بایگانی برچسب‌ها : فضا

۲۵ کشف نجومی برتر تاریخ

 هزاران سال است که با فرارسیدن شب، انسان چشم به آسمان می دوزد و به اسرار نهان در پرده مخمل ستاره بارانش می اندیشد. در تلاش برای رازگشایی از این پدیده مرموز، انسان توانست به دستاوردهای بزرگی دست یابد. از ابداع گاه شماری گرفته تا آخرین آن ها که کشف امواج گرانشی است؛ اما انتخاب برترین کشف های تاریخ نجوم کار ساده ای نیست. کارشناسان نشریه «All About Space»، صد کشف مهم تاریخ نجوم را فهرست کردند و از خوانندگان خود خواستند برترین آن ها را انتخاب کنند. حاصل این رای گیری، ۲۵ کشف برتر تاریخ نجوم است که در ادامه با آن ها آشنا می شوید.

۲۵٫ ماه چطور ساخته شد؟

سال ۲۰۰۱ (۱۳۸۰)، فرضیه برخورد عظیم که در دهه ۱۹۷۰ (۱۳۵۰) مطرح شده بود، محتمل ترین توضیح برای شکل گیری ماه دانسته شد. این فرضیه می گوید کره ای نوزاد به نام «تیا»، به اندازه مریخ، در مدار پیش زمین (زمین در حالت پیش سیاره) شکل گرفت، اما به خاطر اندازه و جرمش سرانجام حدود ۴٫۵ میلیارد سال پیش با زاویه ای اریب به سیاره ما برخورد کرد. این برخورد نه تنها تیا را به کل نابود کرد، بلکه بخشی از جُبه سیلیسی زمین را هم کند. وقتی تکه های جداشده از زمین راهی فضا شدند، گرانش بر آن ها حاکم شد و آن ها را در مداری دور زمین جمع کرد و بعد توده توده شان کرد.
 25 کشف نجومی برتر تاریخ
سرانجام از این توده ها جسمی به اندازه ماه شکل گرفت. در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) و در پشتیبانی از همین نظریه، «دنیل هروارتس» از «دانشگاه گوتینگن» آلمان به همراه گروهش، سنگ های ماه را که فضانوردان آپولو به زمین آورده بودند، بررسی کرد و دریافت که اختلاف ها در ترکیبات ایزوتوپی زمین و ماه نشان می دهد که ۴۰ درصد ماه از تیا ساخته شده است.

۲۴٫ انسلادوس آب فشان دارد

فضاپیمای بی سرنشین «کاسینی» که در سال ۱۹۹۷ (۱۳۷۶) به سفری هفت ساله به زحل فرستاده شد، نخستین بار در نوامبر سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴) روی «انسلادوس» قمر زحل، آب فشان کشف کرد. منابع آب مایع در تصاویر دیده می شدند که از چهار عارضه خطی در ناحیه قطر جنوب این کره، معروف به «خطوط ببری»، به بیرون فوران می کردند.
این جت های یخی ذراتی را با سرعت بالا به فضا پرتاب می کردند و در میان دانشمندان موجب هیجان شده بودند، چرا که این کشف چه بسا تنوع محیط های احتمالا پشتیبان حیات را در منظومه شمسی گسترده تر می کرد. از زمان آن رصدها، شواهدی به دست آمده است که نشان می دهد این آب فشان ها به سوی پایین تا اقیانوسی از آب نمک زیر پوسته یخی این قمر امتداد دارند. درواقع، نتایج بررسی های هفت ساله که در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) جمع بندی شد، تعداد ۱۰۱ آب فشان مجزا را شناسایی کرد که از شکاف های نوارهای ببری فوران می کردند و از آن جا که آن ها با نقاط داغ کوچکی- با اندازه مناسب که نشان می دهد نتیجه چگالش بخارند- متقارن بودند، معلوم شد که ریشه های عمیقی دارند.
جالب این که معلوم شده است طی ۱۰ سال گذشته خروجی آب فشان ها ۵۰ درصد افت داشته و این، موجب مطرح شدن رازی دیگر شده است. خیلی زود بیشتر در این باره می فهمیم، چون قرار است نتایج آخرین پرواز کاسینی از میان این آب فشان ها و نمونه برداری از آن ها طی ماه های آینده منتشر شود.

۲۳٫ کشف پلوتو

اخترشناس آمریکایی، «پرسیوال لوول»، در سال ۱۹۰۵ (۱۲۸۳) وجود سیاره ای فراتر از نپتون را پیش بینی کرده بود، اما ت سال ۱۹۳۰ (۱۳۰۸) طول کشید تا سرانجام شواهدی از سیاره موسوم به «ایکس» کشف شود. سال قبل از آن، «کلاید تومبا»، محققی جوان، با طراحی های پرجزییاتش از مشتری و مریخ، روسایش را در رصدخانه لوول تحت تاثیر قرار داده بود و ۱۰ ماه بعد به معدن طلا رسید.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
تومبا وظیفه داشت با تلسکوپ استروکراف ۱۳٫۹ اینچی هر چند شب یک بار، از یک بخش آسمان عکاسی کند. در مرحله بعد او از وسیله ای موسوم به «مقایسه گر چشمک» استفاده می کرد که نوعی چشمی برای تشخیص تفاوت های بین دو عکس گرفته شده از آسمان شب بود. این روش سرانجام در ۱۲۸ فوریه ۱۹۳۰ (۲۹ بهمن ۱۳۰۸)به او امکان داد جسمی سیاره مانند را آشکار کند. این کشف سه هفته بعد، در ۱۳ مارس (۲۲ اسفند)، اعلام شد و نام «پلوتو» در روز اول ماه می (۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۹) انتخاب شد.
این کشف در سراسر دنیا هیجان به پا کرد. چرا که اخترشناسان، مشتاق فهمیدن رازهای بیشتر درباره این سیاره و یافتن شواهدی از دیگر اجرام بودند و این اشتیاق سرانجام منجر به شکل گیری ماموریت پیشگامانه «نیوهورایزنز» (افق های نو) شد.
باوجود همه این هیجان ها، به دنبال کشف اریس در سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۲) و رصد دیگر اجرام کوچک تر در کمربند کوییپر، «انجمن جهانی نجوم» در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵)، پلوتو را در طبقه سیاره های کوتوله قرار داد. به این ترتیب تعداد سیاره ها دوباره هشت تا شد. اما «مایک براون»، اخترشناس «موسسه کلتک»، به تازگی اعلام کرده به شواهد وجود جرمی عظیم در دوردست های منظومه شمسی دست یافته که خودش آن را «سیاره نهم» نامیده است.

۲۲٫ ستاره ها امواج رادیویی تولید می کنند

وقتی وظیفه بررسی تداخل های حاصل از توفان ها در فرکانس های رادیویی بر عهده «کارل یانسکی» گذاشته شد، او با خودش فکر کرد فقط عامل تداخل های بزرگ را در مخابرات رادیویی کارفرمایش بر فراز اقیانوس اطلس کشف خواهدکرد. او حتی در بلندپروازانه ترین رویاهایش نمی دید که آزمایش هایش در سال ۱۹۳۲ (۱۳۱۱) در آزمایشگاه تلفن بل او را به «ستاره ای رادیویی» تبدیل کند.
نخستین یافته های او گمان هایی را تایید کرد: بیشتر پارازیت را می شد به توفان های دور و نزدیک نسبت داد، اما معلوم شد یافتن توضیحی برای وجود نویز اضافی زمینه کار دشواری است. او این موضوع را برای مدتی طولانی و به دقت بررسی کرد و متوجه شد که انگار منشا آن خورشید است و ظاهرا در چرخه ای ۲۴ ساعته- یا دقیق تر، چرخه ای به مدت ۲۳ ساعت و ۵۶ دقیقه- تکرار می شود.
از آن جا که این یکی از مشخصه های ستاره های ثابت بود، منجر به نتیجه ای شگفت انگیز شد. یانسکی دریافت که این تابش درواقع از مرکز راه شیری می آید و ستاره ها انرژی را نه تنها به شکل امواج نوی که به شکل امواج رادیویی هم از خود گسیل می کنند. البته یافته های او در سطح وسیعی نادیده گرفته شد.
وقتی سرانجام یکی از مهندسان همکار او، «گروت ریبر»، رد سال ۱۹۳۷ (۱۳۱۶) با تلسکوپ ۹٫۶ متری خودش این  کشف را تایید کرد، بالاخره کشف امواج رادیویی ستاره ها به رسمیت شناخته شد.

۲۱٫ انرژی ستاره ها را فرایند همجوشی تامین می کند

«آرتور ادینگتون»، اخترشناس انگلیسی، زمانی اعلام کرد که انرژی ستاره ها را فرایند همجوشی هسته ای تامین می کند. او گفت همجوشی هسته های کوچک برای تولید مقادیر عظیم انرژی همان منبعی است که انرژی ستاره ها را فراهم می کند. او سپس شرح داد که علت تابش خورشید، تبدیل اتم های هیدروژن به هلیم است و این که ستاره منظومه شمسی ۱۰۰ میلیارد سال می درخشد تا این که سرانجام سوختش به پایان برسد.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
دانشمندان طی سال ها نظرات و حدسیاتشان را حول همین نظریه بنا کرده اند و حالا همه پذیرفته اند که خورشید، هسته ای چگال و بسیار پرفشار دارد که درونش اتم های هیدروژن پرسرعت با هم برخورد می کنند و هسته هایشان به هم جوش می خورند تا هلیم بسازند و حرارت تولید کنند. این فرایند، انرژی را به سوی بیرون گسیل می کند و موجب می شود فوتون ها در منطقه تابشی خورشید به ضخامت ۲۸۹ هزار کیلومتر به این سو و آن سو بازتاب شوند تا این که سرانجام راهی منطقه همرفتی شوند، بعد هم به سطح برسند و به بیرون تابش شوند. تازه وقتی سوخت هیدروژن تمام شود، واکنش های همجوشی دیگری رخ می دهند و این موجب تغییراتی در ستاره می شود.

۲۰٫ کشف بوزون هیگز

فیزیکدانان ۴۵ سال بود که بدون هیچ موفقیتی به دنبال «بوزون هیگز» می گشتند. بوزون هیگز هفدمین قطعه از مدل استاندارد فیزیک نظری است که قوانین مربوط به برهمکنش میان ذرات سازنده همه اتم ها، مولکول ها و ماده عالم را مشخص می کند. دانشمندان مرکز «سرن» برای کشف این که این ذرات چطور جرم به دست می آورند، تلاش بسیاری کردند و تا ساخت «برخورددهنده بزرگ هادرونی» (LHC) به درازای ۲۷۸ کیلومتر در عمق حدود صد متری زیر زمین در مرز سوییس و فرانسه پیش رفتند.
تکمیل این تجهیزات یک دهه طول کشید و ۴٫۷۵ میلیارد دلار هزینه برداشت و در نهایت، روز چهارم جولای ۲۰۱۲ (۱۴ تیر ۱۳۹۱) به نتایجی رسید که همه منتظرش بودند. ابزار LHC یک شتاب دهنده ذرات است که ۹۳۰۰ آهنربای ابررسانای آن تا دمای ۲۷۱٫۲۵- درجه سلسیوس سرد می شود و قادر است دو پرتو پروتون را با سرعت نزدیک به سرعت نور به هم بکوبد.
دانشمندان با جست و جو در بقایای برجامانده از تصادم های متعدد می خواستند ردی از شواهد وجود بوزون هیگز بیابند، ذره ای که «پیتر هیگز» به طور اتفاقی در سال ۱۹۶۴ (۱۳۴۳) وجودش را پیشنهاد کرد. داده ها نشان از وجود ذره ای داشتند به جرم ۱۲۵٫۳ گیگاالکترون ولت که جرمش ۱۳۳ بار بیشتر از یک پروتون است. با این که هنوز آزمایش های بیشتری برای اندازه گیری دیگر ویژگی های بوزون هیگز باقی مانده، این کشف ما را یک قدم به رازگشایی از عالم نزدیک تر کرده است.

۱۹٫ کهکشان ما شکلی مارپیچی دارد

یکی از مشکلات نقشه برداری از راه شیری این است که ما درونش هستیم و سخت است که تصویری کلی از شکلش به دست آوردم. اما وقتی «هارلو شیپلی» مشغول بررسی خوشه های کروی- اجتماعات کروی شکل از ستاره ها- بود، کم کم شروع به ترسیم تصویری کلی از کهکشانمان کرد.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
به مرور زمان و با استفاده گسترده تر از تلسکوپ های رادیویی- که می توانستند از میان غبار هم ببینند- کشف شد که شکل کهکشان ما، نه آن طور که از ابتدا تصور می شد بیضوی، بلکه مارپیچی است، این بررسی ها نه تنها راه شیری را با دوسوم کهکشان های شناخته شده عالم در یک طبقه قرار داد، بلکه همچنین نشان داد زمین در دوسوم راه از مرکز کهکشان به سوی یکی از لبه هایش قرار دارد. اما هنوز همه چیز را درباره ویژگی های کهکشان های مارپیچی نمی دانیم. تازه در سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴)، رصدهای تلسکوپ فضایی «اسپیتزر» تایید کرد که کهکشان راه شیری کهکشانی مارپیچی- میله ای است؛ یعنی شکل توده ستاره های مرکزش به جای کروی بودن، مستطیل شکل یا شبیه به یک میله است و تازه پارسال بود که بیشتر بخش های خالی پازل نقشه مارپیچی راه شیری شروع به پرشدن کردند.
در میان داده های «کاوشگر میدان دید باز پویش فروسرخ ناسا» (معروف به وایز، WISE» بیش از ۴۰۰ زایشگاه ستاره ای پوشیده در غبار کشف شدند که شکل مارپیچی بازوهای کهکشان را دنبال می کنند. به گفته ناسا، این داده ها مدل چهاربازویی ساختار مارپیچی راه شیری را تایید می کنند. درون همین بازوهاست که بیشتر ستاره های کهکشان متولد می شوند.

۱۸٫ زمین گرد است

اندیشه گرد بودن زمین به یونان باستان باز می گردد و عموما آن را به «فیثاغورس» منسوب می کنند که براساس رصد یک ماه گرفتگی در قرن ششم پیش از میلاد به این نتیجه رسید. از آن زمان- و با رد شدن نظریه تخت بودن زمین- ماهیت کروی زمین طی قرن های بعدی بارها اثبات شده است. این موضوع به ما امکان داده است که سیاره مان را بهتر درک کنیم و زمین و فضا را موثرتر کاوش کنیم، چون  دانشمندان حالا بهتر می توانند نظریاتشان را تدوین کنند و بعد در تلاش برای تاییدشان راهی فضا شوند.  مسلما وقتی فضانوردان زمین را از دور دیدند، درستی نظریه گرد بودن زمین قطعی شد. البته جالب است که دریافته ایم سیاره مان نه کره ای کامل بلکه کره واری بی نظمی با یک برآمدگی روی استوایش است.

