به نان «اوورنیه» (Auvergne) جمع آوری :رده بود. وقتی آن سنگ ها را آزمایش کر، متوجه شد که برخی از آن ها شامل ذرات آهنی هستند که وقتی گدازه می شده است، در خلاف جهت قطب فعلی زمین، مغناطیسی شده بودند. او که می دانست گدازه مذاب وقتی خنک شود، نمونه ای از قطبیت زمین را در خود حفظ می کند، کشف کرد که میدان مغناطیسی زمین ممکن است تغییر جهت بدهد و وارونه شود.
قطب های زمین هر چندصد هزار سال جا به جا می شوند. هر چند زمانی در گذشته بسیار دور این اتفاق هر پنج میلیون سال می افتاده و آخرین بار ۷۸۰ هزار سال پیش رخ داده است. احتمالش وجود دارد که این اتفاق در دوران زندگی ما بیفتد، چرا که ۲۰۰ سال است میدان مغناطیسی زمین رو به ضعیف شدن می رود که نشانه ای از فروپاشی و برعکس شدن آن است. اگر چنین شود، ممکن است به طور نامطلوبی بر شبکه های برق و البته جهت یابی حیوانات تاثیر بگذارد.
•    قطب شمال جغرافیایی: نقطه ای در نیمکره شمالی زمین که محور چرخش زمین با سطح سیاره متقاطع می شود.
•    فاصله بین قطب ها: قطب های مغناطیسی و جغرافیایی حدود ۱۱٫۵ درجه با هم زاویه دارند.
•    قطب شمال مغناطیسی: این قطب در نزدیکی قطب جنوب زمین واقع شده است و جایی است که میدان مغناطیسی سیاره به صورت عمودی رو به پایین قرار دارد.
•    قطب جنوب مغناطیسی: قطب جنوب مغناطیسی زمین در نزدیکی قطب شمال جغرافیایی قرار گرفته است. تاکنون به این فکر کرده اید که چرا قطب شمال قطب نما همیشه رو به شمال جغرافیایی می ایستد؟
•    قطب جنوب جغرافیایی: نقطه ای در نیمکره جنوبی زمین که محور چرخش زمین با سطح سیاره متقاطع می شود.

۱۰٫ تابشی که نظریه مهبانگ را اثبات کرد

در سال ۱۹۶۵ (۱۳۴۴)، «آرنو پنزیاس» و «رابرت ویلسون»، اخترشناسان رادیویی، به طور تصادفی تابشی را کشف کردند که به «تابش ریزموج زمینه کیهانی» (CMB) معروف شد. آن ها مشغول پیمایش آسمان به کمک آنتن رادیویی «هالمدل هورن» در نیوجرسی بودند که این کشف اتفاق افتاد. آن ها در تلاش برای یافتن امواج الکترومغناطیسی نامرئی بودند، اما نویزی در زمینه آسمان مدام در کارشان اخلال ایجاد می کرد و آن ها به هر راهی برای حذف این نویز متوسل شدند. وقتی نویز مصرانه باقی ماند، سرانجام آن دو تسلیم شدند و به نتیجه ای خیره کننده رسیدند: آین نویز از جایی بیرون از کهکشان خودمان می آمد. آن ها داده ها را در اختیار اخترشناسان دیگر گذاشتند و شگفت زده شدند وقتی شنیدند شاید این نویز آخرین بقایای نوری از انفجار بزرگ باشد.
حدود ۱۳٫۷۲ میلیارد سال طول کشیده است تا این تابش به زمین برسد و منشأ آن ۳۷۸ هزار سال پس از انفجار بزرگ (نخستین لحظه ای که فوتون ها امکان سفر آزادانه را یافتند) بوده است. کشف این تابش نسبتا یکنواخت از امواج رادیویی در زمینه آسمان به اخترشناسان کمک کرد به ترکیبات عالم پی ببرند و حتی منجر به شکل گیری فرضیه های ماده تاریک و انرژی تاریک شد. در حال حاضر ماموریت اروپایی «پلانک» که در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) پرتاب شد، بهترین نقشه برداری را از تابش CMB انجام داده است.

۹٫ گالیله قمرهایی را به دور مشتری کشف کرد

در سال ۱۶۱۰ (۹۸۹)، «گالیله» گمان کرد حین رصد مشتری سه ستاره را روی یک خط در نزدیکی آن دیده است. این اتفاق موج هیجان اخترشناس ایتالیایی شد، اما تازه با رصدهای دقیق تر بود که او متوجه چیزی غیرعادی شد. او انتظار داشت وقتی مشتری در آسمان حرکت می کند، از کنار آن سه ستاره بگذرد؛ اما درعوض، ستاره ها به غرب مشتری جا به جا شده بودند، ستاره چهارمی به جمعشان پیوسته بود و همگی سیاره را در مسیرش همراهی می کردند.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
او دریافت که آن ها نه ستاره، بلکه قمر هستند. باور غالب در آن زمان این بود که خورشید و ماه و همه اجرام دیگر دور زمین می گردند، با این حال کشف چهار قمر گرد مشتری نشان می داد که ممکن است مرکز گردش دیگری هم وجود داشته باشد. رصدهای گالیله ضربه ای به مدل زمین، مرکز منظومه شمسی بود و شواهد محکمی ارائه می داد از این که خورشید مرکز عالم است، نه زمین. گالیله به کفرگویی محکوم شد. البته بعدها معلوم شد که او درست می گفته است. کارهای او به جدا شدن علم از فلسفه و دین کمک کرد.

۸٫ ما از غبار ستاره ای شکل گرفته ایم

دانشمندان مدتی است که می دانند منشأ اتم های بدن ما ستاره های است که پیش از ۴٫۵ میلیارد سال پیش متولد شده اند. در واقع، وقتی معلوم شد عالم در آغاز فقط از هیدروژن و مقدار کمی هلیم تشکیل شده بود، همه چیز سر جایش قرار گرفت. بیش از ۹۶ درصد بدن انسان از هیدروژن، اکسیژن، کربن و نیتروژن ساخته شده است. بدن ما همچنین شامل کلسیم، پتاسیم، گوگرد، منیزیم، آهن روی، مس و بسیاری دیگر از عناصر است. منشأ همه این عناصر ستاره های نخستین است، چرا که ستاره ها نوعی راکتور هسته ای هستند. بدون ستاره ها ما هم وجود نمی داشتیم، زیرا همین طور که ستاره ها هیدروژن را به هلیم تبدیل می کردند، ماده لازم برای ساخته شدن بدن های ما را می ساختند. وقتی آن ستاره ها منفجر شدند و مردند، آن عناصر به زمین رسیدند و سنگ بناهای حیات را فراهم کردند. بنابراین، ما عملا می توانیم ستاره ها را نیاکان خود بدانیم.

۷٫ سن عالم ۱۳٫۸۲ میلیارد است

25 کشف نجومی برتر تاریخ
برای عالم آرزوی «تولد مبارک» می کردیم. فقط اگر تاریخی داشتیم که تولدش را معلوم می کرد. در حال حاضر، فقط می توانیم براساس شواهدی که داریم، تخمین های بسیار دقیقی از سن عالم بزنیم. دانشمندان اکنون با قاطعیت می گویند سن عالم ۱۳٫۸۲ میلیارد سال است، یعنی ۱۰۰ میلیون سال بیشتر از چیزی که قبلا فکر می کردیم. در مارس سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) به این عدد رسیدیم؛ زمانی که تلسکوپ فضایی «پلانک»، متعلق به سازمان فضایی اروپا، طی ۱۵٫۵ ماه، یک میلیارد نقطه را در آسمان رصد کرد و نقشه ای دقیق از افت و خیزهای کوچک دمایی در تابش ریزموج زمینه کیهان ترسیم کرد.

۶٫ پیدا کردن راهی برای ارسال فضاپیما به مدار سیارات

در سال ۱۹۵۷ (۱۳۳۶)، اتحاد جماهیر شوروی سابق، ماهواره ای «اسپوتنیک ۱» نخستین ماهواره ای که به مدار بیضوی نزدیک زمین می رفت- را پرتاب کرد و نه تنها جرقه مسابقه فضایی با ایالات متحده آمریکا را زد (ناسا یک سال بعد شکل گرفت)، بلکه ثابت کرده انسان برای ارسال فضاپیما به دور سیارات راهی یافته است.
شوروی شاهکارش را با ارسال فضاپیما به ماه ادامه داد و بالاخره در آوریل سال ۱۹۶۶ (۱۳۴۴) بود که فضاپیمای «لونا ۱۰»شوروی در مداری دور قمر زمین قرار گرفت، چهار ماه پیش از ایالات متحده. هر چند، «مارینر ۱» فضاپیمای متعلق به ناسا- نخستین فضاپیمایی شد که به گرد سیاره ای دیگر قرار گرفت؛ این فضاپیما در سال ۱۹۷۱ (۱۳۵۰) به مریخ رسید.
مارینر ۱ مسابقه رسیدن به مریخ را یک ماه زودتر از شوروی برد. بدون محاسبات پیچیده، شامل فیزیک و مدارها و کشش گرانش، هیچ یک از این ها شدنی نبود. تلاش های ابتدایی بر کارهای «یوهانس کپلر»، اخترشناس و ریاضیدان آلمان استوار بود که در قرن هفدهم معلوم کرد مدار سیارات بیضوی است. اما ارسال فضاپیما به مدار سیارات دیگر فواید دیگری هم داشت: امروز می توانیم از سیارات سر راه برای سرعت دادن به فضاپیما، کمک گرانشی بگیریم (مانور قلاب سنگ گرانشی) و به این ترتیب در مصرف سوخت صرفه جویی و از سیاره ای به سیاره دیگر، بهتر طی مسیر کنیم.

۵٫ آب روی مریخ

مدت ها امید داشته ایم روی مریخ حیات بیابیم، اما در حالی که همچنان منتظر این کشف خاص هستیم، جست و جو به دنبال آب جاری بر سطح سیاره سرخ به نتایج بسیار بهتری رسیده است. در ژوئن سال ۲۰۰۰ (۱۳۷۹)، دانشمندان ناسا با استفاده از فضاپیمای «کاوشگر سراسری مریخ» (MGC) عوارضی را رصد کردند که نشان از وجود منابع آب در سطح یا نزدیک سطح این سیاره داشتند. در تصاویر آب راه هایی دیده می شدند که ظاهرا آب جاری آن ها را ساخته بود، همچنین رسوبات خاک و سنگی که گویی همان جریان ها حملشان کرده بود.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
از آن زمان شواهدی بیشتری کشف شده اند. در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵)، تحلیل تصاویر MGS رسوباتی را آشکار کرد که نشان می داد در دهه قبل از آن، آب از میانشان گذشته است و در سپتامبر ۲۰۱۵ (۱۳۹۴) هم، دانشمندان از دیدن نوارهای تیره بر سراشیب های تند در تصاویر مدارگرد شناسایی مریخ (MRO) طی فصل گرم این سیاره بسیار هیجان زده شدند. این نوارها را هم جریان آب شور به سوی پایین سراشیب ها شکل داده بود و حالا به خطوط تکرار شونده در سراشیب معروف شده اند. هرچند آب جاری مستقیما دیده نشده است، اما فعلا این ها قوی ترین مدارک ما از این مسئله است که شاید مریخ هرگز به آن خشکی که روزی تصور می کردیم، نبوده و این که شاید آب مایع هنوز جایی روی سطح این سیاره- هر چند به طور متناوب- وجود داشته باشد. این یعنی احتمال یافتن حیات روی مریخ افزایش پیدا کرده است.