۱۷٫ روی سطح کره های دیگر هم آتشفشان های فعال وجود دارند

«لیندا مورابیتو» در سال ۱۹۷۴ (۱۳۵۳) در «آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا» (JPL) شروع به کرا کرد، اما بهترین فرصت زندگی اش پنج سال بعد به سراغش آمد، وقتی مهندس سامانه پردازش تصویر جهت یابی اپتیکی و دستیار جهت یابی فضاپیمای «وویجر ۱» شد. در روز نهم مارس ۱۹۷۹ (۱۸ اسفند ۱۳۵۷)، او مشغول پردازش عکس هایی از این فضاپیما بود که متوجه ناهنجاری هلالی شکل بزرگی درست کنار لبه کره «آیو»، قمر مشتری شد.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
بعد از بررسی عمیق تر به این نتیجه رسید آنچه می بیند به فعالیت های آتشفشانی مرتبط است. چند روز بعد، حدسش تایید شد. آن تصویر درواقع ابری به بلندای ۲۷۰ کیلومتر بود و این نخستین بار بود که آتشفشان فعالی خارج از زمین شناسایی می شد. امروز می دانیم که آیو بیش از ۱۵۰ آتشفشان فعال دارد و پیش بینی می کنیم در مجموع حدود ۴۰۰ عدد داشته باشد.

۱۶٫ یافتن شبیه ترین سیاره به زمین

تعداد سیاره های شناخته شده در عالم از مرز سه هزار گذشته است؛ هرچند شیبه سازی های رایانه ای «اریک زگریسون» از دانشگاه اوپسالا»ی سوئد نشان می دهد احتمالا ۷۰۰ میلیارد میلیارد (۱۰۲۰×۷) سیاره در عالم وجود دارند. او می گوید که از آن تعداد، احتمالا هیچ یک دقیقا شبیه زمین نیست، اما اخترشناسان تا امروز چندین سیاره زمین مانند کشف کرده اند.
در سال ۲۰۰۷ (۱۳۸۶)، سیاره ای که به گرد ستاره «گلیس ۵۸۱» در فاصله ۲۰٫۴ سال نوری از زمین می گشت، کشف شد و نخستین «ابرزمین» نام گرفت. هر چند این کشف با اندکی شک و شبهه همراه بود، اما هیجان زیادی ایجاد کرد. معلوم شد این سیاره که به نظر می رسید جرمی زمین مانند داشته باشد و به «گلیس d581» معروف شد، جرمی حدود هفت برابر زمین دارد. در منطقه ای سکونت پذیر ستاره اش قرار گرفته است و بنابراین احتمالا دارای جو و شاید اقیانوس مایع باشد.

۱۵٫ نخستین ستاره تپنده

25 کشف نجومی برتر تاریخ
بحث ستاره های تپنده نخستین بار در شب ۲۸ نوامبر ۱۹۶۷ (۱۷ آذر ۱۳۴۶) مطرح شد، اما این کشف در هاله ای از بحث و اختلاف نظر گیر افتاد. دانشجویی به نام «جاسلین بل برنل» نخستین کسی بود که این تپنده ها را رصد و به دقت تحلیلشان کرده بود. کشف بل برنل خارق العاده بود. چیزی که او دید، گسیل تپ های رادیویی غیرعادی طی فوران های منظم و پرسرعت از تک نقطه ای در فضا بود. بعد از یک ماه ار و تلاش برای دریافتن این که آیا تلسکوپ مشکلی دارد، دومین ستاره تپنده (یا تپ اختر) هم کشف شد. در نهایت چنین نتیجه گیری شد که تپ اخترها، ستاره های نوترونی چرخان به شدت مغناطیسی اند که بعد از مرگ ستاره های پرجرم، طی انفجارهای ابرنواختری، از بقایای آن ها شکل گرفته اند. کشف تپ اخترها نخستین شاهد بر درستی نظریه گرانشی آلبرت اینشتین بود.

۱۴٫ بخشی از عالم گم شده

سال ۱۹۳۳ (۱۳۱۲)، «فریتس تُسویکی»، اخترشناس سوییسی، به درستی بیان کرد آنچه در عالم می بینیم همه چیزی نیست که وجود دارد. او در بررسی هایش از «خوشه گیسو» در دهه ۱۹۳۰ (۱۳۱۰) متوجه شد که مقدار ماده مرئی کهکشان هایی که سرعت بالایی دارند، برای ایجاد گرانش لازم برای منسجم ماندن آن ها کافی نیست و بنابراین به دنبال عامل انسجام آن ها گشت. البته بررسی های او بلافاصله پذیرفته شد. امروز می دانیم چیزهای دیگری نیز در عالم وجود دارند. آن ها ماده تاریک و انرژی تاریک هستند که در مجموع ۹۶ درصد عالم ما را می سازند (و هر آنچه ما می بینیم فقط چهار درصد باقی مانده است).

۱۳٫ کشف نخستین سیاهچاله ابرپرجرم

در مرکز کهکشان هایپرجرم، سیاهچاله های ابرپرجرمی وجود دارند که به احتمال قوی از رمبش ابرهای عظیم گاز میان ستاره ای شکل گرفته اند. در سیاهچاله های «عادی» که جرم هایی تا ۲۰ برابر جرم خورشید دارند کشش گرانش چنان قوی است که حتی نور نمی تواند از آن ها بگریزد. تفاوت بزرگ در این است که سیاهچاله های ابرپرجرم ممکن است تا ۱۰۰ میلیون برابر خورشید جرم داشته باشند.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
در سال ۱۹۷۱ (۱۳۵۰)، «مارتین ریس» و «دانلد لیندن- بل»، اخترشناسان «دانشگاه کمبریج»، فرضیه ای مبنی بر وجود سیاهچاله ای ابرپرجرم را در مرکز راه شیری ارائه کردند. سه سال بعد، «بروس بلیک» و «رابرت براون»، اخترشناسان آمریکایی، منبع رادیویی فشرده و متغیری را در قلب راه شیری یافتند و آن را «قوس A» نامیدند. این کشف فوق العاده ای بود که به شواهدی مبنی بر وجود سیاهچاله ای ابرپرجرم در آن مکان اشاره داشت. از آن زمان، به طور قطع معلوم شده که این نقطه مرکز کهکشان است و بقیه کهکشان دور آن در گردش است.

۱۲٫ کهکشانی بلافاصله پس از مهبانگ

کهکشان هایی که در آسمان شب می بینیم، به نوعی چشم اندازی به گذشته هستند. نور آن ها بیشتر اوقات میلیاردها سال برای رسیدن به ما در راه بوده است، بنابراین ممکن است بتوانیم کهکشان های ابتدایی را بسیار نزدیک (دست کم به طور نسبی) به زمان انفجار بزرگ (مهبانگ) کشف و رصد کنیم.
در بهار سال ۲۰۱۵ (۱۳۹۴)، کهکشانی به نام «EGS-zs8-1» در صورت فلکی «عوا» کشف شد که دانشمندان گمان می کردند دورترین و قدیمی ترین کهکشان رصدشده در عالم باشد. هر چند، فقط دو ماه بعد از آن کشف، کهکشان دیگری به نام «EGSy8p7» رصد شد و معلوم شد که ۱۳٫۲ میلیارد سال طول کشیده است تا نور این کهکشان به زمین برسد؛ یعنی این مجموعه از ستاره ها فقط ۶۰۰ میلیون سال پس از انفجار بزرگ وجود داشته است. این عدد مبتنی بر درک فعلی ما از سن ۱۳٫۸۲ میلیارد ساله عالم است.

۱۱٫ زمین میدان مغناطیسی دارد

اثرات میدان مغناطیسی زمین از بیش از دو هزار سال پیش برای انسان شناخته شده بوده است؛ هر چند، تازه «مدتی» پس از آن بود که دانشمندان فهمیدند این اثرات ناشی از جریان های همرفتی حاصل از حرکات چرخشی آهن داغ مذاب در هسته سیاره است. زمین، بدون میدان مغناطیسی هیچ راهی برای منحرف کردن جریان ذرات بارداری که در قالب باد خورشیدی از خورشید به سوی بیرون جریان دارند، در اختیار ندارد. بنابراین، میدان مغناطیسی پشتیبان جو زمین است.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
سال ۱۹۰۶ (۱۲۸۵)، «برنار برونه» زمین شناس فرانسوی، مشغول بررسی نمونه سنگ های آتشفشانی بود که از ناحیه ای بسیار کم جمعیت در فرانسه به نان «اوورنیه» (Auvergne) جمع آوری :رده بود. وقتی آن سنگ ها را آزمایش کر، متوجه شد که برخی از آن ها شامل ذرات آهنی هستند که وقتی گدازه می شده است، در خلاف جهت قطب فعلی زمین، مغناطیسی شده بودند. او که می دانست گدازه مذاب وقتی خنک شود، نمونه ای از قطبیت زمین را در خود حفظ می کند، کشف کرد که میدان مغناطیسی زمین ممکن است تغییر جهت بدهد و وارونه شود.
قطب های زمین هر چندصد هزار سال جا به جا می شوند. هر چند زمانی در گذشته بسیار دور این اتفاق هر پنج میلیون سال می افتاده و آخرین بار ۷۸۰ هزار سال پیش رخ داده است. احتمالش وجود دارد که این اتفاق در دوران زندگی ما بیفتد، چرا که ۲۰۰ سال است میدان مغناطیسی زمین رو به ضعیف شدن می رود که نشانه ای از فروپاشی و برعکس شدن آن است. اگر چنین شود، ممکن است به طور نامطلوبی بر شبکه های برق و البته جهت یابی حیوانات تاثیر بگذارد.
•    قطب شمال جغرافیایی: نقطه ای در نیمکره شمالی زمین که محور چرخش زمین با سطح سیاره متقاطع می شود.
•    فاصله بین قطب ها: قطب های مغناطیسی و جغرافیایی حدود ۱۱٫۵ درجه با هم زاویه دارند.
•    قطب شمال مغناطیسی: این قطب در نزدیکی قطب جنوب زمین واقع شده است و جایی است که میدان مغناطیسی سیاره به صورت عمودی رو به پایین قرار دارد.
•    قطب جنوب مغناطیسی: قطب جنوب مغناطیسی زمین در نزدیکی قطب شمال جغرافیایی قرار گرفته است. تاکنون به این فکر کرده اید که چرا قطب شمال قطب نما همیشه رو به شمال جغرافیایی می ایستد؟
•    قطب جنوب جغرافیایی: نقطه ای در نیمکره جنوبی زمین که محور چرخش زمین با سطح سیاره متقاطع می شود.

۱۰٫ تابشی که نظریه مهبانگ را اثبات کرد

در سال ۱۹۶۵ (۱۳۴۴)، «آرنو پنزیاس» و «رابرت ویلسون»، اخترشناسان رادیویی، به طور تصادفی تابشی را کشف کردند که به «تابش ریزموج زمینه کیهانی» (CMB) معروف شد. آن ها مشغول پیمایش آسمان به کمک آنتن رادیویی «هالمدل هورن» در نیوجرسی بودند که این کشف اتفاق افتاد. آن ها در تلاش برای یافتن امواج الکترومغناطیسی نامرئی بودند، اما نویزی در زمینه آسمان مدام در کارشان اخلال ایجاد می کرد و آن ها به هر راهی برای حذف این نویز متوسل شدند. وقتی نویز مصرانه باقی ماند، سرانجام آن دو تسلیم شدند و به نتیجه ای خیره کننده رسیدند: آین نویز از جایی بیرون از کهکشان خودمان می آمد. آن ها داده ها را در اختیار اخترشناسان دیگر گذاشتند و شگفت زده شدند وقتی شنیدند شاید این نویز آخرین بقایای نوری از انفجار بزرگ باشد.
حدود ۱۳٫۷۲ میلیارد سال طول کشیده است تا این تابش به زمین برسد و منشأ آن ۳۷۸ هزار سال پس از انفجار بزرگ (نخستین لحظه ای که فوتون ها امکان سفر آزادانه را یافتند) بوده است. کشف این تابش نسبتا یکنواخت از امواج رادیویی در زمینه آسمان به اخترشناسان کمک کرد به ترکیبات عالم پی ببرند و حتی منجر به شکل گیری فرضیه های ماده تاریک و انرژی تاریک شد. در حال حاضر ماموریت اروپایی «پلانک» که در سال ۲۰۰۹ (۱۳۸۸) پرتاب شد، بهترین نقشه برداری را از تابش CMB انجام داده است.

۹٫ گالیله قمرهایی را به دور مشتری کشف کرد

در سال ۱۶۱۰ (۹۸۹)، «گالیله» گمان کرد حین رصد مشتری سه ستاره را روی یک خط در نزدیکی آن دیده است. این اتفاق موج هیجان اخترشناس ایتالیایی شد، اما تازه با رصدهای دقیق تر بود که او متوجه چیزی غیرعادی شد. او انتظار داشت وقتی مشتری در آسمان حرکت می کند، از کنار آن سه ستاره بگذرد؛ اما درعوض، ستاره ها به غرب مشتری جا به جا شده بودند، ستاره چهارمی به جمعشان پیوسته بود و همگی سیاره را در مسیرش همراهی می کردند.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
او دریافت که آن ها نه ستاره، بلکه قمر هستند. باور غالب در آن زمان این بود که خورشید و ماه و همه اجرام دیگر دور زمین می گردند، با این حال کشف چهار قمر گرد مشتری نشان می داد که ممکن است مرکز گردش دیگری هم وجود داشته باشد. رصدهای گالیله ضربه ای به مدل زمین، مرکز منظومه شمسی بود و شواهد محکمی ارائه می داد از این که خورشید مرکز عالم است، نه زمین. گالیله به کفرگویی محکوم شد. البته بعدها معلوم شد که او درست می گفته است. کارهای او به جدا شدن علم از فلسفه و دین کمک کرد.

۸٫ ما از غبار ستاره ای شکل گرفته ایم

دانشمندان مدتی است که می دانند منشأ اتم های بدن ما ستاره های است که پیش از ۴٫۵ میلیارد سال پیش متولد شده اند. در واقع، وقتی معلوم شد عالم در آغاز فقط از هیدروژن و مقدار کمی هلیم تشکیل شده بود، همه چیز سر جایش قرار گرفت. بیش از ۹۶ درصد بدن انسان از هیدروژن، اکسیژن، کربن و نیتروژن ساخته شده است. بدن ما همچنین شامل کلسیم، پتاسیم، گوگرد، منیزیم، آهن روی، مس و بسیاری دیگر از عناصر است. منشأ همه این عناصر ستاره های نخستین است، چرا که ستاره ها نوعی راکتور هسته ای هستند. بدون ستاره ها ما هم وجود نمی داشتیم، زیرا همین طور که ستاره ها هیدروژن را به هلیم تبدیل می کردند، ماده لازم برای ساخته شدن بدن های ما را می ساختند. وقتی آن ستاره ها منفجر شدند و مردند، آن عناصر به زمین رسیدند و سنگ بناهای حیات را فراهم کردند. بنابراین، ما عملا می توانیم ستاره ها را نیاکان خود بدانیم.