۴٫ فراتر از راه شیری هم کهکشان هایی هستند

زمانی بود که اخترشناسان فکر می کردند راه شیری کل عالم است. تازه در دهه ۱۹۲۰ (۱۳۰۰) بود که «ادوین هابل» ثابت کرد راه شیری فقط یکی از کهکشان های بسیار عالم است و به این ترتیب دیدگاه ها را به کل عوض کرد. اخترشناس همکار او، «هارلو شیپلی»، محاسبه کرده بود که قطر راه شیری ۳۰۰ سال نوری است، اما نظریه هابل این بود که «سحابی»های مارپیچی قابل رصد بسیار دورتر از این هستند. گمان او درست بود و برای همیشه دیدگاه ما به عالم را تغییر داد.
هابل، چند ماه با استفاده از تلسکوپ «هوکر» در «رصدخانه مونت ویلسون» کالیفرنیا بر رصد «آندرومدا» (M31) تمرکز کرد. در آن زمان، آندروما مدار بزرگ ترین «سحابی» مارپیچی شناخته شده بود. او در جست و جوی ستاره های منفجرشونده بود، سه نمونه پیدا کرد و متوجه شد یکی از آن ها طی دوره ای ۳۱٫۴ روزه به طور پیش بینی پذیری کم نور و پرنور می شود.
اسم آن ستاره شد «V1» (نخستین ستاره متغیر هابل). از آن مهم تر، سنجش های بعدی هابل درباره ۳۶ ستاره متغیر دیگر در آندرومدا نشان داد که فاصله این ستاره ها از ما ۹۰۰ هزار سال نوری است. به دنبال این محاسبات حیرت انگیز (البته سرانجام بازسنجش ها نشان داد که V1 در فاصله ۲٫۵ میلیون سال نوری از ما قرار دارد)، معلوم شد که راه شیری به طور قطع در عالم تنها نیست و V1 درواقع داخل کهکشانی دیگر قرار دارد. هابل کهکشان های دیگری را هم کشف کرد و وسعت عالم خیلی زود بیش از پیش آشکار شد.

۳٫ عالم در حال انبساط است

با کشف کهکشان هایی فراتر از راه شیری، درک علمی از عالم ناگهان از مرتبه هزار میلیون رشد کرد. البته هنوز کار ادوین هابل تمام نشده بود. او در سال ۱۹۲۹ (۱۳۰۸) مقاله مهمی منتشر کرد که شامل رصدی پیشگامانه با نتیجه ای خیره کننده بود، مبنی بر این که عالم درحال انبساط است. هابل با رصد نور کهکشان های دوردست نوشته بود: آن ها نه تنها در فضا حرکت می کنند و از ما دور می شوند، بلکه هر چه دورتر باشند با سرعت بیشتری هم دور می شوند.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
هابل برای این نتیجه گیری از داده های رصدی خودش به همراه داده هایی استفاده کرد که «وستو اسلیفر»، اخترشناس آمریکایی، در سال ۱۹۱۲ (۱۲۹۱) گردآوری کرده بود. اما هیچ شکی نیست که آن مقاله نقطه عطفی در تاریخ اخترشناسی است. اصل پشت این کشف به نام «قانون هابل» معروف شد (که می گوید سرعت نسبیت کهکشان معادل است با فاصله ضرب در ثابت هابل).
از آن زمان، نظریه های دیگری هم مطرح شده اند. رصدهای تلسکوپ فضایی هابل نشان داده است عالم نه تنها منبسط می شود، بلکه انبساطش شتاب دار هم هست. باور بر این است که به جای این که گرانش موجب کند شدن انبساط عالم شود، انرژی تاریک موجب شتاب گرفتنش شده است. البته هنوز مانده که کشف کنیم چرا و چطور.

۲٫ کشف نخستین دنیای بیگانه

اخترشناس، فیلسوف و راهب ایتالیایی قرن شانزدهم میلادی، «جیور دانو برونو» (در سال ۱۶۰۰ میلادی/ ۹۷۹ شمسی کشته شد). آن زمان از عالمی بی کران حرف زده بود که ستاره هایش را سیاره هایی فرا گرفته اند؛ دنیاهایی دور از زمین که شاید میزبان حیات هم باشند. با این حال، نخستین شواهد از سیاره ای فراخورشیدی خارج از منظومه شمسی ما تازه ۳۹۲ سال بعد از مرگ او پیدا شد. افتخار این کشف از آن «الکساندر ولشتان»، اخترشناس لهستانی و «دیل فریل»، اخترشناس کانادایی است که در سال ۱۹۹۲ (۱۳۷۱) منظومه ای سیاره ای را در اطراف تپ اختری (نوعی از ستاره های نوترونی) به نام «PSR B1257+12» کشف کردند. با این که این تپ اختر در فاصله هزار سال نوری از ما در صورت فلکی «سنبله» قرار دارد، آن ها توانستند با بهره گیری از روش زمان سنجی تپ های ستاره، دو سیاره را در مداری به دور آن بیابند. از آن جا که تپ اخترها به سرعت دور خودشان می چرخند و از خود پرتوهای بسیار منظم و پایداری از تابش شدید الکترومغناطیس گسیل می کنند. هرگونه آشکارسازی تغییری مختصر اما منظم، نشان از وجود سیاره ای در اطراف آن هاست.
دو سال بعد، سیاره سومی هم در این منظومه کشف شد (وجود سیاره چهارمی در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵) ادعا، اما رد شد). از آن زمان، بیش از سه هزار سیاره فراخورشیدی کشف شده اند، از جمله سیاره «۵۲ فرس اعظم- ب» که غولی گازی است؛ نخستین سیاره کشف شده که دور ستاره ای خورشید مانند می گردد. (۱۹۹۵- ۱۳۷۴). الکساندر ولشتان برای کشف خود از سوی انجمن نجوم آمریکا در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵) برنده «جایزه بئاتریس تینسلی» شد و دیل فریل در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) کمک هزینه پژوهشی «بنیاد گوگنهایم» را به دست آورد.

۱٫ کشف امواجی در تار و پود فضازمان

۱۰۰ سال پیش، آلبرت انیشتین وجود امواج گرانشی را به مثابه نتیجه نظریه نسبیت عام خود پیش بینی کرد. این فیزیکدان نظری متولد آلمان گفته بود هر جرم شتابداری باید در تار و پود فضازمان امواجی ایجاد کند که با سرعت نور گسترش پیدا می کنند. این حرف در اصل یعنی تغییرات گرانشی به صورت موجی در سراسر فضا پخش می شوند. اما ده ها سال جست و جو نتیجه ای نداشت جز پوچی ناامیدکننده.
اما در ۱۱ فوریه ۲۰۱۶ (۲۲ بهمن ۱۳۹۴) اعلام شد که فیزیکدانان «رصدخانه تداخل سنج لیزری امواج گرانشی» (لایگو) برای نخستین بار موجی را حس کرده اند که حاصل تصادمی به مدت کسری از ثانیه بین دو سیاهچاله در فاصله ۱٫۳ میلیارد سال نوری از ما بوده است. نزدیک شدن این دو توده عظیم جرم- یکی ۳۶ برابر و دیگری ۲۹ برابر جرم خورشید- به یکدیگر اثباتی بر نسبیت عام بود و فرصتی را برای اخترشناسان ایجاد کرد که از این پس عالم را به روشی کاملا جدید نظاره کنند. همچنین نخستین بار بود که یک جفت سیاهچاله در حال برخورد رصد شدند.
امواج گرانشی- که اتفاقا هر چیزی که قادر به تاثیرگذاری بر محیط اطرافش باشد، مثل انفجار یک سیاره، ممکن است آن ها را تولید کند- درواقع نخستین بار در ۱۴ سپتامبر سال ۲۰۱۵ (۲۳ شهریور ۱۳۹۴) توجه دانشمندانی را به خود جلب کردند که از آشکارسازهای لایگو در لیوینگستون لوییزیانا و هنفورد واشنگتن استفاده می کردند.
به گفته دانشمندان، جرمی سه برابر جرم خورشید به امواج گرانشی تبدیل شده بود و اوج بیرون ده انرژی این رویداد حدود ۵۰ برابر کل انرژی تابشی در عالم مرئی در آن بازه زمانی بود. با وجود این حقیقت، اثرات رصد شده بسیار ضعیف بود و به همین علت هم آشکارسازی امواج گرانشی این قدر دشوار است. این گونه است که تداخل سنج های لایگو قادرند تغییراند معادل کسری از قطر یک پروتون را آشکار کنند.
حالا این امیدواری وجود دارد که این کشف به دانشمندان امکان رصد نواحی پنهان فضا را بدهد و پنجره های تازه ای رو به عالم باز کند. با فراهم شدن امکان رصد بخش های تیره کیهان، حالا دیگر باید بتوانیم تا آغاز زمان، حدود ۱۳٫۸۲ میلیارد سال پیش، عقب برویم و باید اطلاعات بیشتری درباره سیاهچاله ها به دست آوریم. درواقع این تازه آغاز ماجراست. حالا که زمینه جدید نجوم امواج گرانشی گشوده شده است، اخترشناسان منتظر ساخته شدن رصدخانه های جدیدند که قادر به گوش سپردن به امواج گرانشی باشند. در سال های آینده می توانیم منتظر سونامی عظیمی از یافته های تازه باشیم.

پروژه مارس یک؛ سفر بی بازگشت به مریخ

نخستین گروه مسافران در سال ۲۰۲۳ راهی مریخ خواهندداشت و باقی عمر خود را در مریخ سپری می کنند.