۷٫ سن عالم ۱۳٫۸۲ میلیارد است

25 کشف نجومی برتر تاریخ
برای عالم آرزوی «تولد مبارک» می کردیم. فقط اگر تاریخی داشتیم که تولدش را معلوم می کرد. در حال حاضر، فقط می توانیم براساس شواهدی که داریم، تخمین های بسیار دقیقی از سن عالم بزنیم. دانشمندان اکنون با قاطعیت می گویند سن عالم ۱۳٫۸۲ میلیارد سال است، یعنی ۱۰۰ میلیون سال بیشتر از چیزی که قبلا فکر می کردیم. در مارس سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) به این عدد رسیدیم؛ زمانی که تلسکوپ فضایی «پلانک»، متعلق به سازمان فضایی اروپا، طی ۱۵٫۵ ماه، یک میلیارد نقطه را در آسمان رصد کرد و نقشه ای دقیق از افت و خیزهای کوچک دمایی در تابش ریزموج زمینه کیهان ترسیم کرد.

۶٫ پیدا کردن راهی برای ارسال فضاپیما به مدار سیارات

در سال ۱۹۵۷ (۱۳۳۶)، اتحاد جماهیر شوروی سابق، ماهواره ای «اسپوتنیک ۱» نخستین ماهواره ای که به مدار بیضوی نزدیک زمین می رفت- را پرتاب کرد و نه تنها جرقه مسابقه فضایی با ایالات متحده آمریکا را زد (ناسا یک سال بعد شکل گرفت)، بلکه ثابت کرده انسان برای ارسال فضاپیما به دور سیارات راهی یافته است.
شوروی شاهکارش را با ارسال فضاپیما به ماه ادامه داد و بالاخره در آوریل سال ۱۹۶۶ (۱۳۴۴) بود که فضاپیمای «لونا ۱۰»شوروی در مداری دور قمر زمین قرار گرفت، چهار ماه پیش از ایالات متحده. هر چند، «مارینر ۱» فضاپیمای متعلق به ناسا- نخستین فضاپیمایی شد که به گرد سیاره ای دیگر قرار گرفت؛ این فضاپیما در سال ۱۹۷۱ (۱۳۵۰) به مریخ رسید.
مارینر ۱ مسابقه رسیدن به مریخ را یک ماه زودتر از شوروی برد. بدون محاسبات پیچیده، شامل فیزیک و مدارها و کشش گرانش، هیچ یک از این ها شدنی نبود. تلاش های ابتدایی بر کارهای «یوهانس کپلر»، اخترشناس و ریاضیدان آلمان استوار بود که در قرن هفدهم معلوم کرد مدار سیارات بیضوی است. اما ارسال فضاپیما به مدار سیارات دیگر فواید دیگری هم داشت: امروز می توانیم از سیارات سر راه برای سرعت دادن به فضاپیما، کمک گرانشی بگیریم (مانور قلاب سنگ گرانشی) و به این ترتیب در مصرف سوخت صرفه جویی و از سیاره ای به سیاره دیگر، بهتر طی مسیر کنیم.

۵٫ آب روی مریخ

مدت ها امید داشته ایم روی مریخ حیات بیابیم، اما در حالی که همچنان منتظر این کشف خاص هستیم، جست و جو به دنبال آب جاری بر سطح سیاره سرخ به نتایج بسیار بهتری رسیده است. در ژوئن سال ۲۰۰۰ (۱۳۷۹)، دانشمندان ناسا با استفاده از فضاپیمای «کاوشگر سراسری مریخ» (MGC) عوارضی را رصد کردند که نشان از وجود منابع آب در سطح یا نزدیک سطح این سیاره داشتند. در تصاویر آب راه هایی دیده می شدند که ظاهرا آب جاری آن ها را ساخته بود، همچنین رسوبات خاک و سنگی که گویی همان جریان ها حملشان کرده بود.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
از آن زمان شواهدی بیشتری کشف شده اند. در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵)، تحلیل تصاویر MGS رسوباتی را آشکار کرد که نشان می داد در دهه قبل از آن، آب از میانشان گذشته است و در سپتامبر ۲۰۱۵ (۱۳۹۴) هم، دانشمندان از دیدن نوارهای تیره بر سراشیب های تند در تصاویر مدارگرد شناسایی مریخ (MRO) طی فصل گرم این سیاره بسیار هیجان زده شدند. این نوارها را هم جریان آب شور به سوی پایین سراشیب ها شکل داده بود و حالا به خطوط تکرار شونده در سراشیب معروف شده اند. هرچند آب جاری مستقیما دیده نشده است، اما فعلا این ها قوی ترین مدارک ما از این مسئله است که شاید مریخ هرگز به آن خشکی که روزی تصور می کردیم، نبوده و این که شاید آب مایع هنوز جایی روی سطح این سیاره- هر چند به طور متناوب- وجود داشته باشد. این یعنی احتمال یافتن حیات روی مریخ افزایش پیدا کرده است.

۴٫ فراتر از راه شیری هم کهکشان هایی هستند

زمانی بود که اخترشناسان فکر می کردند راه شیری کل عالم است. تازه در دهه ۱۹۲۰ (۱۳۰۰) بود که «ادوین هابل» ثابت کرد راه شیری فقط یکی از کهکشان های بسیار عالم است و به این ترتیب دیدگاه ها را به کل عوض کرد. اخترشناس همکار او، «هارلو شیپلی»، محاسبه کرده بود که قطر راه شیری ۳۰۰ سال نوری است، اما نظریه هابل این بود که «سحابی»های مارپیچی قابل رصد بسیار دورتر از این هستند. گمان او درست بود و برای همیشه دیدگاه ما به عالم را تغییر داد.
هابل، چند ماه با استفاده از تلسکوپ «هوکر» در «رصدخانه مونت ویلسون» کالیفرنیا بر رصد «آندرومدا» (M31) تمرکز کرد. در آن زمان، آندروما مدار بزرگ ترین «سحابی» مارپیچی شناخته شده بود. او در جست و جوی ستاره های منفجرشونده بود، سه نمونه پیدا کرد و متوجه شد یکی از آن ها طی دوره ای ۳۱٫۴ روزه به طور پیش بینی پذیری کم نور و پرنور می شود.
اسم آن ستاره شد «V1» (نخستین ستاره متغیر هابل). از آن مهم تر، سنجش های بعدی هابل درباره ۳۶ ستاره متغیر دیگر در آندرومدا نشان داد که فاصله این ستاره ها از ما ۹۰۰ هزار سال نوری است. به دنبال این محاسبات حیرت انگیز (البته سرانجام بازسنجش ها نشان داد که V1 در فاصله ۲٫۵ میلیون سال نوری از ما قرار دارد)، معلوم شد که راه شیری به طور قطع در عالم تنها نیست و V1 درواقع داخل کهکشانی دیگر قرار دارد. هابل کهکشان های دیگری را هم کشف کرد و وسعت عالم خیلی زود بیش از پیش آشکار شد.

۳٫ عالم در حال انبساط است

با کشف کهکشان هایی فراتر از راه شیری، درک علمی از عالم ناگهان از مرتبه هزار میلیون رشد کرد. البته هنوز کار ادوین هابل تمام نشده بود. او در سال ۱۹۲۹ (۱۳۰۸) مقاله مهمی منتشر کرد که شامل رصدی پیشگامانه با نتیجه ای خیره کننده بود، مبنی بر این که عالم درحال انبساط است. هابل با رصد نور کهکشان های دوردست نوشته بود: آن ها نه تنها در فضا حرکت می کنند و از ما دور می شوند، بلکه هر چه دورتر باشند با سرعت بیشتری هم دور می شوند.
25 کشف نجومی برتر تاریخ
هابل برای این نتیجه گیری از داده های رصدی خودش به همراه داده هایی استفاده کرد که «وستو اسلیفر»، اخترشناس آمریکایی، در سال ۱۹۱۲ (۱۲۹۱) گردآوری کرده بود. اما هیچ شکی نیست که آن مقاله نقطه عطفی در تاریخ اخترشناسی است. اصل پشت این کشف به نام «قانون هابل» معروف شد (که می گوید سرعت نسبیت کهکشان معادل است با فاصله ضرب در ثابت هابل).
از آن زمان، نظریه های دیگری هم مطرح شده اند. رصدهای تلسکوپ فضایی هابل نشان داده است عالم نه تنها منبسط می شود، بلکه انبساطش شتاب دار هم هست. باور بر این است که به جای این که گرانش موجب کند شدن انبساط عالم شود، انرژی تاریک موجب شتاب گرفتنش شده است. البته هنوز مانده که کشف کنیم چرا و چطور.

۲٫ کشف نخستین دنیای بیگانه

اخترشناس، فیلسوف و راهب ایتالیایی قرن شانزدهم میلادی، «جیور دانو برونو» (در سال ۱۶۰۰ میلادی/ ۹۷۹ شمسی کشته شد). آن زمان از عالمی بی کران حرف زده بود که ستاره هایش را سیاره هایی فرا گرفته اند؛ دنیاهایی دور از زمین که شاید میزبان حیات هم باشند. با این حال، نخستین شواهد از سیاره ای فراخورشیدی خارج از منظومه شمسی ما تازه ۳۹۲ سال بعد از مرگ او پیدا شد. افتخار این کشف از آن «الکساندر ولشتان»، اخترشناس لهستانی و «دیل فریل»، اخترشناس کانادایی است که در سال ۱۹۹۲ (۱۳۷۱) منظومه ای سیاره ای را در اطراف تپ اختری (نوعی از ستاره های نوترونی) به نام «PSR B1257+12» کشف کردند. با این که این تپ اختر در فاصله هزار سال نوری از ما در صورت فلکی «سنبله» قرار دارد، آن ها توانستند با بهره گیری از روش زمان سنجی تپ های ستاره، دو سیاره را در مداری به دور آن بیابند. از آن جا که تپ اخترها به سرعت دور خودشان می چرخند و از خود پرتوهای بسیار منظم و پایداری از تابش شدید الکترومغناطیس گسیل می کنند. هرگونه آشکارسازی تغییری مختصر اما منظم، نشان از وجود سیاره ای در اطراف آن هاست.
دو سال بعد، سیاره سومی هم در این منظومه کشف شد (وجود سیاره چهارمی در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵) ادعا، اما رد شد). از آن زمان، بیش از سه هزار سیاره فراخورشیدی کشف شده اند، از جمله سیاره «۵۲ فرس اعظم- ب» که غولی گازی است؛ نخستین سیاره کشف شده که دور ستاره ای خورشید مانند می گردد. (۱۹۹۵- ۱۳۷۴). الکساندر ولشتان برای کشف خود از سوی انجمن نجوم آمریکا در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵) برنده «جایزه بئاتریس تینسلی» شد و دیل فریل در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) کمک هزینه پژوهشی «بنیاد گوگنهایم» را به دست آورد.

۱٫ کشف امواجی در تار و پود فضازمان

۱۰۰ سال پیش، آلبرت انیشتین وجود امواج گرانشی را به مثابه نتیجه نظریه نسبیت عام خود پیش بینی کرد. این فیزیکدان نظری متولد آلمان گفته بود هر جرم شتابداری باید در تار و پود فضازمان امواجی ایجاد کند که با سرعت نور گسترش پیدا می کنند. این حرف در اصل یعنی تغییرات گرانشی به صورت موجی در سراسر فضا پخش می شوند. اما ده ها سال جست و جو نتیجه ای نداشت جز پوچی ناامیدکننده.
اما در ۱۱ فوریه ۲۰۱۶ (۲۲ بهمن ۱۳۹۴) اعلام شد که فیزیکدانان «رصدخانه تداخل سنج لیزری امواج گرانشی» (لایگو) برای نخستین بار موجی را حس کرده اند که حاصل تصادمی به مدت کسری از ثانیه بین دو سیاهچاله در فاصله ۱٫۳ میلیارد سال نوری از ما بوده است. نزدیک شدن این دو توده عظیم جرم- یکی ۳۶ برابر و دیگری ۲۹ برابر جرم خورشید- به یکدیگر اثباتی بر نسبیت عام بود و فرصتی را برای اخترشناسان ایجاد کرد که از این پس عالم را به روشی کاملا جدید نظاره کنند. همچنین نخستین بار بود که یک جفت سیاهچاله در حال برخورد رصد شدند.
امواج گرانشی- که اتفاقا هر چیزی که قادر به تاثیرگذاری بر محیط اطرافش باشد، مثل انفجار یک سیاره، ممکن است آن ها را تولید کند- درواقع نخستین بار در ۱۴ سپتامبر سال ۲۰۱۵ (۲۳ شهریور ۱۳۹۴) توجه دانشمندانی را به خود جلب کردند که از آشکارسازهای لایگو در لیوینگستون لوییزیانا و هنفورد واشنگتن استفاده می کردند.
به گفته دانشمندان، جرمی سه برابر جرم خورشید به امواج گرانشی تبدیل شده بود و اوج بیرون ده انرژی این رویداد حدود ۵۰ برابر کل انرژی تابشی در عالم مرئی در آن بازه زمانی بود. با وجود این حقیقت، اثرات رصد شده بسیار ضعیف بود و به همین علت هم آشکارسازی امواج گرانشی این قدر دشوار است. این گونه است که تداخل سنج های لایگو قادرند تغییراند معادل کسری از قطر یک پروتون را آشکار کنند.
حالا این امیدواری وجود دارد که این کشف به دانشمندان امکان رصد نواحی پنهان فضا را بدهد و پنجره های تازه ای رو به عالم باز کند. با فراهم شدن امکان رصد بخش های تیره کیهان، حالا دیگر باید بتوانیم تا آغاز زمان، حدود ۱۳٫۸۲ میلیارد سال پیش، عقب برویم و باید اطلاعات بیشتری درباره سیاهچاله ها به دست آوریم. درواقع این تازه آغاز ماجراست. حالا که زمینه جدید نجوم امواج گرانشی گشوده شده است، اخترشناسان منتظر ساخته شدن رصدخانه های جدیدند که قادر به گوش سپردن به امواج گرانشی باشند. در سال های آینده می توانیم منتظر سونامی عظیمی از یافته های تازه باشیم.

مهم‌ترین ماموریت‌های فضایی در سال ۲۰۱۸

سال ۲۰۱۸ میلادی، سال پرمشغله‌ای برای ناسا و همچنین سایر شرکت‌های فضایی است. در این مطلب قصد داریم مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال ۲۰۱۸ از جمله پرتاب موشک‌ها، فضاپیماها و برنامه‌های تحقیقاتی را بررسی کنیم. ناسا و سایر شرکت‌های فضایی از جمله اسپیس ایکس و بلو اوریجین برای سال ۲۰۱۸ میلادی برنامه‌های زیادی در سر دارند. این سازمان‌ها و شرکت‌ها در سال ۲۰۱۸، راه‌اندازی یک موشک شگفت‌انگیز را برنامه‌ریزی کرده و می‌خواهند بیشتر از همیشه به مریخ و خورشید نزدیک شوند. همچنین قرار است دو وسیله نقلیه فضایی که هم‌اکنون در فضا هستند به اهداف ماموریتی خود نزدیک‌تر شوند.

برنامه‌های پرواز آزمایشی زیادی برای سال ۲۰۱۸ برنامه‌ریزی شده که از جمله آن‌ها می‌توان به راه‌اندازی و پرتاب فالکون سنگین در اوایل سال ۲۰۱۸ اشاره کرد. این پروژه می‌تواند به انسان‌ها کمک کند تا وسایل نقلیه شخصی خود را در آینده به فضا ارسال کنند. در ادامه به مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال ۲۰۱۸ اشاره خواهیم کرد.

پرتاب فالکون سنگین توسط اسپیس ایکس در ژانویه ۲۰۱۸

ایلان ماسک (Elon Musk)، مدیرعامل شرکت اسپیس ایکس، اولین بار در سال ۲۰۱۱ بود که طرح موشک فالکون سنگین را ارائه کرد. راه‌اندازی اولیه این موشک در اواخر سال ۲۰۱۳ اعلام شد و حالا پس از ۵ سال، این ماموریت با ارسال محموله بار خودروی تسلای ایلان ماسک، رسما راه‌اندازی می‌شود.

مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال 2018 ؛ موشک‌ها، فضاپیماها و سایر پروژه‌های تحقیقاتی
پرتاب موشک الکترون در اوایل سال ۲۰۱۸

آمریکا از مدت‌ها پیش آزمایش موشک الکترون (Electron) برای ارسال ماهواره‌های کوچک به مدار زمین را آغاز کرده بود. نخستین پرتاب آزمایشی این موشک در ماه می ۲۰۱۷ انجام شد و قرار بود در ماه دسامبر ۲۰۱۷ نیز دومین پرتاب این موشک صورت بگیرد، اما به دلیل شرایط آب و هوایی و برخی نقص‌های فنی، این امکان فراهم نشد. حالا طبق برنامه‌ریزی، قرار است در اوایل سال ۲۰۱۸، مجددا شاهد پرتاب موشک الکترون باشیم.

مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال 2018 ؛ موشک‌ها، فضاپیماها و سایر پروژه‌های تحقیقاتی
اعلام برنده رقابت گوگل لونار ایکس در ۳۱ مارس ۲۰۱۸

در تاریخ ۳۱ مارس ۲۰۱۸، برنده رقابت گوگل لونار ایکس (Google Lunar X) برای ارسال فضاپیمای رباتیک به کره ماه اعلام می‌شود. البته هنوز چهار تیم از پنج فینالیست این رقابت، طرح فضاپیمای خود را به پایان نرسانده‌اند و به همین دلیل امکان دارد در تاریخ ۳۱ مارس، هیچ‌یک از شرکت‌کننده‌ها برنده این رقابت گوگل نشوند.

پرتاب فضاپیمای TESS در مارس ۲۰۱۸

ناسا در حال آماده‌سازی فضاپیمای TESS است. این فضاپیما همانند کاوشگر کپلر (Kepler) به جستجوی سیاره‌هایی می‌پردازد که از مقابل ستاره‌های دور عبور کرده و نور آن‌ها را کم می‌کنند. فضاپیمای TESS که یکی از مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال ۲۰۱۸ محسوب می‌شود، ستاره‌ها را در تمام آسمان شب ارزیابی خواهد کرد و از محدودیت‌های موجود در کپلر نیز رنج نمی‌برد. این پروژه برای پیدا کردن نزدیک‌ترین اجسام سنگی به زمین راه‌اندازی شده تا منجمان بتوانند انواع جوهایی که در این دنیا وجود دارد را شناسایی کنند.

مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال 2018 ؛ موشک‌ها، فضاپیماها و سایر پروژه‌های تحقیقاتی
پروازهای آزمایشی خدمه تجاری ناسا در آوریل تا نوامبر ۲۰۱۸

یکی دیگر از ماموریت های فضایی در سال ۲۰۱۸ ، پرواز آزمایشی خدمه تجاری ناسا است. امسال نخستین آزمایش دو وسیله نقلیه که بخشی از برنامه خدمه تجاری ناسا است، انجام می‌شود. این برنامه، ابتکاری برای راه‌اندازی فضاپیمای خصوصی خواهد بود. شرکت‌های اسپیس ایکس و بوئینگ به ترتیب کپسول‌های Crew Dragon و CST-100 Starliner را توسعه می‌دهند. قرار بود این آزمایش‌ها در سال ۲۰۱۷ انجام شود اما به تاخیر افتاد. حالا طبق برنامه، اسپیس ایکس می‌خواهد پرواز آزمایشی کپسول دراگون را در ماه آوریل و اولین پرواز سرنشین‌دار را در ماه آگوست تست کند و بوئینگ نیز در نظر دارد تا پرواز بدون سرنشین استارلاینر را در ماه آگوست و پرواز سرنشین‌دار را در ماه نوامبر انجام دهد.

مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال 2018 ؛ موشک‌ها، فضاپیماها و سایر پروژه‌های تحقیقاتی
پرتاب فضاپیمای اینسایت ناسا در ۵ می ۲۰۱۸

ناسا تصمیم دارد فضاپیمای InSight را در تاریخ ۵ می ۲۰۱۸ به مریخ ارسال کند. این پروژه قرار بود در سال ۲۰۱۶ اجرا شود، اما به دلیل بروز نشتی در یکی از ابزارهای فضاپیما، پرتاب آن به تعویق افتاد. حالا اینسایت برای سفر به مریخ آماده شده و قرار است با موشک اطلس V در یک سیستم راه‌اندازی ۳۰ روزه در تاریخ ۵ می ۲۰۱۸، پرتاب آن انجام شود. طبق برنامه‌ریزی، حدود هفت ماه بعد در تاریخ ۲۶ نوامبر، این فضاپیما بر روی سطح سیاره سرخ فرود خواهد آمد.

مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال 2018 ؛ موشک‌ها، فضاپیماها و سایر پروژه‌های تحقیقاتی
آزمایش‌های Blue Origin و Virgin Galactic در طول سال ۲۰۱۸

بسیاری از شرکت‌های فضایی و تجاری، پروازهای آزمایشی خود را در سال ۲۰۱۸ انجام خواهند داد. در آخرین روزهای سال ۲۰۱۷، شرکت بلو اوریجین (Blue Origin)، فضاپیمای New Shepard را آزمایش کرد. این موشک برای کسانی طراحی شده که می‌خواهند با پرداخت مبلغی، برای چند دقیقه بی‌وزنی را در فضا تجربه کنند. این آزمایش‌ها در سال جدید میلادی نیز ادامه خواهد داشت و قطعا یکی از مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال ۲۰۱۸ خواهند بود.

مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال 2018 ؛ موشک‌ها، فضاپیماها و سایر پروژه‌های تحقیقاتی

در همین حال، کمپانی Virgin Galactic به عنوان یک شرکت مسافربری فضایی، به زودی آزمایش پروازهای فضاپیمای خود یعنی VSS Unity را آغاز خواهد کرد. این فضاپیما نیز برای تجربه کوتاه سفر به فضا برای مسافران معمولی طراحی شده است. البته آزمایشات مربوطه این فضاپیما از مدت‌ها پیش آغاز شده و حالا شرکت Virgin Galactic می‌خواهد به طور جدی‌تری، این پروژه را پیگیری کند. این کمپانی برنامه‌های دیگری نیز برای سال ۲۰۱۸ در سر دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به پرتاب یک موشک و قرار دادن ماهواره‌های کوچک در مدار اشاره کرد.

مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال 2018 ؛ موشک‌ها، فضاپیماها و سایر پروژه‌های تحقیقاتی
پروژه کاوشگر خورشیدی پارکر ناسا در ۳۱ جولای تا ۱۹ آگوست

کاوشگر خورشیدی پارکر (Parker Solar Probe)، اولین فضاپیمایی خواهد بود که به نزدیک‌ترین فاصله از خورشید می‌رسد. این کاوشگر به سطح خورشید نمی‌رسد، اما با فاصله ۳٫۹ میلیون مایلی از خورشید و از لبه‌های بیرونی جو خورشید عبور می‌کند. پارکر می‌تواند ذارت بسیار پرانرژی از جو اتمسفر خورشید که سرعت فوق‌العاده بالایی دارند و با نام باد خورشیدی شناخته می‌شوند را بررسی کند. بادهای خورشیدی با میدان مغناطیسی خود موجب اختلال در ماهواره‌ها و حتی شبکه برق زمین می‌شوند. در واقع کاوشگر خورشیدی پارکر قرار است به سوالاتی که سال‌هاست دانشمندان به دنبال جواب آن‌ها هستند، پاسخ دهد. این کاوشگر در ۳۱ جولای تا ۱۹ آگوست توسط موشک سنگین دلتا IV پرتاب خواهد شد.

رسیدن فضاپیمای Osiris-Rex ناسا به یک سیارک در ماه آگوست

ناسا در سپتامبر ۲۰۱۶ فضاپیمای Osiris-Rex را پرتاب کرد. این کاوشگر برای نمونه‌برداری به سیارکی به نام Bennu ارسال شد و این سفر حدود ۲ سال به طول انجامید و سرانجام در آگوست ۲۰۱۸، فضاپیمای Osiris-Rex به این سیارک می‌رسد. سپس این فضاپیما از موتورهای جانبی خود برای حرکت و پرواز بر روی سیارک Bennu استفاده خواهد کرد. همچنین Osirix-Rex دارای مجموعه‌ای از دوربین‌ها است تا بتواند تصاویری با کیفیت بالا را از سطح این سیارک تهیه کند.

مهم‌ترین ماموریت های فضایی در سال 2018 ؛ موشک‌ها، فضاپیماها و سایر پروژه‌های تحقیقاتی
آغاز پروژه BepiColombo در عطارد در ماه اکتبر ۲۰۱۸

یک ماموریت جدید در عطارد از دیگر ماموریت های فضایی در سال ۲۰۱۸ است. عطارد، ناشناخته‌ترین سیاره در سامانه خورشیدی است. پروژه BepiColombo، یک برنامه فضایی مشترک بین ژاپن و اروپا است. در این برنامه، دو فضاپیما به مدار نزدیک‌ترین سیاره به خورشید ارسال خواهند شد. این فضاپیماها در ماه اکتبر توسط موشک اروپایی Ariane 5 پرتاب می‌شود و در سال ۲۰۲۵ به عطارد می‌رسد. پس از جدا شدن این دو فضاپیما از یکدیگر، یکی از آن‌ها توسط اروپا و دیگری توسط آژانس فضایی ژاپن کنترل خواهد شد.

ماده تاریک؛ مرموزترین ماده جهان

بزرگ ترین اخترشناسان جهان، چندین دهه به دنبال شکار گنجی خارق العاده برای مرموزترین ماده کیهان بودند. اما وقتی نمی توانیم آن را ببینیم چگونه می دانیم که وجود دارد؟ «کالین استوارت» (Colin Stuart) نویسنده و مولف کتاب های علمی عضو انجمن سلطنتی نجوم، به بررسی ماهیت ماده تاریک و چگونگی آشکارسازی آن پرداخته است که با هم می خوانیم.

چرا دانشمندان بر این باورند که ماده تاریک وجود دارد؟

کیهان آن چنان که در دهه ۱۹۳۰ به نظر می آمد، نیست. فریتز زوایکی (Fritz Zwicky) اخترشناس سوییسی- امریکایی گروهی از کهکشان ها را بررسی می کرد تا بداند کهکشان ها به طور انفرادی با چه سرعتی حرکت می کنند. وی در کمال تعجب دریافت کهکشان ها با سرعتی بسیار بیش از آن چه او انتظار داشت، به اطراف حرکت می کنند. در حقیقت سرعت آنها به حدی زیاد بود که می باید به سرعت پراکنده می شدند و از گرانش همه چیزهای درون خوشه کهکشانی رهایی می یافتند. اما این گونه نبود. زوایکی ناچار شد فرض کند که در یک خوشه کهکشانی بیشتری وجود دارد تا افزایش گرانش کهکشان ها، بتواند آنها را در کنار یکدیگر نگه دارد.
ماده تاریک
ماده تاریک
تفاوت کم نبود. برآورد او این بود که ماده موجود باید ۴۰۰ برابر ماده قابل دیدن باشد. درحالتی که نمی توانست توضیحی برای این ماده مرموز بیابد، نام «dunkle materie» را برای آن انتخاب کرد که معادل آلمانی ماده تاریک است. در همان زمان یان اورت (Jan Oort) اخترشناس آلمانی به مفهوم مشابه ای اشاره کرد. او ستارگانی را که در نزدیکی لبه کهکشان راه شیری دوران می کردند، رصد می کرد. او انتظار داشت که ستارگان دور از مرکز کهکشان، آهسته تر از ستارگان نزدیک به مرکز کهکشان، دوران کنند.
این نظریه بی شباهت به منظومه خورشیدی نیست: سیاره دورتر از خورشید زمان بیشتری لازم دارد تا مدار خود را بپیماید. اما آن چه که اورت بدان دست یافت، متفاوت بود. ستارگان بیرونی سریع تر از آن چه که انتظار داریم، حرکت می کنند. به بیان دیگر چرا این ستارگان به رغم سرعت زیادی که دارند، همچنان در راه شیری می مانند و به بیرون پرتاب نمی شوند. او فرض کرد که ماده ای نادیدنی با قدرت گرانشی در تمام کهکشان وجود دارد. پیش از ۱۹۸۰، ورا رابین (Vera Rubin) اخترشناس آمریکایی، اثر مشابهی را در ۱۰۰ کهکشان دیگر کشف کرده بود. به هر حال این ماده نادیدنی وجود داشت و در همه جا گسترده بود.
امروز پدیده ای که عدسی گرانشی (gravitational lensing) نام دارد، مدرک بیشتری برای اظهار این مفهوم عجیب فراهم کرده است. اگر مقدار زیادی جرم، مثلا یک خوشه کهکشانی در جلوی یک چشمه نور دوردست، وجود داشته باشد، نوری که از جسم پشتی می آید، در اطراف جسم جلویی خمیده می شود. چنین نوری مجموعه ای از کمان ها را ایجاد می کند که می توانند به هم ملحق شده و حلقه اینشتین را پدید آورند. جرم بیشتر، موجب خمیدگی بیشتر می شود. هنوز در بسیاری از موارد، جرم مرئی کافی برای توضیح بزرگی خمیدگی مشاهده شده در خوشه کهکشانی وجود ندارد. پس باز هم لازم است جرم دیگری را در نظر گرفت که از دیده ها پنهان است.