پروژه «مارس یک» توسط سازمانی به همین نام با هدف استقرار بشر روی سیاره سرخ با استفاده از ترکیبی از تکنولوژی های موجود و قابل استفاده در سراسر جهان آغاز به کار کرده است. این سازمان قصد دارد ماجراجویی چندین ساله خود را از طریق نمایش برنامه ای تلویزیونی از تمام لحظات این پروژه با تمامی جهان به اشتراک بگذارد. شرکت هلندی MarsOne ثبت نام اولیه از داوطلبان حضور در سفر بی بازگشت به مریخ را اواخر سال شمسی گذشته آغاز کرد.

سفر بی بازگشت به مریخ
سفر بی بازگشت به مریخ

ثبت نام

براساس اعلام مسئولین این شرکت، پیش از شروع رسمی برنامه انتخاب داوطلبان، بیش از هزار درخواست برای حضور در این سفر دریافت شده بود. پذیرش اولیه داوطلبان از ۸ ژانویه ۲۰۱۳ آغاز شد و فرآیند انتخاب جهانی داوطلبان از طریق برنامه های تلویزیونی انجام شد. این طرح تنها مختص دانشمندان یا خلبانان سابق جت های جنگی نیست و تمامی افراد علاقه مند با حداقل ۱۸ سال سن می توانند داوطلب حضور در جمع پیشگامان مستعمره مریخ (MarsColonypioneer) باشند.

چرا مریخ؟

دلیل انتخاب مریخ آن است که پس از زمین، قابل سکونت ترین سیاره در منظومه شمسی محسوب می شود. خاک این سیاره حاوی آب است و هوای نسبتا مناسبی دارد؛ نور کافی خورشید امکان استفاده از پنل های خورشیدی را فراهم و لایه نازک جو نیز یک لایه محافظ در برابر پرتوهای کیهانی و نور خورشید ایجاد می کند. ریتم شبانه روز آن نیز شباهت زیادی به زمین دارد و هر روز در این سیاره ۲۴ ساعت و ۳۹ دقیقه و ۳۵ ثانیه است.
مهلت ارسال درخواست ها برای سفر بدون بازگشت به مریخ تا آگوست ۲۰۱۳ بود، بهره هوشی مناسب و سلامت کامل جسمی و روحی را از جمله شروط اصلی برای ثبت نام اولیه در این طرح عنوان کرده بودند. هدف نهایی در این طرح، انتخاب ۲۴ تا ۴۰ فضانورد دوره دیده است تا پس از هفت سال تمرین و آماده سازی، در گروه های چهار نفری هر دو سال یک بار راهی سیاره سرخ شوند.

سفری بی پایان

افرادی که در فهرست نهایی ساکنان آینده مریخ قرار می گیرند، اطمینان دارند که هرگز به زمین باز نخواهندگشت؛ در این شرایط مریخ به سکونتگاه همیشگی و محل زندگی، کار و مرگ آنها تبدیل می شود. سفر به مریخ حدود هفت ماه به طول می انجامد.
این گروه در مدت حضور در تمرینات روی زمین و زندگی بر سطح سیاره سرخ در استخدام شرکت MarsOne خواهندبود. نخستین تجهیزات مورد نیاز برای احداث کلونی طی سال های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱ میلادی به مریخ ارسال خواهدشد و در سال ۲۰۱۸ نیز یک مریخ نورد برای انجام تحقیقات تکمیلی راهی سیاره سرخ می شود.
«لانس دورپ» بنیانگذار شرکت MarsOne درباره این طرح گفت: نخستین گروه مسافران در سال ۲۰۲۳ راهی مریخ خواهندشد و باقی عمر خود را در کلونی ها های احداث شده روی سیاره سرخ سپری خواهندکرد. نوربرت کرافت از محققان سابق ناسا و مدیر پزشکی پروژه نیز اصلی ترین چالش پیش رو برای عملی شدن این طرح را نحوه تعامل و همکاری اعضا در طول سفر بسیار طولانی از زمین تا مریخ و پس از آن زندگی تا آخر عمر بر سطح سیاره سر عنوان می کند. دکتر جرارد هوفت، برنده جایزه نوبل و برایان انکه، مفسر موسسه تحقیقاتی ساوث وست، از مشاوران برجسته این پروژه هستند.
سفر بی بازگشت

مشخصات سفر

براساس اعلام شرکت هلندی MarsOne، بیش از ۱۶۵ هزار درخواست برای سفر بی بازگشت به مر یخ تاکنون به ثبت رسیده است. پروژه سفر بی بازگشت به مریخ شامل انتقال تجهیزات و چند مریخ نورد برای احداث پایگاه اولیه جهت استقرار نخستین گروه از ساکنان آینده مریخ است.
گروه نخست، متشکل از چهار زن و مرد از قاره های مختلف جهان، پس از انتخاب و گذراندن دوره های نهایی آموزش تا سال ۲۰۲۳ راهی سیاره سرخ خواهندشد. به دلیل نبود فناوری های مورد نیاز برای انجام سفر بازگشت از مریخ، هزینه های بالای سفر و مشکلات تامین سوخت، داوطلبان نهایی، بلیت یک طرفه به سمت مریخ دریافت خواهندکرد.

شرایط زندگی

این نامزدها چند ماه تا دو سال در انزوا و در تاسیساتی شبیه سازی شده نگاه داشته می شوند تا نحوه پاسخ آنها به زندگی در فضای بسته همراه با سه نفر دیگر مورد بررسی قرار گیرد. طی این مدت فضانوردان تمرین های فیزیکی بسیاری انجام می دهند، چرا که طی هشت ماه سفر تا مریخ آنها نمی توانند دوش بگیرند و تنها از غذاهای خشک شده، کنسروی و فریزشده استفاده می کنند؛ از این رو سه ساعت در روز باید ورزش کنند تا بتوانند جرم ماهیچه های خود را حفظ کنند.
هوای مریخ به نوعی است که ساکنان نمی توانند بدون یک لباس فضایی بیرون بروند. در این سیاره گیاه رشد نمی کند اما ساکنان محصولات خود را در کابین هایشان رشد می دهند تا غذایشان تامین شود.

مراحل سفر

مرحله ۱- استفاده از ایستگاه فضایی بین المللی همراه با شرکایی همچون Space, Orbital ATK، Boeing و… به عنوان یک بستر آزمایشی جهت اثبات توانایی های اکتشافی در صنعت هوا و فضا؛ در حال حاضر نیز ما در حال همین مرحله هستیم.
مرحله ۲- این مرحله اندکی بلندپروازانه است؛ چرا که بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ تعداد ۶ آزمایش مهم انجام خواهدگرفت.
 سفر بی بازگشت
در ابتدا ناسا قصد دارد که سیستم جدید پرتاب موشک خود با نام SLS، به عنوان یک راکت ۱۰۰ متری را جهت رقابت با موشک های فضایی Satum V راه اندازی کند. اگر پرتاب فضاپیمای اورین با موفقیت آزمایش شد، آژانس فضایی ناسا راه اندازی تعداد ۵ سیستم از SLSها را ادامه خواهدداد.
یکی از آنان، به پرتاب فضاپیمای Europa Clipper و ماموریت کلیپر اروپا اختصاص دارد که طی آن آژانس فضایی  ناسا، فضاپیمای مخصوص کلیپر را به قمر اروپا اعزام می کند. در این ماموریت، ناسا قصد دارد شانس وجود حیات در قمر یخی سیاره مشتری و اقیانوس زیرسطحی آن را مورد آزمایش قرار دهد. ۴ ماموریت دیگر، به منظور ساخت دروازه سفر به اعماق فضا اختصاص خواهدداشت. دروازه اعماق فضا (Deep Space Gateway) در مدار کره ماه و در مکانی بین زمین و ماه، به عنوان یک ایستگاه فضایی جدید راه اندازی خواهدشد. در این ماموریت، تعداد ۴ فضانورد به سر هم کردن قطعات آن در فضا کمک خواهندکرد. ویلیام گرستنمایر در مورد این دروازه فضایی می گوید:
از این دروازه می توان برای ماموریت های روباتیک یا انسانی جهت سفر به سطح ماه استفاده کرد. همچنین دروازه اعماق فضا، می تواند موجب تسهیل در سفرهای فراتر از کره ماه و سایر مقاصد منظومه شمسی شود.
مرحله ۳- آغاز عملیات سفر انسان به مریخ در ایستگاه فضایی ماه در سال ۲۰۲۷٫ سپس بین سال های ۲۰۲۸ یا ۲۰۲۹، تعداد ۴ فضانورد خوش شانس، ۴۰۰ روز را در داخل یک فضاپیمای لوله ای شکل و درحال گردش به دور کره ماه سپری خواهندکرد. این آزمایش به منظور اطمینان از عملکرد فضاپیمای مخصوص انتقال و عدم وجود مشکلات احتمالی برای سفر به مریخ خواهدبود.
مرحله ۴- سال ۲۰۳۰ و با فرض اینکه سیستم انتقال و خدمه هیچ مشکلی را احساس نکرده اند، آخرین سیستم پرتاب موشکی ناسا (SLS)، فضاپیما را همراه با سوخت و ۴ فضانورد، به سمت مریخ پرتاب می کند. آنان، اولین سفر انسان به مریخ را به گونه ای تاریخی رقم خواهندزد! در این پرواز که به مدت ۲ تا ۳ سال به طول می انجامد، فضانوردان بازدیدی از سیاره زهره و احتمالا یک اقامت کوتاه در مدار مریخ را تجربه خواهندکرد.
لازم به ذکر است که به محض ترک کردن فاصله بین زمین و ماه (آغاز ماموریت)، امکان خروج اضطراری تحت هیچ شرایطی برای فضانوردان وجود نخواهدداشت.
مرحله ۵- این مرحله، پس از اتمام ماموریت بوده و هنوز جزییات آن ناپیداست. در سال ۲۰۳۳ میلادی و با پایان ماموریت اولیه، آژانس فضایی ناسا قصد دارد ماموریت های روباتیکی و در نهایت، اعزام گروهی از انسان ها به سطح سیاره مریخ را عملی کند.
سفر بی بازگشت

احساسات؟

با شرایط توصیفی، بسیاری گفته اند ترجیح می دهند یک پا نداشته باشند اما در چنین سفری قدم بگذارند و در سیاره ای سرد زندگی کنند و برای همیشه از دوستان و خانواده خود خداحافظی کنند!
سالیجان شریپف، فضانورد مسلمان روس که سال گذشته به ایران سفر کرده بود، در پاسخ به این سوال که آیا در مدت اقامت در فضا غیر از خانواده و نزدیکان خود برای چیز دیگری هم در زمین دلتنگ شده یا نه، گفته است: «ماه اول حضور در فضا که همه چیز برای انسان تازگی دارد و کارهای زیادی برای انجام دادن هست، بسیار خوب است ولی به تدریج دلتنگی به سراغ انسان می آید. دلتنگی هایی که من تجربه کردم به حدی است که فکر نمی کنم هیچ گاه انسانی حاضر باشد برای سفر بدون بازگشت به مریخ و سیارات دور داوطلب شود.»