نظر دانشمندان درباره ماهیت ماده تاریک چیست؟

فیزیکدانان دستورالعملی برای کارکرد کیهان تنظیم کرده اند که مدل استاندارد فیزیک  ذرات نام دارد. آنها با استفاده از این دستورالعمل ها، رفتار نیروها و شیوه برهم کنش ذرات با یکدیگر را محاسبه می کنند. این مدل بارها راستی آزمایی شده است، از جمله در برخورددهنده بزرگ هادرون (Large Hadron collider) در سرن (CERN). آخرین صفحه نانوشته این کتاب بوزون هیگز بود که آن هم به تازگی کشف شده است. با اینهمه هنوز چیزی در بین این دستورالعمل ها نیست که به فیزیکدان ها امکان دهد تا از مشاهده رفتار ماده تاریک اطلاعات به درد بخوری به دست آورد که بتوان ساختار آن را تعیین کرد.
ماده تاریک می تواند با ماده معمولی برهم کنش گرانشی داشته باشد و همچنان ناپیدا بماند. ماده تاریک با نور برهم کنش ندارد. برای توضیح این رفتار، فیزیکدان ها ذره جدیدی را وارد کردند که «ذرات بزرگ با برهم کنش ضعیف» (WIMP=Weakly Interacting Massive Particles) نام دارند. این ذرات برهم کنش ضعیف دارند چون با نور برهم کنش ندارند و بزرگ اند چون بر هم کنش گرانشی دارد.
وقتی اخترشناسان، کیهان را با وجود ماده تاریک به شکل WIMPها شبیه سازی رایانه ای کردند، ساختار را به دست آوردند که با توزیع کهکشان ها به صورتی که امروز می بینیم، هم خوانی بسیار خوبی دارد. به نظر می رسد یک نظریه برای فیزیک فراتر از مدل استاندارد، به نام ابرتقارن (Super Symetry) با مطالب گفته شده هماهنگی دارد.
در گذشته توضیحات دیگری نیز مطرح شده اند. مانند «اجسام هاله ای پرجرم فشرده» (MACHO= Standing for Massive Compact Halo Objects). این نظریه در مورد اشیاء بزرگ مانند سیاه چاله ها که شبح مانند در کهکشان راه شیری وجود دارند، به کار می رود. این روش بیان می کند وقتی تمام جرم کهکشان را با هم جمع می کنیم، می بینیم که شامل آنها نمی شود، و توجیه می کند که چرا  جرم کهکشان را کمتر از مقدار واقعی آن ارزیابی می کنیم.

دانشمندان برای یافتن ماده تاریک چه می کنند؟

چگونه می توان درمورد چیزی که دیده نمی شود، تعریفی ارائه داد؟ مطمئنا ماده تاریک قابل دیدن نیست. برای تصور بدترین حالت ها، در نظر بگیرید که WIMPها آنچنان شبح مانند هستند که می توانند از درون هر ماده معمولی از جمله هر آشکارسازی (که برای به دام انداختن آنها ساخته شده باشد)، بگذرند. برای روشن شدن مطلب، در نظر داشته باشید که ماده تاریک آن قدر زیاد است که میلیاردها ذره ماده تاریک بدون هیچ مقاومتی در یک ثانیه از بدن ما عبور می کند. به طور متوسط در هر ۵ دقیقه، یکی از ذرات ماده تاریک با یک اتم از ماده معمولی بدن ما برهم کنش دارد.
ماده تاریک؛ مرموزترین ماده جهان
این نظریه که ذرات ماده تاریک گهگاه با ماده معمولی برهم کنش دارد، براساس «آزمایش زیرزمینی بزرگ زنون» (Large Underground Xenon Expriment) است. این آزمایش در اعماق زمین در داکوتای جنوبی انجام شده است. دانشمندان برای انجام این آزمایش از یک معدن طلای متروکه استفاده و آشکارساز را در عمق ۱٫۶ Km زمین نصب کردند. در این آزمایش ۳۷۰ کیلوگرم زنون به کار رفت که توسط ۲۶۴۹۷۹ لیتر آب آن را پوشانده بود. این تجهیزات به منظور انجام بیشترین برهم کنش WIMP با زنون طراحی شد. زمانی که یک WIMP با اتم زنون واکنش داشته باشد، این اتم به سمت (درون) مایع شتاب می گیرد و موجب تولید یک جرقه نوری زودگذر می شود. می توان ای جرقه نور را با استفاده از تعداد زیاد دوربین هایی که آن را احاطه کرده اند، ثبت کرد.
دانشمندان می توانند ماده تاریک را وقتی با خودش برهم کنش دارد، آشکارسازی کنند. این فرآیند نابودی نام دارد. گمان می رود وقتی نابودی روی می دهد، آّبشاری از ذرات معمولی تولید می شود و باید بتوانیم آنها را ببینیم. یکی از ابزارهایی که برای این آزمایش ساخته شده، «طیف سنج مغناطیسی آلفا» است که در ایستگاه فضایی بین المللی نصب شده است. هدف از ساخت این ابزار آن است که از تولید اتم هایی که از نابودی WIMP در نزدیکی مرکز کهکشان می آیند، مدارکی به دست آوریم.
در این زمینه خورشید هم می تواند به ما کمک کند. خورشید به عنوان بزرگ ترین جرم در منظومه خورشیدی، می تواند نقش یک جاروبرقی کیهانی غول آسا را بازی کند و ذرات ماده تاریک را جارو کرده و در کهکشان حرکت دهد. برخی ذرات ماده تاریک ممکن است درون خورشید نابود شوند و جریانی از ذرات معمولی را ایجاد کنند. متاسفانه خورشید نیز بسیار چگال است به طوری که اغلب این ذرات تولید شده، درون آن به دام می افتند.
به هر حال نوعی از ذرات (به نام نوترینوها) می توانند از خورشید خارج شده و با سفر در فضا به ما برسند. تجهیزات آزمایشگاهی مانند «آیس کیوب» (Ice Cube به معنای قطعه یخ) که در قطب جنوب مستقر شده اند، برای گردآوری این سیگنال های افشاکننده ماهیت این ذرات طراحی شده اند. از اینها گذشته، خوشبختانه برخورددهنده بزرگ هادرون (LHC) هم وجود دارد. کار این آزمایشگاه در ۵ می ۲۰۱۵ و آزمایش برخورد پروتون ها با هم شروع شد. قبل از آن این آزمایشگاه را به مدت یک سال خاموش کرده بودند تا آن را ارتقا دهند. دانشمندان امیدوارند، برخورد ذرات با یکدیگر با انرژی های بالاتر از آن چه در قبل انجام شد، طبیعت را وادار کنند که رازهای بیشتری از ساز و کار درونی خود آشکار سازد.

آیا ممکن است ماهیت ماده تاریک چیز دیگری باشد؟

تاکنون فرض کردیم که ماده تاریک واقعا وجود دارد و به نحوی می توان آن را آشکار ساخت یا به وجودش پی برد اما اگر این گونه نباشد، چه؟ اگر این مفهوم فقط شبحی باشد که نشان دهنده درک نادرست ما از گرانش باشد چه؟ این دقیقا توصیفی برای دفاع از نظریه «دینامیک نیوتنی اصلاح شده» (MOND- Modified Newtonian Dynamics) است.
به یاد داشته باشید یکی از دلایل اصلی تعریف ماده تاریک این حقیقت بود که سرعت چرخش ستارگان در کهکشان راه شیری با دور شدن از مرکز کهکشان برخلاف سامانه خورشیدی کم نمی شود. حالا چه می شود اگر یک قاعده برای گرانش کوچک مقیاس (مانند منظومه خورشیدی) و قاعده دیگری برای گرانش بزرگ مقیاس (مثل یک کهکشان) وجود داشته باشد؟ قانون های گرانش نیوتن رفتن انسان به ماه یا رفتن فضاپیماها را به سیارات توضیح می دهد. بسط و تعمیم قانون ها به محدوده هایی که این قانون در آنجاها کاربرد ندارد، باعث می شود که از شیوه حرکت ستارگان شگفت زده شویم.
این نظر را نخستین بار فیزیکدانی به نام مردخای میلگرام (Mordehal Milgrom) در ۱۹۸۳ مطرح کرد. او گفت که قدرت گرانش جایی که شتاب کوچک است، قوی تر می شود. این نظرها می تواند کمکی برای شرح بعضی جزییات در مورد چگونگی رفتار کهکشان ها به روش هایی باشد که نظریه ماده تاریک نمی تواند آنها را توضیح دهد. اما هم اکنون هیچ دلیلی وجود ندارد که گمان کنیم گرانش در مقیاس های مختلف به طور متناوب عمل می کند.

آیا ماده تاریک هیچ ارتباطی با انرژی تاریک دارد؟

خیر، انرژی تاریک نامی است که برای پدیده اسرارآمیزی انتخاب شده است که می پنداریم شتاب دهنده تمام انبساط کیهانی است  و نوعی ضدگرانش محسوب می شود. برای مقایسه می توان گفت ماده تاریک همانند یک چسب گرانشی فرضی است که باعث می شود کهکشان ها و خوشه های کهکشانی در کنار هم بمانند. همان طور که نام آنها هم نشان می دهد، ما هم اکنون واقعا در تاریکی هستیم چرا که ماهیت آنها را نمی دانیم.

چه مقدار ماده تاریک وجود دارد؟

مقدار ماده تاریک از ماده معمولی که می شناسیم و تشکیل دهنده ساختار انسان ها، سیاره ها و ستارگان است، به وضوح بیشتر است. بر این باوریم که در کهکشان راه شیری ۹۰ درصد ماده تاریک و ۱۰ درصد ماده طبیعی (یا ماده باریونی) وجود دارد. از تمام ماده موجود در کیهان، ۸۵ درصد ماده تاریک و تنها ۱۵ درصد ماده باریونی است. اما معادله معروف اینشتین E=MC2 جرم و انرژی دو روی یک سکه اند. این موضوع باعث می شود کیهان شناسان درباره جرم- انرژی کیهان (تمام جرم و تمام انرژی با هم) صحبت کنند. در این مورد کیهان دارای ۶۸ درصد انرژی تاریک و ۲۷ درصد ماده تاریک و تنها ۵ درصد ماده معمولی است. اگر بخش انرژی را به حساب نیاوریم، اعداد بالا به ۸۵ درصد ماده تاریک و ۱۵ درصد ماده باریونی تبدیل می شود.

مفاهیمی که با دانستن آن درک ماده تاریک آسان تر می شود

نابودی: فرآیندی است که در آن دو ذره ماده تاریک با هم ترکیب شده و آبشاری از ذرات جدید را به وجود می آورند. دانشمندان در تلاشند با آزمایش های مختلف در سراسر دنیا و در فضا آنها را آشکار کنند.

عدسی گرانشی: یک پیش بینی از نظریه نسبیت عام اینشتین است که خمیده شدن نور به دلیل گرانش را بیان می کند. در بسیاری از موارد، اخترشناسان دیده اند که مقدار میده شدن نور بیش از آن است که با ماده قابل دیدن توجیه شود.

نوترینو: ذره ای کوچک و تقریبا بدون جرم که در اثر واکنش های هسته ای درون خورشید تولید می شود.به علاوه ممکن است نوترینوها از نابودی ماده تارک پدید آیند که آشکارسازی آنها دستاوردی بزرگ محسوب می شود.

مدل استاندارد: کتاب دستورالعملی که فیزیکدان های ذرات از آن برای توضیح خواص ذارت دنیای زیراتمی به کار می برند. این کتاب شامل قاعده های چگونگی برهم کنش ذرات با نیروها و نور است.

ابرتقارن: نظریه ای که از مدل استاندارد هم فراتر می رود و بیان می دارد که برای هر ذره معمولی یک ذره جفت ابرمتقارن وجود دارد. شاید سبک ترین این ذرات ابرمتقارن، عامل پدیدآمدن ماده تاریک باشد.

پروژه مارس یک؛ سفر بی بازگشت به مریخ

نخستین گروه مسافران در سال ۲۰۲۳ راهی مریخ خواهندداشت و باقی عمر خود را در مریخ سپری می کنند.

پروژه «مارس یک» توسط سازمانی به همین نام با هدف استقرار بشر روی سیاره سرخ با استفاده از ترکیبی از تکنولوژی های موجود و قابل استفاده در سراسر جهان آغاز به کار کرده است. این سازمان قصد دارد ماجراجویی چندین ساله خود را از طریق نمایش برنامه ای تلویزیونی از تمام لحظات این پروژه با تمامی جهان به اشتراک بگذارد. شرکت هلندی MarsOne ثبت نام اولیه از داوطلبان حضور در سفر بی بازگشت به مریخ را اواخر سال شمسی گذشته آغاز کرد.

سفر بی بازگشت به مریخ
سفر بی بازگشت به مریخ

ثبت نام

براساس اعلام مسئولین این شرکت، پیش از شروع رسمی برنامه انتخاب داوطلبان، بیش از هزار درخواست برای حضور در این سفر دریافت شده بود. پذیرش اولیه داوطلبان از ۸ ژانویه ۲۰۱۳ آغاز شد و فرآیند انتخاب جهانی داوطلبان از طریق برنامه های تلویزیونی انجام شد. این طرح تنها مختص دانشمندان یا خلبانان سابق جت های جنگی نیست و تمامی افراد علاقه مند با حداقل ۱۸ سال سن می توانند داوطلب حضور در جمع پیشگامان مستعمره مریخ (MarsColonypioneer) باشند.

چرا مریخ؟

دلیل انتخاب مریخ آن است که پس از زمین، قابل سکونت ترین سیاره در منظومه شمسی محسوب می شود. خاک این سیاره حاوی آب است و هوای نسبتا مناسبی دارد؛ نور کافی خورشید امکان استفاده از پنل های خورشیدی را فراهم و لایه نازک جو نیز یک لایه محافظ در برابر پرتوهای کیهانی و نور خورشید ایجاد می کند. ریتم شبانه روز آن نیز شباهت زیادی به زمین دارد و هر روز در این سیاره ۲۴ ساعت و ۳۹ دقیقه و ۳۵ ثانیه است.
مهلت ارسال درخواست ها برای سفر بدون بازگشت به مریخ تا آگوست ۲۰۱۳ بود، بهره هوشی مناسب و سلامت کامل جسمی و روحی را از جمله شروط اصلی برای ثبت نام اولیه در این طرح عنوان کرده بودند. هدف نهایی در این طرح، انتخاب ۲۴ تا ۴۰ فضانورد دوره دیده است تا پس از هفت سال تمرین و آماده سازی، در گروه های چهار نفری هر دو سال یک بار راهی سیاره سرخ شوند.

سفری بی پایان

افرادی که در فهرست نهایی ساکنان آینده مریخ قرار می گیرند، اطمینان دارند که هرگز به زمین باز نخواهندگشت؛ در این شرایط مریخ به سکونتگاه همیشگی و محل زندگی، کار و مرگ آنها تبدیل می شود. سفر به مریخ حدود هفت ماه به طول می انجامد.
این گروه در مدت حضور در تمرینات روی زمین و زندگی بر سطح سیاره سرخ در استخدام شرکت MarsOne خواهندبود. نخستین تجهیزات مورد نیاز برای احداث کلونی طی سال های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱ میلادی به مریخ ارسال خواهدشد و در سال ۲۰۱۸ نیز یک مریخ نورد برای انجام تحقیقات تکمیلی راهی سیاره سرخ می شود.
«لانس دورپ» بنیانگذار شرکت MarsOne درباره این طرح گفت: نخستین گروه مسافران در سال ۲۰۲۳ راهی مریخ خواهندشد و باقی عمر خود را در کلونی ها های احداث شده روی سیاره سرخ سپری خواهندکرد. نوربرت کرافت از محققان سابق ناسا و مدیر پزشکی پروژه نیز اصلی ترین چالش پیش رو برای عملی شدن این طرح را نحوه تعامل و همکاری اعضا در طول سفر بسیار طولانی از زمین تا مریخ و پس از آن زندگی تا آخر عمر بر سطح سیاره سر عنوان می کند. دکتر جرارد هوفت، برنده جایزه نوبل و برایان انکه، مفسر موسسه تحقیقاتی ساوث وست، از مشاوران برجسته این پروژه هستند.
سفر بی بازگشت

مشخصات سفر

براساس اعلام شرکت هلندی MarsOne، بیش از ۱۶۵ هزار درخواست برای سفر بی بازگشت به مر یخ تاکنون به ثبت رسیده است. پروژه سفر بی بازگشت به مریخ شامل انتقال تجهیزات و چند مریخ نورد برای احداث پایگاه اولیه جهت استقرار نخستین گروه از ساکنان آینده مریخ است.
گروه نخست، متشکل از چهار زن و مرد از قاره های مختلف جهان، پس از انتخاب و گذراندن دوره های نهایی آموزش تا سال ۲۰۲۳ راهی سیاره سرخ خواهندشد. به دلیل نبود فناوری های مورد نیاز برای انجام سفر بازگشت از مریخ، هزینه های بالای سفر و مشکلات تامین سوخت، داوطلبان نهایی، بلیت یک طرفه به سمت مریخ دریافت خواهندکرد.

شرایط زندگی

این نامزدها چند ماه تا دو سال در انزوا و در تاسیساتی شبیه سازی شده نگاه داشته می شوند تا نحوه پاسخ آنها به زندگی در فضای بسته همراه با سه نفر دیگر مورد بررسی قرار گیرد. طی این مدت فضانوردان تمرین های فیزیکی بسیاری انجام می دهند، چرا که طی هشت ماه سفر تا مریخ آنها نمی توانند دوش بگیرند و تنها از غذاهای خشک شده، کنسروی و فریزشده استفاده می کنند؛ از این رو سه ساعت در روز باید ورزش کنند تا بتوانند جرم ماهیچه های خود را حفظ کنند.
هوای مریخ به نوعی است که ساکنان نمی توانند بدون یک لباس فضایی بیرون بروند. در این سیاره گیاه رشد نمی کند اما ساکنان محصولات خود را در کابین هایشان رشد می دهند تا غذایشان تامین شود.

مراحل سفر

مرحله ۱- استفاده از ایستگاه فضایی بین المللی همراه با شرکایی همچون Space, Orbital ATK، Boeing و… به عنوان یک بستر آزمایشی جهت اثبات توانایی های اکتشافی در صنعت هوا و فضا؛ در حال حاضر نیز ما در حال همین مرحله هستیم.
مرحله ۲- این مرحله اندکی بلندپروازانه است؛ چرا که بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ تعداد ۶ آزمایش مهم انجام خواهدگرفت.
 سفر بی بازگشت
در ابتدا ناسا قصد دارد که سیستم جدید پرتاب موشک خود با نام SLS، به عنوان یک راکت ۱۰۰ متری را جهت رقابت با موشک های فضایی Satum V راه اندازی کند. اگر پرتاب فضاپیمای اورین با موفقیت آزمایش شد، آژانس فضایی ناسا راه اندازی تعداد ۵ سیستم از SLSها را ادامه خواهدداد.
یکی از آنان، به پرتاب فضاپیمای Europa Clipper و ماموریت کلیپر اروپا اختصاص دارد که طی آن آژانس فضایی  ناسا، فضاپیمای مخصوص کلیپر را به قمر اروپا اعزام می کند. در این ماموریت، ناسا قصد دارد شانس وجود حیات در قمر یخی سیاره مشتری و اقیانوس زیرسطحی آن را مورد آزمایش قرار دهد. ۴ ماموریت دیگر، به منظور ساخت دروازه سفر به اعماق فضا اختصاص خواهدداشت. دروازه اعماق فضا (Deep Space Gateway) در مدار کره ماه و در مکانی بین زمین و ماه، به عنوان یک ایستگاه فضایی جدید راه اندازی خواهدشد. در این ماموریت، تعداد ۴ فضانورد به سر هم کردن قطعات آن در فضا کمک خواهندکرد. ویلیام گرستنمایر در مورد این دروازه فضایی می گوید:
از این دروازه می توان برای ماموریت های روباتیک یا انسانی جهت سفر به سطح ماه استفاده کرد. همچنین دروازه اعماق فضا، می تواند موجب تسهیل در سفرهای فراتر از کره ماه و سایر مقاصد منظومه شمسی شود.
مرحله ۳- آغاز عملیات سفر انسان به مریخ در ایستگاه فضایی ماه در سال ۲۰۲۷٫ سپس بین سال های ۲۰۲۸ یا ۲۰۲۹، تعداد ۴ فضانورد خوش شانس، ۴۰۰ روز را در داخل یک فضاپیمای لوله ای شکل و درحال گردش به دور کره ماه سپری خواهندکرد. این آزمایش به منظور اطمینان از عملکرد فضاپیمای مخصوص انتقال و عدم وجود مشکلات احتمالی برای سفر به مریخ خواهدبود.
مرحله ۴- سال ۲۰۳۰ و با فرض اینکه سیستم انتقال و خدمه هیچ مشکلی را احساس نکرده اند، آخرین سیستم پرتاب موشکی ناسا (SLS)، فضاپیما را همراه با سوخت و ۴ فضانورد، به سمت مریخ پرتاب می کند. آنان، اولین سفر انسان به مریخ را به گونه ای تاریخی رقم خواهندزد! در این پرواز که به مدت ۲ تا ۳ سال به طول می انجامد، فضانوردان بازدیدی از سیاره زهره و احتمالا یک اقامت کوتاه در مدار مریخ را تجربه خواهندکرد.
لازم به ذکر است که به محض ترک کردن فاصله بین زمین و ماه (آغاز ماموریت)، امکان خروج اضطراری تحت هیچ شرایطی برای فضانوردان وجود نخواهدداشت.
مرحله ۵- این مرحله، پس از اتمام ماموریت بوده و هنوز جزییات آن ناپیداست. در سال ۲۰۳۳ میلادی و با پایان ماموریت اولیه، آژانس فضایی ناسا قصد دارد ماموریت های روباتیکی و در نهایت، اعزام گروهی از انسان ها به سطح سیاره مریخ را عملی کند.
سفر بی بازگشت

احساسات؟

با شرایط توصیفی، بسیاری گفته اند ترجیح می دهند یک پا نداشته باشند اما در چنین سفری قدم بگذارند و در سیاره ای سرد زندگی کنند و برای همیشه از دوستان و خانواده خود خداحافظی کنند!
سالیجان شریپف، فضانورد مسلمان روس که سال گذشته به ایران سفر کرده بود، در پاسخ به این سوال که آیا در مدت اقامت در فضا غیر از خانواده و نزدیکان خود برای چیز دیگری هم در زمین دلتنگ شده یا نه، گفته است: «ماه اول حضور در فضا که همه چیز برای انسان تازگی دارد و کارهای زیادی برای انجام دادن هست، بسیار خوب است ولی به تدریج دلتنگی به سراغ انسان می آید. دلتنگی هایی که من تجربه کردم به حدی است که فکر نمی کنم هیچ گاه انسانی حاضر باشد برای سفر بدون بازگشت به مریخ و سیارات دور داوطلب شود.»

مشکلات

اگر منتخبان نهایی به مریخ فرستاده شوند، باید در ابتدا از پروازی که هفت ماه طول خواهدکشید و فرودی که بسیار مشکل خواهدبود، جان سالم به در برند. همچنین باید از اثرات تشعشعات رادیواکتیو قوی در حین این سفر نیز در امان بمانند. با طی شدن این دو مرحله اگر زنده بمانند، سیاره ای خشک با میانگین دمای ۶۳- درجه و انتظار این فضانوردان آماتور است. جو مریخ هم به طور عمده از دی اکسید کربن تشکیل شده که برای انسان مضر است.
این برنامه تا به حال با انتقادات زیادی مواجه شده است ولی یک پشتیبان معروف هم دارد. «گرارد ت. هوفت» برنده هلندی جایزه نوبل فیزیک از این برنامه حمایت کرده است. تا به حال فقط روبات های بدون سرنشین به مریخ فرستاده شده اند. نوامبر سال گذشته میلادی سازمان فضانوردی هند برنامه پرواز به مریخ را تاسیس کرد. یک سال پیش از آن نیز سازمان ناسا کاوشگر «کنجکاوی» را به مریخ فرستاده بود.

حضور ۷۰ ایرانی

در پی اعلام این فراخوان هزاران نفر از سراسر جهان برای حضور در این ماموریت اعلام آمادگی کرده اند که در بین آنها بیش از ۷۰ ایرانی نیز حضور دارند. سازمان خصوصی و غیرانتفاعی هلندی MarsOne با هدف ساخت سکونتگاه انسانی بر سطح سیاره مریخ تاسیس شده است؛ در سال ۲۰۱۱ اعضای بنیاد MarsOne گرد هم آمدند و برنامه استراتژیکی برای فرستادن انسان به مریخ تدوین کرده اند. این مسافران فضایی هرگز به زمین باز نمی گردند، آنها زندگی خود را در مریخ خاتمه می دهند.
سفر بی بازگشت

شرایط بحرانی

این بلیت یک طرفه به مریخ ماموریت را ممکن می کند، هزینه را کاهش می دهد و از سوی دیگر باید درنظر گرفت که هنوز هیچ فناوری برای بازگشت به زمین از مریخ وجود ندارد. این شرکت اعلام کرده در حال حاضر به هیچ فناوری جدیدی برای فرود انسان روی مریخ نیازی نیست. بودجه پیش بینی شده برای این پروژه شش میلیارد دلار است که حدود ۶۶ درصد هزینه ها تنها به ارسال و فرود فضاپیمای حامل ساکنان مریخ اختصاص دارد.
فضای اختصاص یافته به هر فضانورد در داخل کپسول ها ۵۰ متر مربع است و ۲۰۰ مترمربع فضای داخلی نیز به اتاق خواب، محوطه کار، اتاق نشیمن و واحدهای پرورش گیاهان اختصاص یافته است. فضانوردان هنگام ترک محل سکونت خود و برای در امان ماندن از پرتوهای کیهانی باید از لباس های ویژه (Mars Suit) استفاده کنند.
ساکنان آینده مریخ در طول زندگی شان به صورت روزانه و مستمر گزارش هایی را به مراکز کنترل زمینی ارسال می کنند و نحوه زندگی و کشفیات خود را با ساکنان زمین به صورت زنده و مستقیم به اشتراک می گذارند. نخستین ساکنان انسانی مریخ به طور قطع به تولید مثل نیز فکر خواهندکرد؛ پزشکان تاکید می کنند که دیدگاه روشنی نسبت به احتمال باردار شدن و زایمان در شرایط گرانش ضعیف مریخ که ۳۸ درصد گرانش زمین است، ندارند.

مهم ترین چالش

محققان اصلی ترین چالش پیش رو برای عملی شدن این طرح را نحوه تعامل و همکاری اعضا در طول سفر بسیار طولانی از زمین تا مریخ و پس از آن زندگی تا آخر عمر بر سطح سیاره سرخ عنوان می کنند. گرانش مریخ که تنها ۳۸ درصد گرانش زمین است، چالش دیگری است که به احتمال قوی باعث تغییرات فیزیولوژکی بدن از جمله کاهش تراکم استخوانی، ضعف عضلانی و مشکلات گردش خون می شود. بیماری ها و مشکلات حاد پزشکی نیز در مریخ قابل درمان نیست؛ همچنین اگر لباس مخصوص فضانوردان در محیط خارج از کپسول ها صدمه ببیند، احتمال مرگ فرد وجود دارد.
ماموریت ارسال انسان به این سیاره می تواند حیات بالقوه در مریخ را نیز تهدید کند. هر انسانی که قدم بر سطح سیاره مریخ بگذارد، بیش از ۱۰۰ تریلیون میکروب به همراه خواهدداشت که می تواند ارگانیسم های احتمالی موجود در مریخ را نابود کند.

آیا سفر به ماه دروغ بود؟

در لندن نمایشگاهی با عنوان “هفته توطئه” برگزار شده که در آن عکس‌های بحث‌برانگیز درباره اتفاقاتی که برخی معتقدند واقعی نیستند به نمایش گذاشته شده است.
به نقل از بی بی سی، کلر گرفیک، مدیر نمایشگاه‌های گالری عکاسان لندن که میزبان نمایشگاهی با موضوع نظریه‌های توطئه و با عنوان “هفته توطئه” بود، می‌گوید: “اخبار جعلی و نظریه‌های توطئه به هیچ وجه چیز جدیدی نیست. ولی امروزه به شکلی بی‌سابقه به جریان‌ها و اندیشه‌های غالب راه یافته‌اند. هر کسی می‌تواند نظریه‌های توطئه را از طریق اینترنت به خوردِ دیگران دهد. امکان نشر و انعکاس آن‌ها به شکلی تصاعدی بالا رفته است”.
سفر به ماه
سفر به ماه
گرفیک می‌گوید: “ما به این نتیجه رسیدیم که از طریق داستان‌های مربوط به یوفوها بهتر می‌توانیم مشکلات و مسایل روز جهان را درک کنیم. امروزه این تصور وجود دارد که اگر جهان با نگاه شما مطابقت نکند، می‌توانید واقعیت خودتان را از طریق اینترنت خلق کنید. دیگر لازم نیست عقایدتان را با واقعیت‌های جهان تطبیق بدهید”.

به اعتقاد گرفیک، همین نکته به تقویت نظریه‌های توطئه دامن زده است. از نظر او، تسلط نظریه‌های توطئه بر فضای حاکم یکی از عوامل تغییر سیاست در جهان است: “حتی می‌شود گفت که دونالد ترامپ هم محصول همین فرهنگ جدید نظریه‌ توطئه است؛ انفجار توطئه در جهان اینترنت باعث شده شخصیتی مثل او تولید شود”.