مشکلات

اگر منتخبان نهایی به مریخ فرستاده شوند، باید در ابتدا از پروازی که هفت ماه طول خواهدکشید و فرودی که بسیار مشکل خواهدبود، جان سالم به در برند. همچنین باید از اثرات تشعشعات رادیواکتیو قوی در حین این سفر نیز در امان بمانند. با طی شدن این دو مرحله اگر زنده بمانند، سیاره ای خشک با میانگین دمای ۶۳- درجه و انتظار این فضانوردان آماتور است. جو مریخ هم به طور عمده از دی اکسید کربن تشکیل شده که برای انسان مضر است.
این برنامه تا به حال با انتقادات زیادی مواجه شده است ولی یک پشتیبان معروف هم دارد. «گرارد ت. هوفت» برنده هلندی جایزه نوبل فیزیک از این برنامه حمایت کرده است. تا به حال فقط روبات های بدون سرنشین به مریخ فرستاده شده اند. نوامبر سال گذشته میلادی سازمان فضانوردی هند برنامه پرواز به مریخ را تاسیس کرد. یک سال پیش از آن نیز سازمان ناسا کاوشگر «کنجکاوی» را به مریخ فرستاده بود.

حضور ۷۰ ایرانی

در پی اعلام این فراخوان هزاران نفر از سراسر جهان برای حضور در این ماموریت اعلام آمادگی کرده اند که در بین آنها بیش از ۷۰ ایرانی نیز حضور دارند. سازمان خصوصی و غیرانتفاعی هلندی MarsOne با هدف ساخت سکونتگاه انسانی بر سطح سیاره مریخ تاسیس شده است؛ در سال ۲۰۱۱ اعضای بنیاد MarsOne گرد هم آمدند و برنامه استراتژیکی برای فرستادن انسان به مریخ تدوین کرده اند. این مسافران فضایی هرگز به زمین باز نمی گردند، آنها زندگی خود را در مریخ خاتمه می دهند.
سفر بی بازگشت

شرایط بحرانی

این بلیت یک طرفه به مریخ ماموریت را ممکن می کند، هزینه را کاهش می دهد و از سوی دیگر باید درنظر گرفت که هنوز هیچ فناوری برای بازگشت به زمین از مریخ وجود ندارد. این شرکت اعلام کرده در حال حاضر به هیچ فناوری جدیدی برای فرود انسان روی مریخ نیازی نیست. بودجه پیش بینی شده برای این پروژه شش میلیارد دلار است که حدود ۶۶ درصد هزینه ها تنها به ارسال و فرود فضاپیمای حامل ساکنان مریخ اختصاص دارد.
فضای اختصاص یافته به هر فضانورد در داخل کپسول ها ۵۰ متر مربع است و ۲۰۰ مترمربع فضای داخلی نیز به اتاق خواب، محوطه کار، اتاق نشیمن و واحدهای پرورش گیاهان اختصاص یافته است. فضانوردان هنگام ترک محل سکونت خود و برای در امان ماندن از پرتوهای کیهانی باید از لباس های ویژه (Mars Suit) استفاده کنند.
ساکنان آینده مریخ در طول زندگی شان به صورت روزانه و مستمر گزارش هایی را به مراکز کنترل زمینی ارسال می کنند و نحوه زندگی و کشفیات خود را با ساکنان زمین به صورت زنده و مستقیم به اشتراک می گذارند. نخستین ساکنان انسانی مریخ به طور قطع به تولید مثل نیز فکر خواهندکرد؛ پزشکان تاکید می کنند که دیدگاه روشنی نسبت به احتمال باردار شدن و زایمان در شرایط گرانش ضعیف مریخ که ۳۸ درصد گرانش زمین است، ندارند.

مهم ترین چالش

محققان اصلی ترین چالش پیش رو برای عملی شدن این طرح را نحوه تعامل و همکاری اعضا در طول سفر بسیار طولانی از زمین تا مریخ و پس از آن زندگی تا آخر عمر بر سطح سیاره سرخ عنوان می کنند. گرانش مریخ که تنها ۳۸ درصد گرانش زمین است، چالش دیگری است که به احتمال قوی باعث تغییرات فیزیولوژکی بدن از جمله کاهش تراکم استخوانی، ضعف عضلانی و مشکلات گردش خون می شود. بیماری ها و مشکلات حاد پزشکی نیز در مریخ قابل درمان نیست؛ همچنین اگر لباس مخصوص فضانوردان در محیط خارج از کپسول ها صدمه ببیند، احتمال مرگ فرد وجود دارد.
ماموریت ارسال انسان به این سیاره می تواند حیات بالقوه در مریخ را نیز تهدید کند. هر انسانی که قدم بر سطح سیاره مریخ بگذارد، بیش از ۱۰۰ تریلیون میکروب به همراه خواهدداشت که می تواند ارگانیسم های احتمالی موجود در مریخ را نابود کند.

۷ فناوری ناسا در زندگی ما

بسیاری از فناوری‌ها هستند که ابداع یا اختراع مهندسان حوزه فضایی نیست، اما محققان آنها را برای استفاده های خاص بهینه می کنند. به مرور زمان فناوری های توسعه یافته سازمان های فضایی بزرگ جهان مانند ناسا وارد زندگی روزمره نیز می شود و فعالیت های روزمره را برای انسان آسان می کند.

 

فناوری ناسا
فناوری ناسا

ناسا بتازگی فهرستی از ۵۰ فناوری تجاری منتشر کرده است

 

ناسا بتازگی فهرستی از ۵۰ فناوری تجاری منتشر کرده است که طراحی اصلی آنها برای تحقیقات و ماموریت‌های ناسا انجام شده، اما اکنون در زندگی ما نقش مهمی ایفا می‌کنند. بعضی فناوری‌ها ایده اولیه دانشمندان علوم فضایی و بعضی فناوری های توسعه یافته هستند.

 

از عکاسی فضایی تا عکس های سلفی

در ماموریت‌های فضایی وزن کوچک‌ترین وسایلی که در فضاپیما قرار می‌گیرد، نیز اهمیت زیادی دارد و هر قطعه باید تا جای ممکن کم‌حجم و کم‌وزن باشد. همین محدودیت باعث خلاقیت و نوآوری در فناوری های فضایی می شود. از طرفی در گوشی تلفن‌های همراه هم عمر باتری و ابعاد دوربین اهمیت زیادی دارد. دوربین‌های عکاسی بسیار کوچک، اما باکیفیتی که اکنون در تلفن‌های همراه قرار می‌گیرد، محصول همین فناوری های کم حجم و سبک در برنامه‌های فضایی است. در واقع هنگامی که با گوشی همراه هوشمند از خودتان عکس می‌گیرید، در حال استفاده از یکی از فناوری های مربوط به ناسا هستید.

 

فناوری ناسا در زندگی,آشنایی با فناوری های ناسا در زندگی ما

دوربین های عکاسی بسیار کوچک، اما باکیفیتی که اکنون در تلفن های همراه قرار می گیرد

 

مهندسان ناسا از دهه ۱۳۷۰/ ۱۹۹۰ حسگرهایی به نام اکسید متال نیمه‌هادی(CMOS) را برای استفاده در دوربین‌های عکاسی توسعه داده‌اند. این نیمه هادی ها سال ها در رایانه ها استفاده می شد و برای اولین بار ناسا در دوربین‌هایی که راهی سفرهای فضایی می‌کرد، از آن استفاده کرد. این حسگرهای تصویر بسرعت در میان تولیدکنندگان محبوب شد و در دوربین‌های تلفن همراه از آن استفاده شد. این فناوری علاوه بر افزایش کیفیت دوربین های موبایل، تصاویر ویدئویی را نیز با کیفیت بالاتر ثبت می‌کند.

 

گرچه فناوری CCD جدیدتر از CMOS است، اما حسگرهای CCD، با افزایش تعداد پیکسل‌ها برای وضوح تصویر بالاتر، نیاز به مصرف انرژی بیشتر و باتری‌های بزرگ‌تر دارند که وزن را بالا می‌برد. ناسا نیز ابتدا از حسگرهای CCD استفاده می‌کرد، اما تصاویر دیجیتال با فناوری سبک‌تر و کوچک‌تر هم می‌توانست کیفیت بالا داشته باشد و به همین دلیل CMOS در ماموریت‌های فضایی و سپس در تلفن‌های همراه روی زمین مورد استفاده بیشتری قرار گرفت. این حسگرهای تصویر کمک می‌کنند تا تصاویر بیشتر در زمان کمتر و با کیفیت بالاتر تهیه شود.

 

فناوری مشابه باستان شناسی از قمرها و سیارک‌ها تا زمین

تجهیزات پیشرفته حفاری بر پایه لیزر در زمین، مدیون کار محققانی است که روی سطح و زیر سطح سیارات، سیارک‌ها و قمرهای منظومه شمسی کاوش انجام می‌دهند. در بسیاری از ماموریت‌های فضایی امکان حفاری وجود ندارد و پرتوهای لیزر می‌توانند در این شرایط به‌خوبی ایفای نقش کنند. بازتاب پرتوهای لیزر اطلاعات باارزشی از جنس و شکل سطوح غیرقابل دسترس در فضا به انسان می‌دهد. در نتیجه ناسا از فناوری تصویربرداری لیزری برای ماموریت‌های فضایی استفاده می‌کند. در شرایط ساده، نور لیزر فاصله‌ها را می‌سنجد. این فناوری می‌تواند برای توسعه نقشه‌های با وضوح بالا استفاده شود.

 

برنامه های فضایی, فناوری های مربوط به ناسا

ناسا از فناوری تصویربرداری لیزری برای ماموریت‌های فضایی استفاده می‌کند

 

اکنون نمونه‌های کوچک‌تری از این دستگاه طراحی شده است که در زمین هم استفاده می‌شود. باستان‌شناسان از این فناوری برای پیدا کردن و سالم در آوردن اشیای زیرخاکی استفاده می‌کنند. پرتوهای لیزری که برای کاوش‌های باستان‌شناسی به زیر سطح زمین فرستاده می‌شوند، بر اثر برخورد با یک مانع یا صخره برمی‌گردند و زمان رفت و برگشت پرتوها می‌تواند به محققان در شناسایی ابعاد و جنس مانع زیرسطحی کمک کند. به این ترتیب هم مراحل کاوش آسان‌تر می‌شود و هم شیء احتمالی زیر سطح با ضربه وسایل حفاری آسیب نمی‌بیند. اکنون با این فناوری نقشه‌های سه‌بعدی دقیقی از گوشه‌گوشه منظومه شمسی و کره زمین تهیه شده است. همچنین از این فناوری در ماشین‌های خودران هم استفاده می‌شود.

 

دوربین های تست ضربه خودرو

ناسا همواره به دوربین‌های زمخت با سرعت بسیار بالا برای ثبت تست سیستم‌های فرود و چترهای نجات نیاز دارد. به همین دلیل دوربین‌های مخصوصی برای این سازمان طراحی و ساخته شد که می‌تواند هزار فریم در ثانیه ثبت کند و همزمان داده‌ها را ذخیره کند. اکنون فناوری مشابه در دوربین هایی که صحنه‌های آزمون تصادف خودروها را ثبت می کنند، به کار گرفته شده است.

 

آشنایی با فناوری های ناسا,محصول ناسا برای حفاظت  در برابر لرزه ها

این فناوری در دوربین هایی که صحنه‌ی آزمون تصادف خودروها را ثبت می کنند، به کار گرفته است

 

دوربین های سرعت بالای ابتدایی از صحنه ها فیلمی ثبت می‌کردند و سپس قاب‌ها را به صورت حرکت آهسته نمایش می‌دادند، اما اکنون دوربین‌های سرعت بالا کاملا الکترونیک و از حسگرهای CCD یا CMOS استفاده می‌کنند. این دوربین‌ها بلافاصله بعد از تصویربرداری می‌توانند تصاویر را نمایش دهند و رویداد به طور کامل و دقیق بررسی می‌شود. این دوربین‌ها علاوه بر کمک به تشخیص آزمون ضربه‌پذیری خودرو، در مطالعات دلیل رخدادهای علمی نیز کاربردهای فراوانی دارند. برای مثال نقاط تنش یا حد آستانه تحمل یک وسیله را می‌توان با تصاویر ثبت شده این دوربین‌ها سنجید.

 

مواد مغذی مورد نیاز گیاهان

گیاه برای رشد نیاز به مواد و عناصر شیمیایی مختلفی دارد که معمولا آنها را از آب، خاک و نور خورشید دریافت می‌کند. معمولا گیاهان کربن، هیدروژن و اکسیژن مورد نیاز را از آب و هوای اطراف و مواد مغذی را از خاک دریافت می‌کنند، اما زمانی که صحبت از پرورش گیاهان خارج از زمین می‌شود، خیلی از عوامل دستخوش تغییر می‌شود. گیاهانی که در فضا رشد می‌کنند دسترسی به نور کافی خورشید، هوای کافی و از همه مهم‌تر مواد مغذی خاک ندارند. به همین دلیل ناسا برای اولین بار از کودهای تقویت‌شده و کم‌حجمی استفاده کرد که سرعت حل شدن مواد آنها آهسته‌تر است و می‌توان مطمئن شد گیاه میزان کافی از مواد مغذی را در زمان مشخصی دریافت می‌کند. اکنون شاهد گیاهانی هستیم که در ایستگاه فضایی بین‌المللی بخوبی رشد می‌کنند و علاوه بر این از این کودها در زمین نیز برای تقویت خاک‌های فقیر استفاده می‌شود.

 

جدیدترین فناوری های ناسا, معرفی فناوری های ناسا

ناسا برای اولین بار از کودهای تقویت‌شده و کم‌حجمی استفاده کرد

 

تصاویر پردازش‌ شده

فناوری تصویربرداری تشدیدشده مغناطیسی یا ام‌آرآی (MRI) اختراع سازمان فضایی آمریکا نیست، اما توسعه آن و استفاده‌ای که اکنون از آن می‌شود، نتیجه مطالعات ناسا روی این روش تصویربرداری است. ناسا نخستین بار از تکنیک ام‌آرآی در ماموریت‌های آپولو برای فرود روی سطح ماه استفاده کرد. تصویربرداری دیجیتالی تصاویر کیفیت عکس‌های گرفته شده از ماه را افزایش داد. پس از آن ماموریت کاربردهای این تصویربرداری در موضوعات دیگر و از همه مهم‌تر در بخش پزشکی آغاز شد. تصاویر ام‌آرآی امواج رادیویی و میدان مغناطیسی را همزمان به کار می‌برند و برخلاف تصاویر اشعه ایکس(X-Ray) امکان تصویربرداری از داخل استخوان را دارند. محققان به کمک تصاویر پردازش‌شده ماهواره‌ای می‌توانند زمین یا سیارات و قمرهای منظومه شمسی را با جزئیات زیاد مطالعه کنند. پزشکان نیز به کمک فناوری ام‌آرآی و استفاده از رنگ ها در این فناوری، انواع بافت ها را بررسی می کنند و یافتن لخته‌های خونی یا تومورها آسان‌تر می‌شود.

 

ابزارهای خنک نگهدارنده تجهیزات الکترونیکی

هنگامی که قطعات الکترونیک بیش از حد داغ می‌شوند، ممکن است آسیب ببینند یا حتی به اجسام اطرافشان آسیب برسانند. در جاذبه کم انتقال حرارتی طبیعی اتفاق نمی‌افتد و به همین دلیل خنک نگه داشتن تجهیزات یک چالش محسوب می‌شود. لوله‌های حرارتی وسیله‌ای است که برای تنظیم دما در دستگاه‌های الکترونیک در فضاپیماها یا ایستگاه فضایی بین‌المللی استفاده می‌شود. این لوله‌ها بدون نیاز به پمپ مکانیکی گرما را از منطقه گرم به منطقه خنک انتقال می‌دهند. لوله‌های حرارتی لوله‌های مهر و موم شده‌ای هستند که خلأ نسبی دارند و فقط کمی مایع در آنها وجود دارد.

 

آشنایی با فناوری های ناسا در زندگی ما,راهنمایی برای فناوری های ناسا

ابزارهای خنک نگهدارنده تجهیزات الکترونیکی در جراحی های مغز

 

این مایع کنار نقاط گرم بخار می‌شود و هنگامی که کنار نقاط سرد قرار می‌گیرد، چگال شده و بار دیگر به مایع تبدیل می‌شود. ناسا از نخستین پروازهای فضایی تاکنون از این فناوری استفاده می‌کند تا خنک ماندن تجهیزات در فضا تضمین شود. جراحان مغز و اعصاب حین عمل جراحی از پنس مخصوصی استفاده می‌کنند که با کمک الکتریسته بافت را برش داده و سپس جوش می‌دهد، اما الکتریسیته موجود در پنس گرمای اضافه تولید می‌کند. این گرما اندک است، اما باید به روش ایمنی پخش شود تا به بافت‌های سالم مغز آسیب نرساند. نمونه کوچک فناوری لوله‌های حرارتی برای پنس جراحی نیز ساخته شده است که به ایمنی و تاثیر بهتر جراحی مغز و اعصاب کمک می‌کند.

 

حفاظت در برابر لرزه‌ها

استفاده از سوخت هیدروژن مایع از دستاوردهای فناورانه موفق ناسا بوده است. هیدروژن نیرو محرکه بسیار سبک و قدرتمندی برای موشک‌های فضایی است و کمترین جرم مولکولی را میان ماده‌های شناخته‌شده تا به امروز دارد، اما هنگامی که سوخت داخل موشک به شکل غیریکنواخت بسوزد، باعث ایجاد ارتعاشاتی می‌شود و این ارتعاشات هرچند اندک باشد، آسیب‌های جدی به موشک‌ها یا خدمه پروازهای فضایی وارد می‌کند. اکنون ناسا سیستم ترکیبی طراحی کرده است که ارتعاشات و ضربه‌های موشک‌ها و کپسول‌های فضایی را کاهش می‌دهد.

 

محصولات ناسا در زندگی ما, برنامه های فضایی

ناسا از فناوری سوخت مایع برای جلوگیری از لرزش‌های بیش از حد موشک‌ها استفاده می‌کند

 

سیستم ارتجاعی موشک، حسگرهایی برای سنجش و تنظیم لرزه‌ها دارد و آنها را تا حدی خنثی می‌کند. ناسا از فناوری سوخت مایع برای جلوگیری از لرزش‌های بیش از حد موشک‌ها استفاده می‌کند. این فناوری می‌تواند به ثابت ماندن بناها و پل‌ها در طول زلزله نیز کمک کند. گواهی استفاده تجاری از این فناوری اکنون صادر شده و در ساختمانی در نیویورک آمریکا نیز نصب شده است. در ماموریت‌های فضایی به‌وجود آمدن یک خطا در بخشی از موشک یا فضاپیما می‌تواند کل ماموریت را از بین ببرد و به همین دلیل حفظ پایداری و ثبات سیستم اهمیت زیادی دارد. در زمین نیز بناهای غیرمستحکم باعث چند برابر شدن آسیب‌های زلزله می‌شوند و استفاده از این سیستم به پایداری بنا کمک می‌کند.

 

منابع: bigbangpage.com – howstuffworks.com – iflscience.com

شکل‌گیری منظومه شمسی با انفجار یک ابرنواختر

محققان در پژوهشی که در مجله Nature Communications منتشر شده، مدارکی قانونی ارائه کرده‌اند که نه تنها چگونگی شکل‌گیری منظومه شمسی را توضیح می‌دهد، بلکه همچنین عامل احتمالی تولد آن را نیز معرفی می‌کند.

حدود ۴٫۶ میلیارد سال قبل، یک ابر گاز و غبار در هم گسیخته منجر به یک فروپاشی گرانشی شد که تولد یک خوشید اولیه همراه یک صفحه برای شکل‌گیری سیارات در اطراف آن را به همراه داشت.

برای فشرده کردن این ابر گاز و غبار، به مقادیر زیادی انرژی نیاز بوده که یک ابرنواختر آن را تامین کرده است. اما هیچ مدرک موثقی برای اثبات این نظریه وجود نداشت و مشخص نبود که ماهیت ابرنواختر مذکور چه بوده است.

شکل گیری منظومه شمسی
شکل گیری منظومه شمسی

محققان بر روی هسته‌ای با عمر کوتاه متمرکز شدند که در اولین روزهای عمر منظومه شمسی وجود داشت. هسته دارای عمر کوتاه می‌تواند تنها از یک ابرنواختر باقی مانده باشد زیرا مدت طولانی دوام نمی‌آورند. همچنین محققان توانستند محصولات جانبی هسته را در دنباله‌دارها پیدا کنند که می‌توان آن‌ها را مواد باقی‌مانده از یک ابرنواختر محسوب کرد.

ابتدا تصور می‌شد که عامل محرک شکل‌گیری منظومه شمسی یک ابرنواختر دارای جرم بالا بوده است، اما چنین ابرنواختری نمی‌تواند مانند یک ابرنواختر دارای جرم کم بر روی دنباله‌دارها سرنخ باقی بگذارد.