اما چه کسانی به نظریه‌های توطئه متوسل می‌شوند؟ پاسخ گرافیک این است: “آدم‌هایی که فکر می‌کنند دنیا آن واقعیت‌هایی را که آن‌ها می‌خواهند به آن‌ها نمی‌دهد. آن‌ها دوست دارند که در این دنیای عظیم و پیچیده، روایتی را پیدا کنند که همه چیز را بسته‌بندی و محدود کند، حتی اگر این روایت از نظر دیگران واقعاً عجیب و باورنکردنی باشد. آدم‌ها به طور غریزی سعی می‌کنند هر جور که بتوانند به چیزها معنا بدهند”.

در این دنیای تیره توطئه‌ها، عکس نقشی حیاتی ایفا می‌کند. بسیاری از نظریه‌های توطئه استدلال‌های خود را بر “شواهدی” مبتنی می‌کنند که عکس در اختیار فضای عمومی گذاشته است.

گوردن مک‌دونالد، برگزارکننده لحظه‌های تفرقه‌انداز، در این باره این طور توضیح می‌هد: “دلیلش این است که عکس رایج‌ترین و پذیرفته شده‌ترین مدرک شاهدان عینی است. دخالت ماشینی [به اسم دوربین] این توهم را ایجاد می‌کند که در عکاسی، مشاهده ما خالی از پیش‌داوری‌ است. به جز این، عکس را خیلی راحت می‌شود توزیع و مصرف کرد، به این معنی که به راحتی می‌توان از کنار اطلاعات مربوط به یک عکس رد شد، ولی خواندن متن زمان و تلاش می‌برد”.

این ایده که دوربین هرگز دروغ نمی‌گوید بدون شک نادرست است. در زیر، درباره عکس‌هایی صحبت می‌کنیم که عمدتاً نظریه‌پردازان توطئه و کسانی که به امور فراطبیعی علاقه‌مند اند برای “اثبات” اعتقادات خود از آن ها سود جسته‌اند.

بشقاب‌پرنده‌ها

در سال ۱۹۷۹، استیونس کتابی با عنوان “یوفو: ارتباط از خوشه پروین” منتشر کرد. او در این کتاب به بررسی ادعاهای کشاورزی سوییسی به نام بیلی میر می‌پردازد که می‌گفت با افرادی از مجموعه فلکی خوشه پروین در ارتباط بوده است و برای اثبات حرف‌های خود عکس‌هایی هم در اختیار دارد. عکس‌های میر مجموعه‌ای از مناظر طبیعی بودند که در آن‌ها شکل‌های فلزی مدوری در فضا معلق دیده می‌شدند. استیونس در کتاب خود عکس‌های میر را با آزمایش‌هایی شبه‌علمی مورد ارزیابی قرار می‌دهد. این روش‌ها و آزمایش‌ها که مبتنی بر اولین تکنولوژی‌های دیجیتالی بودند صحت عکس‌ها را تأیید می‌کنند؛ و بنابراین، استیونس نیز به این نتیجه رسید که در عکس‌ها هیچ دستکاری صورت نگرفته است.

آیا سفر به ماه دروغ بود؟
استیونس این امکان را در نظر نمی‌گیرد که شاید عکس‌ها به روش‌هایی غیر دیجیتالی جعل شده باشند (مثلاً شاید میر “سفینه‌های” خود را با سیم‌هایی نامرئی از درخت‌هایی آویزان کرده که در عکس دیده نمی‌شوند). آن طور که مک‌دونالد می‌گوید: صِرف این که عکس‌ها واقعی باشند، یعنی تصاویری واقعی باشند که با دوربینی واقعی گرفته شده باشند، به این معنی نیست که از همان چیزهایی هستند که عکاس ادعا می‌کند. مک‌دونالد که درباره یوفوها تحقیق کرده است متوجه نکته‌ای می‌شود و آن اینکه بشقاب‌پرنده‌ها را همیشه مردانی سفیدپوست در مناطقی دور از شهرها مشاهده می‌کردند نه کسانی که در شهر زندگی می‌کردند؛ مثلاً در کوه‌های آلپ در سوییس، بیابان‌های نوادا، و مناطق روستایی آرژانتین و مکزیک. هیچ وقت تا به حال نشنیده‌ایم که مثلاً ۱۰ هزار نفر سفینه‌ای را در خیابان آکسفورد [خیابانی پر رفت‌وآمد در مرکز لندن] مشاهده کنند.

راما، موجودی فضایی

گزارش‌ مشاهده و رصد یوفوها دهه‌ها دست به دست می‌شد. عکس موجودات فضایی و سفینه‌ها و بشقاب‌پرنده‌ها همه جا دیده می شد. اما مک‌دونالد تنها یک عکس در ذهن دارد که ظاهراً آن طور که ادعا شده نه از یک موجود فضایی که توسط آن گرفته شده است: موجود فضایی مهربان و دوست‌داشتنی، که شخصیت ماجرای آدم‌رباییِ نه چندان معروفی بود که ظاهراً در سال‌های دهه ۱۹۸۰ در شهر بوتوکاتوی برزیل می‌گذشت.

مک‌دونالد می‌گوید: داستان از این قرار است که یک آقای برزیلی به نام خوا والریو داسیلوا و پسر بزرگش توسط موجودی فضایی به نام راما به طور مرتب دزدیده می‌شوند. راما آن‌ها را به سیاره خودش می‌برد تا برای افزایش جمعیت‌ سیاره به کار گرفته شوند.

 آیا سفر به ماه دروغ بود؟
استیونس چند عکس با پرسپکتیو جوی بازتولید کرد (پرسپکتیو هوایی یا جوی به اثری گفته می‌شود که اتمسفر یا جو روی تصویر یک شیء می‌گذارد و باعث می‌شود دورتر به نظر آید) که در آن‌ها موجودی انسان‌نما و سایه‌وار دیده می‌شد که آن طور که مدعیان می‌گفتند راما، رفیق فرازمینی‌شان، است. عکس عجیبی هم از بخش پایینی صورت داسیلویا بود، که سبیل‌های پرپشت او را نشان می‌داد. می‌گفتند این عکس را هم راما گرفته است. مک‌دونالد می‌گوید: چیزی که مردم به آن می‌گویند “اثبات از طریق عکس” واقعاً چیز غریبی است. البته خیلی‌ها ادعا می‌کنند که ربوده شده‌اند، ولی اینکه یکی یک دوربین کامپکت قرض بگیرد و جایی مخفی‌اش کند، و بعد آن را با خودش به یک سیاره دیگر ببرد و عکس بگیرد – من که چنین چیزی تا به حال نشنیده‌ام.

سفر به ماه

یکی از مشهورترین و پرمناقشه‌ترین نظریه‌های توطئه این است که همه آن شش سفری که در بین سال‌های ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۲، توسط برنامه فضایی آپولو به ماه صورت گرفته است دروغ و شایعه بوده، و عکس‌هایی هم که سازمان فضایی آمریکا، ناسا، از این سفرها در اختیار عموم گذاشته همه جعلی‌اند. نخستین کسی که از این نظر دفاع کرد بیل کیسینگ، یکی از اعضای سابق نیروی دریایی آمریکا، بود. او در کتاب خود با عنوان “ما هرگز به ماه نرفتیم: کلاه‌برداری سی میلیون دلاری آمریکا” که در سال ۱۹۷۶ منتشر شد، این تئوری را ارائه کرد.

 آیا سفر به ماه دروغ بود؟
کسانی که فکر می‌کنند مأموریت‌های پروژه آپولو ساختگی بوده معتقداند که انگیزه ناسا برای فریب دنیا این بوده که این تصور را القا کند که آمریکا در نبرد فضایی، روس‌ها را شکست داده است، حال‌ آن که واقعیت چیز دیگری بوده است. مک‌دونالد می‌گوید: “کیسینگ آدم بسیار تحصیل کرده‌ای بود و عمیقاً به نظریه خودش اعتقاد داشت، و به شکلی بسیار تحلیلی روی آن کار کرده بود. وقتی ملاحظات و مشاهداتش را می‌خوانید می‌بینید که کاملاً منسجم‌اند. به همین دلیل هم مردم حرفش را باور کردند”. کیسینگ و هواداران او که بسیاری‌شان همچنان سفر به ماه را رد می‌کنند، تمرکز خود را بر نکات مشکوک و غریب عکس‌های ناسا گذاشته‌اند. این عکس‌ها را می‌توانید رایگان از وبسایت ناسا تهیه کنید.

مک‌دونالد در این باره می‌گوید: طرفداران نظریه توطئه استدلال‌های مختلفی می‌آوردند: در عکس‌ها و مکان‌های مختلف، پس‌زمینه‌ها یکی است؛ سایه‌های تخته‌سنگ‌ها و فضانوردان مسیرهای مختلفی را طی می‌کنند؛ با توجه به تجهیزاتی که در اختیار داشته اند، تعداد عکس‌هایی که گرفته‌اند خیلی زیاد است.

البته مک‌دونالد یادآور می‌شود که ناسا به تمام این استدلال‌ها پاسخ داده است. با این حال، همچنان استدلال‌های کیسینگ طرفداران و خریداران زیادی دارد، چون به طور کلی انگیزه‌ای برای تقویت نظریه‌های توطئه به دست می‌دهد: عدم اعتماد به حکومت‌ها و صاحبان قدرت.

 آیا سفر به ماه دروغ بود؟
مک‌دونالد چنین ادامه می‌دهد: ماجرا درست مثل همان داستان یوفوها است. اغلب با این ایده مواجه می‌شویم که حکومت‌ها چیزهایی را پنهان می‌کنند. به طور کلی همیشه در نظریه‌های توطئه، با تقابل “ما و آنها” مواجه هستیم (اگر غیر از این باشد، پس واقعاً چه کسانی دارند توطئه می‌کنند؟) و معمولاً هم “آنها” همان حکومت‌ها هستند.

حیات در مریخ

انسان سال‌ها است که درباره امکان حیات در کره مریخ حدس و گمان‌هایی زده است؛ و جای تعجب نیست که وقتی ناسا موفق شد در سال ۲۰۱۲، روبات کاوشگر خود با نام “کنجکاوی” را بر سطح مریخ فرود بیاورد، نظریه‌های توطئه نیز از آن سو سر بر آوردند. مک‌دونالد می‌گوید: مردم همه جور چیزی بر سطح مریخ می‌دیدند؛ صورت‌ها و فرم‌های [انسان]، اهرام، و حشرات. و هر چه هم ناسا تأکید می‌کند که این‌ها چیزی جز سایه و بازی‌های نور نیست، نظریه‌های توطئه نیز بیشتر صدای مخالفت خود را بلند می‌کنند. راستش، ناسا در جنگی مدام با نظریه‌های توطئه به سر می‌برد. بعضی از ادعاهای طرفداران نظریه‌های توطئه در این مورد واقعاً مضحک‌اند – ظاهراً در یکی از عکس‌ها فردی شبیه الویس پریسلی دیده می‌شود. ولی بعضی دیگر موفق شده‌اند برای خود جایگاهی در بین مردم پیدا کنند؛ به نظر بیشتر قانع کننده می‌آیند.

مثلاً، سال گذشته خیلی‌ها می‌گفتند در یکی از عکس‌های Curiosity از زمین بایر مریخ دو هرم دیده می‌شوند، و آن را مدرکی برای تمدنی گمشده در سیاره سرخ می‌دانستند.

 آیا سفر به ماه دروغ بود؟
مک‌دونالد می‌گوید: نظریه‌های توطئه درباره حیات در مریخ جالب‌اند، چون بر خلاف ماجرای سفر به ماه، حرفی از جعلی بودن نمی‌زنند، بلکه می‌گویند ناسا حیات موجودات فضایی را عملاً ثبت کرده است. و از آن‌جایی که مردم در عکس‌ها اهرام و مجسمه‌هایی به فرم انسان می‌دیدند، نه فقط می‌گفتند که زمانی موجوداتی فضایی در مریخ زندگی می‌کردند بلکه شاید آن شکل زندگی خود ما بودیم.