این سرنخ‌ها باعث محکم‌تر شدن این عقیده شد که منظومه شمسی در اثر انفجار یک ابرنواختر با جرم کم پدید آمده است.

درخشان‌ترین ماه ۷۰ سال اخیر را شاهد باشید

در این رویداد نادر، ماه به نزدیکترین فاصله خود از زمین یعنی تا ۳۵۶ هزار و ۵۰۶ کیلومتری سیاره خواهد رسید و از این رو، ناسا آن را “اَبَر ماه” خارق‌العاده خوانده است.

 

این پدیده که پیش از این در سال ۱۹۴۸ رخ داده بود، تا ۱۸ سال آینده اتفاق نخواهد افتاد و فرصت بعدی مشاهده آن ۲۵ نوامبر ۲۰۳۴ خواهد بود.

 

فردا ماه در زمان حضیض خود که نزدیکترین فاصله آن با زمین است، حدود ۱۴ درصد بزرگتر از زمان عادی خواهد بود. همچنین به دلیل نزدیک بودن زمین به خورشید در این زمان از سال، پدیده ابرماه از درخشش بیشتری برخوردار خواهد بود.

درخشان‌ترین ماه
درخشان‌ترین ماه

به گفته ستاره‌شناسان، این ابرماه برای چند روز ادامه خواهد داشت و بهترین حالت برای مشاهده آن، خروج از آلودگی‌های نوری شهر و تماشای این پدیده در خارج شهر است. این پدیده شاید برای مردم عادی چندان محسوس نباشد، اما ستاره‌شناسان می‌توانند با دوربین‌ها و لوازم خاص خود از این رویداد نادر لذت ببرند.

 

این پدیده فردا عصر در ساعت ۱۷:۲۲ در تهران قابل مشاهده خواهد بود.

شناخت بیشتر کهکشان راه شیری

کهکشان راه شیری مدتهای طولانی وجود داشته است. سن کهکشان ما تقریبأ ۱۳٫۶ میلیارد سال است که ۲۰۰ میلیون سال پس از بیگ بنگ متولد شده است. اما کهکشان ما چگونه به اینجا رسیده؟ عکس های کودکی کهکشان راه شیری چگونه است؟ موقعیت ما درون کهکشان کجاست و چه چیزهایی درون این کهکشان مارپیچی نهفته است؟

 

کهکشان راه شیری
کهکشان راه شیری

پس از اینکه جهان کمی خنک شد، گاز به طور یکنواخت پخش شد

 

اول اینکه، همیشه ستارگان در جهان وجود نداشتند و کهکشان راه شیری نیز برای همیشه وجود نداشته است. پس از اینکه جهان کمی خنک شد، گاز به طور یکنواخت پخش شد. بی نظمی های کوچک باعث شدند گازها به توده های بزرگ و بزرگتر تبدیل شوند، سپس حرارت دیده و در نهایت سوخت هسته ای را برای ستارگان فراهم کردند. ستارگان شروع به جذب یکدیگر کردند تا گروه های بزرگتر ستاره ای را تشکیل دهند. قدیمی ترین گروه ستارگان، خوشه های کروی نامیده می شوند و برخی از این خوشه ها در کهکشان راه شیری بسیار بسیار قدیمی هستند.

 

اگر چه قدمت تمام ستارگان در کهکشان راه شیری به جهانِ بسیار کهن بر نمی گردد. اما کهکشان راه شیری بیش از ۷ ستاره در سال تولید می کند. کهکشان راه شیری اغلب کهکشانِ «هم نوع خوار» نامیده می شود زیرا در حین شکل گیری اش کهکشان های کوچکتر را بلعیده و با خودش ادغام کرده و بدین صورت بیشترین جرم خود را بدست آورده است. ستاره شناسان تصور می کنند که بسیاری از کهکشان های بزرگتر نیز به همین صورت به اندازه ی امروزی خود رسیده اند.

 

کهکشان راه شیری در مرکز خود نوار ضخیمی از ستارگان را جای داده و از بازوهای مارپیچی ستاره ای تشکیل شده است. خورشید و اجرام منظومه ی شمسی در «صفحه ی باریک» کهکشان ما قرار دارند. در تابستان، در یک مکان شفاف همراه با آسمان ِ تاریک شب، می توانید یک نوار درخشان نامنظم را پیدا کنید. باستانیان آن را به نواری از شیر که در آسمان ریخته شده تشبیه کردند.

 

کهکشان راه شیری,شناخت کهکشان راه شیری

کهکشان راه شیری در مرکز نوار ضخیمی از ستارگان از بازوهای مارپیچی ستاره تشکیل شده است

 

امروزه می دانیم که این نوار نور در واقع تابشی ترکیبی از میلیون ها ستاره ی بیشمار در صفحه ی مسطحِ کهکشان راه شیری یعنی خانه ی کیهانی ما است. راه شیری یک کهکشان مارپیچی است، بنابراین از بالا به شکل یک چرخ دنده است. این چرخ دنده تقریبأ ۱۰۰ هزار سال نوری قطر دارد، اما فقط تقریبأ ۲ هزار سال نوری ضخامت دارد، در نتیجه یک صفحه ی باریک را تشکیل می دهد. خورشید ما تقریبأ ۲۷ هزار سال نوری تا مرکز کهکشان فاصله دارد.

 

گردآوری دانش ما از ساختار کهکشان راه شیری قرن ها به طول انجامید و ستاره شناسان امروزه همچنان اطلاعات جدید را کسب می کنند. در قرن هجدهم، ویلیام هرشل بیان کرد که خورشید در یک صفحه ی چرخشی از ستارگان قرار دارد. از آنجایی که نوار کهکشان شیری در سراسر آسمان درخشان است، هرشل پیشنهاد داد که خورشید در وسط آن قرار دارد. چیزی که هرشل نمی دانست این است که کهکشان ما مملو از گرد و غبار است. عناصری مثل سیلیکون، کربن و آهن در مرکز ستارگان ساخته شده و سپس در فضا در زندگی ستارگان آزاد شده اند. گرد و غبار دید ما را تار می کنند. مشکل مثل این است که در یک روز مه آلود در جنگل گم شده باشید. می توانید درختان زیادی را در تمام جهات مشاهده کنید، اما هیچ مسیری را تا دوردست نمی توانید نظاره کنید.

 

خوشبختانه، گرد و غبار در صفحه ی کهکشان راه شیری متمرکز شده است. این صفحه با یک هاله ی کروی احاطه شده که نسبتأ عاری از گرد و غبار است. اما این هاله تقریبأ شامل ۲۰۰ خوشه ی ستاره ای کروی است که همگی گروه هایی توپ مانند از صدها هزار ستاره را تشکیل می دهند.  در سال ۱۹۱۷، هارلو شاپلی بیان کرد که بیشتر خوشه های کروی در یک طرف آسمان قرار دارند. بر این اساس، وی پیشنهاد داد که خوشید در نزدیکی لبه ی صفحه ی کهکشان قرار دارد. وی استدلال کرد که هاله ی کروی در مرکز صفحه ی کهکشان راه شیری قرار دارد. یعنی از نقطه نظرِ خارج از مرکز، ستارگان بیشتری را در یک طرف آسمان مشاهده می کنیم.

 

نحوه تشکیل کهکشان راه شیری, شناخت کهکشان های بزرگ و کوچک

خوشبختانه، گرد و غبار در صفحه ی کهکشان راه شیری متمرکز شده است

 

علی رغم این موفقیت، ابعاد کهکشان راه شیری و ایده های دقیقی از ساختار آن بخوبی شناخته نشدند. بیشتر اطلاعات مدرن پس از شروع کار با رادیو تلسکوپ ها و اخترشناسی مادون قرمز بدست آمدند. علت ساده است. امواج رادیویی و مادون قرمز نیز همانند نور مرئی نوعی از انرژی هستند، اما طول موج بلندتری دارند. این طول موج ها از گرد و غبار در کهکشان راه شیری عبور می کنند، بنابراین می توانند به تلسکوپ های مادون قرمز و رادیویی بر روی زمین برسند. بخاطر داشته باشید که در یک روز مه آلود، چراغ های جلوی خودروی شما زمان سختی را سپری می کنند و در مه نفوذ می کنند، اما رادیوی خودرو بخوبی کار می کند.

 

نجوم رادیویی اولین کلیدِ جدید را برای مطالعه ی صفحه ی کهکشان راه شیری ارائه داد. همه چیز در کهکشان به دور صفحه ی مرکزی می چرخد. اجرامی که به مرکز نزدیکتر هستند سریعتر از اجرام دورتر می چرخند. بنابراین، با اندازه گیری حرکات بسیاری از ابرهای گازی و گرد و غبار، ستاره شناسان رادیویی اولین دیدِ تیره و تار از ساختار صفحه ی کهکشان راه شیری را به ما ارائه دادند.

 

امروزه می دانیم که این صفحه ی کهکشانی شامل ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد ستاره است. یک سیاهچاله شاید چهار میلیون بار پرجرم تر از خورشید در مرکز کهکشان راه شیری واقع شده، سیاهچاله با ستارگان غول پیکر، ابرهای گرد و غبار و میدان های مغناطیسی احاطه شده که مرکز را به یک مکان پویا تبدیل کرده است. ماده ی تشکیل دهنده ی اصلی کهکشان «مادۀ تاریک» نامرئی است که در هاله نفوذ می کند و چند صد هزار سال نوری در تمام جهات گسترده شده است. این ماده فقط از طریق قطب گرانشی اش در ابرهای گازی و ستارگان مرئی کهکشان راه شیری ظاهر می شود. ماده ی تاریک حدود ۹۰ درصد از مجموع جرم کهکشان راه شیری را تشکیل داده و البته ناشناخته است، اما تلاش برای رمزگشایی آن همچنان ادامه دارد.

 

منابع: universetoday.com – bigbangpage.com

یک میلیون انسان تا ۱۰۰ سال آینده ساکن مریخ می‌شوند!

ایلان ماسک مالک شرکت اسپیس ایکس دیدگاه خود را درباره سکونت دادن انسان در مریخ برای افرادی که توان مالی پرداخت ۲۰۰ هزار دلاری بلیط سفر را داشته‌ باشند، تشریح کرد.

ماسک بنیانگذار شرکت فضایی خصوصی اسپیس‌ایکس، در کنگره بین المللی نجومی در مکزیک اعلام کرد برنامه او برای سکونت‌ دادن انسان در مریخ از سیستم حمل و نقل تجدید‌پذیری بهره خواهد برد که در هر سفر ۸۰ روزه اش به سوی مریخ ۱۰۰ مسافر را به همراه خواهد برد. طول این سفرها به تدریج به ۳۰ روز کاهش پیدا خواهد‌ کرد.

 

این سیستم حمل و نقل شامل فضاپیماهایی قابل استفاده مجدد است که در مدار زمین از اکسیژن و متان سوخت‌گیری خواهند کرد و پس از فرود در مریخ نیز امکان سوختگیری مجدد وجود دارد. ماسک می‌گوید برای اینکه بتواند در این برنامه هزینه سفر را به ۲۰۰ هزار دلار برساند باید از سیستم حمل و نقل قابل استفاده مجدد بهره ببرد. هدف وی سکونت دادن جامعه‌ای یک میلیون نفری روی مریخ است که بتوانند به تدریج به خوداتکایی برسند، هدفی که از نظر ماسک تا ۱۰۰ سال دیگر محقق خواهد‌شد.

 

ساکن مریخ,نحوه سکونت در مریخ

کنگره بین المللی نجومی مکزیک در هر سفر ۸۰ روزه اش به مریخ ۱۰۰ مسافر را به همراه خواهد برد

 

ماسک می‌گوید برای اینکه بتواند مریخ را به مقصدی قابل دسترس تبدیل کند قصد دارد یک میلیون انسان را به این سیاره انتقال دهد. براساس زمانبندی برنامه اسپیس‌ایکس،‌ اولین پرواز به مریخ در سال ۲۰۲۲ رخ خواهد‌ داد از این رو ماسک معتقد است سکونت‌پذیری یک میلیون انسان در مریخ هدفی است که می‌توان در طول زندگی به آن دست یافت و هرکسی می‌تواند در صورت توانایی تامین هزینه، به مریخ سفر کند. ماسک نام اولین فضاپیمایی که راهی مریخ خواهد شد را قلب طلا نامگذاری خواهد کرد،‌نامی برگرفته از کتاب “دستورالعمل مسافرت مجانی به کهکشان”، نوشته داگلاس آدام. محل پرتاب این فضاپیما پایگاه فضایی کندی خواهد بود،‌ درست از همان سکویی که ماموریت آپولو به سوی ماه آغاز شد.

 

نمونه آزمایشی این فضاپیما طی چهار سال آینده پروازهایی آزمایشی به سوی فضا انجام خواهد داد اما تمامی این پروازها زیر ارتفاع مداری خواهند بود. ماسک به تازگی از انجام موفقیت آمیز اولین آزمایش موتور راکت رپتور شرکت اسپیس‌ ایکس خبر داد،‌ موتوری که قرار است انرژی مورد نیاز فضاپیما و بوستری که فضاپیما را در مدار قرار می‌دهد را تامین کند.

 

ترکیب این بوستر و فضاپیما سیستم حمل و نقل بین المللی یا ITS نام دارد که در کنار هم ارتفاعی برابر ۱۲۲ متر دارند، یعنی بزرگتر از راکت V پروژه آپولو. بوستر به ۴۲ موتور رپتور مجهز خواهد بود که در حلقه‌هایی متمرکز قرار گرفته‌اند: حلقه بیرونی حاوی ۲۴ متور،‌حلقه میانی حاوی ۱۴ موتور و حلقه مرکزی حاوی هفت موتور خواهد‌بود. فضاپیما نیز به ۹ موتور مجهز خواهد‌بود و می‌تواند باری به وزن ۴۵۰ تن را به مریخ حمل کند.

 

سفر با فضاپیما, سکونت پذیری در مریخ

زمانی که فضاپیما به مریخ می‌رسد،‌ به تدریج کاهش ارتفاع یافته و از اتمسفر عبور می‌کند

 

ماسک می‌گوید مسافران این فضاپیما در این سفر ۸۰ روزه خود را با تماشای فیلم‌ها، آموزش و بازی‌های بی‌وزنی سرگرم خواهند‌ کرد. فضاپیما هر دو سال یکبار، زمانی که فاصله مریخ و زمین به کمترین حد خود خواهد رسید،‌ به مریخ سفر خواهد‌ کرد. این فاصله در سال ۲۰۱۸ به ۵۷٫۶ میلیون کیلومتر خواهد رسید. دورترین فاصله ممکن این دو سیاره از هم ۴۰۰ میلیون کیلومتر است.

 

زمانی که فضاپیما به مریخ می‌رسد،‌ به تدریج کاهش ارتفاع یافته و از اتمسفر عبور می‌کند. پس از آن موتورهای روشن می‌شوند تا سرعت آن کاسته شود و فضاپیما بتواند به صورت عمودی روی پایه‌هایش فرود بیاید. ماسک آینده‌ای را متصور می‌شود که هزار نمونه از این فضاپیماها در مدار قرار می‌گیرند. هزینه این سفر به تدریج به ۱۰۰ تا ۱۴۰ هزار دلار کاهش پیدا خواهد‌کرد اما سفر بازگشت به زمین برای مسافران رایگان خواهد‌ بود.

در درون سیاه‌چاله‌ ها چه خواهید دید؟

سیاه‌چاله ناحیه‌ای از فضا-زمان است که جرم در آن فشرده شده است. اما اگر با یک فضاپیما به داخل آن سفر کنید، چه خواهید دید؟ مارکوس وو به دنبال پاسخ این سوال رفته است.

چیزی در مورد «سیاه‌چاله‌ها» وجود دارد که توجه شما را به خود جذب می‌کند. درست است! گرانش سیاه‌چاله آن‌قدر زیاد است که حتی نور نیز نمی‌تواند از آن فرار کند. اما چیز دیگری در مورد آن وجود دارد؛ چیزی که به کمی تامل نیاز دارد.

شاید آن مورد همان تاریکی سیاه‌چاله‌ها باشد. تاریکیِ مطلق و البته مرموزی که تمرکز شما را به درون خود جذب می‌کند و حتی شما را کنجکاو می‌کند تا کمی نزدیک‌تر بیایید. سفر به اعماق سیاه‌چاله‌ها سفری یک طرفه است، پس نیازی نیست نگران بلیت برگشت باشید! همین که از «افق رویداد» یعنی همان جایی که نور اجازه گریز ندارد عبور کنید، دیگر راه برگشتی ندارید. به احتمال فراوان، شما مرگی دردناک را تجربه خواهید کرد. اگر تا این جای کار نترسیده‌اید، بهتر است با هم به سراغ ماجراجویی یک سیاه‌چاله برویم.

در درون سیاه‌چاله‌ها چه خواهید دید؟

زمانی که سوخت یک ستاره بزرگ تهی می‌شود، آن ستاره توان وزنی خود را از دست داده و به یک سیاه‌چاله تبدیل می‌شود. تنها ستاره‌هایی می‌توانند به سیاه‌چاله تبدیل شوند که وزن کافی داشته باشند. در واقع ستاره‌هایی که حداقل ۲۵ برابر خورشید هستند می‌توانند به سیاه‌چاله تبدیل شوند. به عبارتی دیگر، از هر هزار ستاره در کهکشان تنها یک ستاره قابلیت تبدیل شدن به سیاه‌چاله را دارد. راه شیری حداقل ۱۰۰ میلیارد ستاره دارد که با یک حساب سرانگشتی متوجه می‌شویم که ۱۰۰ میلیون سیاه‌چاله بالقوه در راه شیری وجود دارد. اما نباید فراموش کنید که فضا خیلی بزرگ است. حتی اگر شما با سرعت نور هم حرکت کنید، چندین هزار سال طول می‌کشد تا به نزدیک‌ترین سیاه‌چاله برسید.

حتی اگر فرض کنیم که شما متخصص سفرهای بین ستاره‌ای هستید و از طریق «کرم‌چاله» یا «حرکت مافوق نور» به یکی از همین سیاه‌چاله‌ها برسید. چه چیزی خواهید دید؟

گشتی در سیاه‌چاله
کار خاصی نیست. یک سیاه‌چاله‌ی تنها کاملا سیاه است! اگر در آن بچرخید، متوجه خواهید شد که کروی است و اصلا شبیه سیاه‌چاله‌های مسطح کارتون «رودرانر یا میگ میگ» نیست. اگر هم بچرخد (که احتمالا هم می‌چرخد، چون هر چیزی در جهان با درجه‌ای خاص می‌چرخد)، نتیجه می‌گیریم که میانه این کره کمی کشیده‌تر است و با یک کره کامل متفاوت است.

برای اینکه بحث خیلی هم خشک و علمی نشود، به مرکز راه شیریِ خودمان می‌رویم. جایی که یک «سیاه‌چاله کلان جرم» با اندازه تقریبی چهار میلیون برابر جرم خورشید وجود دارد. گرانش سیاه‌چاله میزان زیادی گاز و غبار فضایی را به خود جذب کرده است که به صورت یک دیسک حرکتی مارپیچی دارد. همزمان با تحلیل رفتن مواد، دمای حاصل از گرمای اصطکاک تا میلیاردها درجه بالا رفته و تابش زیادی در پی آن تولید می‌شود. علاوه بر آن، ذرات باردار و انرژی نیز از آن به بیرون جاری می‌شود.

در درون سیاه‌چاله‌ها چه خواهید دید؟
به دلیل حجم عظیم سیاه‌چاله، نور اجازه گریز از گرانش آن را ندارد

این دیسک نمایی زیبا خواهد داشت که البته نمی‌توان آن را مستقیم از درون سیاه‌چاله مشاهده کرد، زیرا گازها و غبار فضایی آن را پوشانده است. اما می‌توانید ببینید که چگونه گرانش سیاه‌چاله نور اطراف را خم می‌کند. در واقع سیاه‌چاله با این کار اثر بصری خود را بر روی مواد اطراف می‌گذارد و «سایه سیاه‌چاله‌ای» را به وجود می‌آورد. گرانش نیز آن سایه را منحرف می‌کند و کاری می‌کند که پنج برابر سیاه‌چاله اصلی به نظر برسد.

در حالت عادی نور در خط‌های مستقیم حرکت می‌کند، به شکلی که فوتون‌ها به سمت جلو پیش می‌روند. اما در نزدیکی سیاه‌چاله، گرانش قوی فوتون‌ها را به سمت خود می‌کشد. فوتون‌ها نیز بالاجبار به دور آن می‌چرخند. برخی از آن فوتون‌ها می‌توانند فرار کنند و به چشمان ما (تلسکوپ‌ها) برسند. چیزی که ما می‌بینیم، حلقه‌ای روشن است که هم‌مرز با سایه است.

بخش میانی دیسک متشکل از مواد نیز با سرعتی نزدیک به سرعت نور به دور  سیاه‌چاله می‌چرخد. بنا به نظریه نسبیت انیشتین، اگر یک منبع نوری به سمت شما حرکت کند، روشن‌تر به نظر می‌رسد. بنابراین ممکن است قسمت‌هایی از آن دیسک برای شما روشن‌تر به نظر برسد.

زیبایی بی حد و حصر
از آنجایی که نمی‌توان مستقیم سیاه‌چاله را دید، پس حتما سایه‌ی آن را همراه با هلال و حلقه‌ی روشن دور آن خواهید دید. برخی از دانشمندان می‌گویند که ممکن است به دلیل خروج گازها، غبار فضایی و ذرات باردار از زیبایی این تصویر کمی کاسته شود. اما برخی دیگر می‌گویند که تاثیری ندارد.

در درون سیاه‌چاله‌ها چه خواهید دید؟

ستاره‌شناسان به ترکیب کردن ۱۱ تلسکوپ قدرتمند که در حال حاضر روی زمین وجود دارد، قصد دارند تا برای اولین بار یک تلسکوپ غول‌پیکر بسازند تا برای اولین بار موفق به دیدن سیاه‌چاله شوند. این تلسکوپ عظیم که تجهیزات مرتبط با آن از قطب جنوب تا شیلی پخش شده «تلسکوپ افق رویداد» نام دارد و داده‌های حجیم آن توسط ابررایانه‌ها پردازش خواهد شد.

شِپ دوِلمان ستاره‌شناس دانشگاه MIT می‌گوید: «آن تلسکوپ به ما امکان بزرگنمایی را می‌دهد که تاکنون در طول تاریخ بی‌سابقه بوده است. پیدا کردن پاسخ سایه سیاه‌چاله از زمین مثل این است که یک پرتقال را روی ماه شناسایی کنید.»

مراقب باشید تجزیه نشوید!
بهار امسال هفت تلسکوپ را آماده کردند. شپ امیدوار است که تا سال ۲۰۱۷ همه آن تلسکوپ‌ها آماده شوند تا مردم بتوانند مستقیم سیاه‌چاله را ببینند. در واقع، مشاهده آن واقع سر و صدا خواهد کرد، زیرا هیچ مدرکی تاکنون مستقیما وجود سیاه‌چاله‌ها را اثبات نکرده است. تمام مدارک و شواهدی که تاکنون یافت شده غیرمستقیم بوده است، برای نمونه تاثیر گرانشی سیاه‌چاله بر ستاره‌های اطراف نشان داده شده است.  از این طریق فیزیکدانان می‌توانند رخدادهای سیاه‌چاله‌ها را بررسی و نظریه گرانشی انیشتین را مورد سنجش واقعی قرار دهند.

با این حال، دیدن یک منظره شاید کافی به نظر نرسد و شما هنوز هم بخواهید درون آن بروید. اما متاسفانه فیزیکدانان دقیقا نمی‌دانند چه اتفاقی رخ خواهد داد. فرضیه متداول این است که «اسپاگتی سازی» یا «اثر نودلی» اتفاق می‌افتد. اما معنای آن چیست؟ اگر شما با اول با پا وارد سیاه‌چاله شوید، سنگینی آن بیشتر از سر شما خواهد بود. به عبارت بهتر، میزان گرانش در پا بیشتر از سر خواهد بود. این اختلاف پیوسته بزرگ و بزرگ‌تر خواهد شد تا شما تجزیه شوید! این کِشندگی گرانشی به سرعت تمام سلول‌ها، مولکول‌ها و اتم‌های بدن شما را متلاشی خواهد کرد.

در درون سیاه‌چاله‌ها چه خواهید دید؟
آیا افق رویداد می‌تواند یک دیواره آتشین غول‌پیکر باشد؟

علم ریاضی اینجا به کمک ما می‌آید. اگر سیاه‌چاله نسبتا کوچک باشد، اسپاگتی سازی خیلی قبل‌تر از عبور از افق رویداد رخ خواهد داد. یادتان نرود که افق رویداد همان جایی بود که نور دیگر امکان فرار نداشت. اما اگر سیاه‌چاله خیلی بزرگ باشد، به این معنا که چندین میلیارد برابر خورشید باشد، شما می‌توانید به سلامت از افق رویداد عبور کنید و اسپاگتی سازی با تاخیر انجام خواهد شد.

اما در سال ۲۰۱۲، زمانی که جان پولشینسکی و فیزیکدانان دیگر بر روی این مسئله کار می‌کردند که آیا اطلاعات درون سیاه‌چاله برای همیشه از بین خواهد رفت یا خیر، متوجه شدند که سرنوشتی دیگر نیز محتمل است. آن‌ها گفتند که بر اساس مکانیک کوانتوم، افق رویداد به یک دیواره آتشین تبدیل خواهد شد و زمانی که شما از آن عبور می‌کنید به خاکستر تبدیل خواهید شد. بنابراین اصلا فرصت اسپاگتی سازی برای شما به وجود نخواهد آمد.

اما برخی از فیزیکدانان دیگر با این نظر موافق نبودند. بنا به اصل اول نظریه نسبیت انیشتین، شخصی که به درون افق رویداد می‌افتد نباید چیزی متفاوت از «شناور بودن در فضا» را احساس کند. ولی دیواره آتشین «اصل هم‌ارزی» را نقض می‌کند. به همین دلیل، فیزیکدانان هنوز اتفاق نظر بر سر این مسئله نداشته و نظرات را یکی‌یکی بررسی می‌کنند.

منبع: BBC World
ترجمه: وبسایت فرادید
مترجم: سبحان شکری

تماشای جدیدترین عکس های مریخ

کاوشگر کنجکاوی ناسا که در حال تجسس در بخش‌های کم‌ ارتفاع کوه شارپ در مریخ است، جدیدترین عکس های رنگی با وضوح بالا را به زمین ارسال کرده‌ که دیدگاهی بی‌سابقه از ساختار سنگی این سیاره را در اختیار دانشمندان قرار می دهد.

تصاویری از مریخ,عکس مریخ

اولین چیزی که در این تصاویر چشم را خیره می‌سازد شباهت بی‌اندازه آن به زمین است

 

اولین چیزی که در این تصاویر چشم را خیره می‌سازد شباهت بی‌اندازه آن به زمین است و همین موضوع دانشمندان را هیجان زده ساخته است. این تصاویر در تاریخ هشتم سپتامبر در منطقه موری در دامنه های کم ارتفاع کوه شارپ ثبت شده اند، کوهی که قله مرکزی حفره‌ای به نام حفره گیل در مریخ به شمار می‌رود.

عکس های مریخ,جدیدترین عکس های مریخ

کوهی که قله مرکزی حفره‌ای به نام حفره گیل در مریخ به شمار می‌رود

 

این کوه که اولین بار در دهه ۱۹۷۰ کشف شد، به تپه‌ای غول پیکر از لایه های رسوبی فرسایشی شباهت دارد که در ارتفاع ۵٫۵ کیلومتری از سطح دره قرار گرفته‌ است. هنوز مشخص نیست منشا لایه های سازنده این کوه چیست اما تخمین زده شده است که شکل گیری این کوه دو میلیارد سال طول کشیده‌ است. منطقه موری نیز از تختال ها (تپه‌ای با سطح فوقانی مسطح) و تخت‌تپه‌ها (تپه‌ای وسیع و منفرد با قله مسطح و دامنه پرشیب) و تل‌ها تشکیل شده‌ است که به فلات‌های کوچک سنگی شباهت دارند که از دامنه کوه رشد کرده‌اند. این سازه‌ها چند میلیون سال پیش تحت تاثیر شرایط اقلیمی و فرسایش ایجاد شده‌اند، سازه‌هایی مرتفع، با قله‌ای مسطح و لبه های پرشیب‌ هستند که از تپه های بزرگتر ایجاد شده‌اند.

عکس از مریخ,تصاویر سیاره مریخ

تنها تفاوت میان این سازه‌ها در مریخ و زمین در ابعاد آنها است

 

تنها تفاوت میان این سازه‌ها در مریخ و زمین در ابعاد آنها است. بسیاری از زمین‌شناسان می‌گویند یک تختال طولی بیشتر از وسعتش دارد و یک تخت‌ تپه وسیع تر است و ارتفاع آن نسبت به وسعتش کمتر است. گفته می‌شود سازه های منطقه موری بقایای فرسایشی ماسه‌ سنگ های باستانی مریخی هستند و اکنون تصاویر به دست آمده از کنجکاوی دیدگاهی بی سابقه را از این سازه ها و لایه ها در اختیار دانشمندان قرار داده‌ است.

جدیدترین عکس های سیاره مریخ,تصاویر به دست آمده از مریخ

سازه های منطقه موری بقایای فرسایشی ماسه‌ سنگ های باستانی مریخی هستند

 

کنجکاوی درحدود یک ماه است که مشغول بررسی منطقه موری در کوه شارپ است و اکنون خود را برای رفتن به ارتفاعات بیشتر کوه آماده می کند، اما پیش از آن باید در جنوبی ترین بخش های منطقه عملیات حفاری انجام دهد. به گفته ناسا تیم علمی کنجکاوی قصد دارد در آینده ای نزدیک چندین تصویر ترکیبی رنگی را از تمامی تصاویری که کنجکاوی به زمین ارسال کرده ایجاد کند.

منبع : hamshahrionline.ir – space.com

 

گسترش جهان هستی الگوی خاصی ندارد

دانشمندان با بررسی امواج مایکروویو باستانی کیهان دریافتند که بر خلاف باور موجود، جهان هستی بدون هیچ الگوی خاصی و در تمام جهات در حال گسترش است.

به گزارش مجله اینترنتی زیتونی و به نقل از دیلی میل، تا قبل از این اکتشاف دانشمندان بر این باور بودند که کیهان بی‌انتها با الگوی خاص یا حداقل در جهتی مشخص در حال گسترش است، اما یافته‌های اخیر نشان داد جهان هستی بدون الگویی خاص و در تمام ابعاد در حال گسترده شدن است.

این اکتشاف همچنین ثابت کرد که نظریه گسترش سمت‌وسو دار کیهان دیگر معتبر نیست، چرا که امواج مایکروویو حاشیه‌ای یا در اصطلاح پشتی کیهان که به تابش‌های باستانی معروف هستند، نشان‌دهنده پیروی جهان هستی از قانون گسترش ایزوتروپیک یا همسانگرد است.

با نگاه کلی و عامیانه‌تر به پدیده گسترش ایزوتروپیک یا همسانگرد این نتیجه حاصل می‌شود که جهان هستی پس از خلقت همچنان در تمامی جهت‌ها در حال گسترش است.

دانشمندان معتقدند که گسترش همسانگرد جهان هستی همراه تمام کهکشان‌های شناخته شده و ناشناخته دور و نزدیک است. این پدیده یعنی اینکه اگر از زوایای متفاوت به کیهان نگاه کنیم تفاوتی در فاصله اجزای درونی قابل مشاهده نیست.

گسترش جهان هستی
گسترش جهان هستی