عکسهای اولین زنی که پا به فضا گذاشت

“والنتینا ترشکووا” اولین زن فضانورد جهان زمانی که ۲۶ سال داشت از میان بیش از ۴۰۰ نامزد زن برای انجام نخستین پرواز فضایی انتخاب شد و در ۱۶ ژوئن سال ۱۹۶۳ با فضاپیمای “وستوک-۶” به فضا رفت. دو سال پیش از این تاریخ “یوری گاگارین” هموطن وی نخستین انسانی بود که با سفینه وستوک به فضا رفته بود.
والنتینا با سفینه اش در این سفر ۴۸ بار دور کره زمین را پیمود؛ سفر وی به فضا ۷۰ ساعت و ۴۱ دقیقه طول کشید و مسافتی معادل دو میلیون کیلومتر را پیمود. او پس از این که حدود سه شبانه روز را در ماورای جو کره زمین سپری کرد، روز ۱۹ ژوئن ۱۹۶۳ به زمین بازگشت.
وی پس از این که سفینه اش وارد جو شد و به زمین نزدیک گردید در فاصله ۷۰۰۰ متری سطح زمین با چتر نجات بر فراز آلتایی از سفینه اش بیرون پرید و در منطقه “کاراگاندا” در قزاقستان امروزی فرود آمد.
این تنها سفر این فضانورد زن شوروی به فضا بود، پس از وی تا سال ۱۹۸۲ دیگر هیچ زن فضانوردی به فضا نرفت، تا این که در این سال “سووتلانا ویتسکایا”  فضانورد زن شوروی به یک سفر فضایی رفت.
زن فضانورد
زن فضانورد
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“والنتینا” لحظاتی قبل از پرواز با فضاپیمای “وستوک-۶” در  ۱۶ ژوئن ۱۹۶۳؛ در خاطرات ترشکووا آمده است که زمانی‌که یوری گاگارین به فضا رفت، مادر والنتینا به او گفت که فضانورد بعدی باید زن باشد و همین الهام‌بخش او برای رفتن به فضا شد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“والنتینا ترشکووا” برای به دست آوردن آمادگی سفر به فضا مورد آزمایشات پزشکی خاص قرار می گیرد؛ او در جوانی به پرش با چتر نجات پرداخت و نخستین پرش با چتر را در ۲۲ سالگی انجام داد. این سابقه باعث شد تا در سال ۱۹۶۱ در گروه فضانوردان روسیه عضو شود و دوره کامل آمادگی برای پرواز در فضاپیماهای نوع وستوک را گذراند.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
والنتینا برای به دست آوردن آمادگی جسمانی سفر به فضا دوچرخه سواری می‌کند. آموزش‌ها و تمرین‌ها برای سفر به فضا یک سال و نیم طول کشید؛ این آموزش ها شامل پرواز در حالت بی‌وزنی، آزمون‌های تنهایی، آزمایش نیروی گریز از مرکز، درس‌های نظری درباره‌ی موشک‌ها و مهندسی و طراحی فضاپیماها، ۱۲۰ پرش با چتر، و آموزش خلبانی میگ بود. انتخاب‌ها و آموزش‌ها همه به‌صورت مخفی و سرّی انجام می‌شدند و حتی خانواده‌های این افراد نمی‌دانستند که آن‌ها برای برنامه‌ی فضایی آموزش می‌بینند.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
والنتینا لحظاتی قبل از سفر به فضا در فضاپیمای وستوک-۶؛ در اتحاد جماهیر شوروی، همه‌ی افراد جامعه حق داشتند برای شرکت در برنامه‌های فضایی ثبت نام کنند. والنتینا که به خاطر گفته‌ی مادرش بسیار مشتاق شده بود، در یکی از این برنامه‌ها ثبت‌نام کرد و به خاطر داشتن گواهینامه‌ی چتربازی، پذیرفته شد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
والنتینا لحظاتی قبل از سوار شدن به فضاپیمای وستوک-۶ در ۱۶ ژوئن ۱۹۶۳؛  والنتینا تنها سرنشین فضاپیمای وستوک-۶ بود. فرصتی که نصیب هیچ زن دیگری نشد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“والنتینا ترشکووا” لحظاتی بعد از فرود؛  والنتینا پس از بازگشت از سفر فضایی به تحصیل در رشته مهندسی فضایی در دانشکده‌ی ژوکُوْسکیِ نیروی هوایی پرداخت و در سال۱۹۷۷  مدرک دکتری‌اش را دریافت کرد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“والنتینا ترشکووا” لحظاتی قبل از سفر به فضا؛  ترشکوا در طول سفر، ضمن ثبت همه‌ی اتفاقات، تصاویری از افق تهیه کرد که بعدها از آن‌ها در کشف برخی لایه‌های جو زمین استفاده شد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
والنتینا در لباس فضانوردان آزمایشات مربوط پیش از سفر به فضا را انجام می‌دهد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“والنتینا ترشکووا” برای پرواز به فضا آماده می‌شود؛ او حدود سه روز در مدار بود و ۴۸ بار به دور زمین گشت که تا آن زمان بیش از مجموع حضور فضانوردان آمریکایی در فضا بود
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
والنتینا در کنار “والریا بایکوفسکی”، فضانورد وستوک-۵ مورد آزمایش و تمرینات خاص قبل از پرواز به فضا قرار می‌گیرد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“والنتینا” در کنار “یوری گاگارین” در حال آموزش ارتباط رادیویی
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“والنتینا ترشکووا” در کنار “یوری گاگارین” به ابراز احساسات مردم پاسخ می‌دهد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“والنتینا” با نشان شجاعت اتحاد جماهیر شوروی
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
مراسم استقبال از “والنتینا” در “یاروسلاول”؛ پس از ترشکوا، با اینکه برنامه‌های دیگری برای اعزام دوباره‌ی زنان به فضا وجود داشت، تا سال‌ها هیچ زنی از شوروی به فضا نرفت.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“نیکیتا خروشچف” در جشن موفقیت پرواز فضاپیمای وستوک-۶ در میدان سرخ مسکو “والنتینا” را در آغوش می گیرد؛ گفته می شود پس از پرواز وستوک۶، دولت اتحاد جماهیر شوروی از والنتینا خواست که برای جبران خدماتش به کشور درخواستی از دولت بکند. او نیز از دولت خواست که محل کشته‌شدن پدرش در جنگ را جست‌وجو و اعلام کنند. دولت این کار را انجام داد و اکنون مجسمه‌ای از ولادیمیر ترشکوا در منطقه‌ای نزدیک مرز روسیه و فنلاند نصب شده است.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“نیکیتا خروشچف”، وانتینا ترشکووا”، “پاول پاپوویچ” و “یوری گاگارین” در جشن موفقیت پرواز فضاپیمای وستوک۵ و ۶ در میدان سرخ مسکو
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
خروشچف و والنتینا در مراسم چشن موفقیت پرواز فضاپیمای ستوک-۶ در میدان سرخ مسکو؛  والنتینا همواره عضو فعال جنبش فمینیستی شوروی بود و این جنبش خواستار همسان شدن حقوق زنان با مردان بود.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
“لئونید برژنف” نشان شجاعت به “والنتینا” اهدا می‌کند؛ همزمان نشان شجاعت بر “والری باوکوفسکی” فضانورد وستوک-۵ نیز تعلق می‌گیرد.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
مراسم ازدواج والنتینا با فضانورد روس “آندریان نیکلایف” در مسکو در سال ۱۹۶۳؛ آن‌ها یک سال بعد صاحب دختری به نام النا شدند و النا اولین کودکی بود که پدر و مادرش هردو فضانورد بودند. زندگی مشترک والنتینا و آندریان بیش از ۱۹ سال دوام نیاورد و درحالی‌که سال‌ها بود دیگر علاقه‌ای به هم نداشتند، از هم جدا شدند.
تصاویر/ اولین زنی که فضا را تسخیر کرد
ولادمیرپوتین رئیس جمهور روسیه نشا افتخار دولت روسیه را به لباس “والنتینا” می‌زند؛  والنتینا در طول دوران زندگی‌اش در مجموع ۱۱ عنوان افتخاری، ۲۰ مدال، و ۲۰ نشان افتخار کسب کرد و همچنین شهروند افتخاری ۱۸ شهر دنیا شد. او هنوز هم زنی سرشناس و قهرمان است و الگوی زنان کشورش به شمار می‌رود.

۷ فناوری ناسا در زندگی ما

بسیاری از فناوری‌ها هستند که ابداع یا اختراع مهندسان حوزه فضایی نیست، اما محققان آنها را برای استفاده های خاص بهینه می کنند. به مرور زمان فناوری های توسعه یافته سازمان های فضایی بزرگ جهان مانند ناسا وارد زندگی روزمره نیز می شود و فعالیت های روزمره را برای انسان آسان می کند.

 

فناوری ناسا
فناوری ناسا

ناسا بتازگی فهرستی از ۵۰ فناوری تجاری منتشر کرده است

 

ناسا بتازگی فهرستی از ۵۰ فناوری تجاری منتشر کرده است که طراحی اصلی آنها برای تحقیقات و ماموریت‌های ناسا انجام شده، اما اکنون در زندگی ما نقش مهمی ایفا می‌کنند. بعضی فناوری‌ها ایده اولیه دانشمندان علوم فضایی و بعضی فناوری های توسعه یافته هستند.

 

از عکاسی فضایی تا عکس های سلفی

در ماموریت‌های فضایی وزن کوچک‌ترین وسایلی که در فضاپیما قرار می‌گیرد، نیز اهمیت زیادی دارد و هر قطعه باید تا جای ممکن کم‌حجم و کم‌وزن باشد. همین محدودیت باعث خلاقیت و نوآوری در فناوری های فضایی می شود. از طرفی در گوشی تلفن‌های همراه هم عمر باتری و ابعاد دوربین اهمیت زیادی دارد. دوربین‌های عکاسی بسیار کوچک، اما باکیفیتی که اکنون در تلفن‌های همراه قرار می‌گیرد، محصول همین فناوری های کم حجم و سبک در برنامه‌های فضایی است. در واقع هنگامی که با گوشی همراه هوشمند از خودتان عکس می‌گیرید، در حال استفاده از یکی از فناوری های مربوط به ناسا هستید.

 

فناوری ناسا در زندگی,آشنایی با فناوری های ناسا در زندگی ما

دوربین های عکاسی بسیار کوچک، اما باکیفیتی که اکنون در تلفن های همراه قرار می گیرد

 

مهندسان ناسا از دهه ۱۳۷۰/ ۱۹۹۰ حسگرهایی به نام اکسید متال نیمه‌هادی(CMOS) را برای استفاده در دوربین‌های عکاسی توسعه داده‌اند. این نیمه هادی ها سال ها در رایانه ها استفاده می شد و برای اولین بار ناسا در دوربین‌هایی که راهی سفرهای فضایی می‌کرد، از آن استفاده کرد. این حسگرهای تصویر بسرعت در میان تولیدکنندگان محبوب شد و در دوربین‌های تلفن همراه از آن استفاده شد. این فناوری علاوه بر افزایش کیفیت دوربین های موبایل، تصاویر ویدئویی را نیز با کیفیت بالاتر ثبت می‌کند.

 

گرچه فناوری CCD جدیدتر از CMOS است، اما حسگرهای CCD، با افزایش تعداد پیکسل‌ها برای وضوح تصویر بالاتر، نیاز به مصرف انرژی بیشتر و باتری‌های بزرگ‌تر دارند که وزن را بالا می‌برد. ناسا نیز ابتدا از حسگرهای CCD استفاده می‌کرد، اما تصاویر دیجیتال با فناوری سبک‌تر و کوچک‌تر هم می‌توانست کیفیت بالا داشته باشد و به همین دلیل CMOS در ماموریت‌های فضایی و سپس در تلفن‌های همراه روی زمین مورد استفاده بیشتری قرار گرفت. این حسگرهای تصویر کمک می‌کنند تا تصاویر بیشتر در زمان کمتر و با کیفیت بالاتر تهیه شود.

 

فناوری مشابه باستان شناسی از قمرها و سیارک‌ها تا زمین

تجهیزات پیشرفته حفاری بر پایه لیزر در زمین، مدیون کار محققانی است که روی سطح و زیر سطح سیارات، سیارک‌ها و قمرهای منظومه شمسی کاوش انجام می‌دهند. در بسیاری از ماموریت‌های فضایی امکان حفاری وجود ندارد و پرتوهای لیزر می‌توانند در این شرایط به‌خوبی ایفای نقش کنند. بازتاب پرتوهای لیزر اطلاعات باارزشی از جنس و شکل سطوح غیرقابل دسترس در فضا به انسان می‌دهد. در نتیجه ناسا از فناوری تصویربرداری لیزری برای ماموریت‌های فضایی استفاده می‌کند. در شرایط ساده، نور لیزر فاصله‌ها را می‌سنجد. این فناوری می‌تواند برای توسعه نقشه‌های با وضوح بالا استفاده شود.

 

برنامه های فضایی, فناوری های مربوط به ناسا

ناسا از فناوری تصویربرداری لیزری برای ماموریت‌های فضایی استفاده می‌کند

 

اکنون نمونه‌های کوچک‌تری از این دستگاه طراحی شده است که در زمین هم استفاده می‌شود. باستان‌شناسان از این فناوری برای پیدا کردن و سالم در آوردن اشیای زیرخاکی استفاده می‌کنند. پرتوهای لیزری که برای کاوش‌های باستان‌شناسی به زیر سطح زمین فرستاده می‌شوند، بر اثر برخورد با یک مانع یا صخره برمی‌گردند و زمان رفت و برگشت پرتوها می‌تواند به محققان در شناسایی ابعاد و جنس مانع زیرسطحی کمک کند. به این ترتیب هم مراحل کاوش آسان‌تر می‌شود و هم شیء احتمالی زیر سطح با ضربه وسایل حفاری آسیب نمی‌بیند. اکنون با این فناوری نقشه‌های سه‌بعدی دقیقی از گوشه‌گوشه منظومه شمسی و کره زمین تهیه شده است. همچنین از این فناوری در ماشین‌های خودران هم استفاده می‌شود.

 

دوربین های تست ضربه خودرو

ناسا همواره به دوربین‌های زمخت با سرعت بسیار بالا برای ثبت تست سیستم‌های فرود و چترهای نجات نیاز دارد. به همین دلیل دوربین‌های مخصوصی برای این سازمان طراحی و ساخته شد که می‌تواند هزار فریم در ثانیه ثبت کند و همزمان داده‌ها را ذخیره کند. اکنون فناوری مشابه در دوربین هایی که صحنه‌های آزمون تصادف خودروها را ثبت می کنند، به کار گرفته شده است.

 

آشنایی با فناوری های ناسا,محصول ناسا برای حفاظت  در برابر لرزه ها

این فناوری در دوربین هایی که صحنه‌ی آزمون تصادف خودروها را ثبت می کنند، به کار گرفته است

 

دوربین های سرعت بالای ابتدایی از صحنه ها فیلمی ثبت می‌کردند و سپس قاب‌ها را به صورت حرکت آهسته نمایش می‌دادند، اما اکنون دوربین‌های سرعت بالا کاملا الکترونیک و از حسگرهای CCD یا CMOS استفاده می‌کنند. این دوربین‌ها بلافاصله بعد از تصویربرداری می‌توانند تصاویر را نمایش دهند و رویداد به طور کامل و دقیق بررسی می‌شود. این دوربین‌ها علاوه بر کمک به تشخیص آزمون ضربه‌پذیری خودرو، در مطالعات دلیل رخدادهای علمی نیز کاربردهای فراوانی دارند. برای مثال نقاط تنش یا حد آستانه تحمل یک وسیله را می‌توان با تصاویر ثبت شده این دوربین‌ها سنجید.

 

مواد مغذی مورد نیاز گیاهان

گیاه برای رشد نیاز به مواد و عناصر شیمیایی مختلفی دارد که معمولا آنها را از آب، خاک و نور خورشید دریافت می‌کند. معمولا گیاهان کربن، هیدروژن و اکسیژن مورد نیاز را از آب و هوای اطراف و مواد مغذی را از خاک دریافت می‌کنند، اما زمانی که صحبت از پرورش گیاهان خارج از زمین می‌شود، خیلی از عوامل دستخوش تغییر می‌شود. گیاهانی که در فضا رشد می‌کنند دسترسی به نور کافی خورشید، هوای کافی و از همه مهم‌تر مواد مغذی خاک ندارند. به همین دلیل ناسا برای اولین بار از کودهای تقویت‌شده و کم‌حجمی استفاده کرد که سرعت حل شدن مواد آنها آهسته‌تر است و می‌توان مطمئن شد گیاه میزان کافی از مواد مغذی را در زمان مشخصی دریافت می‌کند. اکنون شاهد گیاهانی هستیم که در ایستگاه فضایی بین‌المللی بخوبی رشد می‌کنند و علاوه بر این از این کودها در زمین نیز برای تقویت خاک‌های فقیر استفاده می‌شود.

 

جدیدترین فناوری های ناسا, معرفی فناوری های ناسا

ناسا برای اولین بار از کودهای تقویت‌شده و کم‌حجمی استفاده کرد

 

تصاویر پردازش‌ شده

فناوری تصویربرداری تشدیدشده مغناطیسی یا ام‌آرآی (MRI) اختراع سازمان فضایی آمریکا نیست، اما توسعه آن و استفاده‌ای که اکنون از آن می‌شود، نتیجه مطالعات ناسا روی این روش تصویربرداری است. ناسا نخستین بار از تکنیک ام‌آرآی در ماموریت‌های آپولو برای فرود روی سطح ماه استفاده کرد. تصویربرداری دیجیتالی تصاویر کیفیت عکس‌های گرفته شده از ماه را افزایش داد. پس از آن ماموریت کاربردهای این تصویربرداری در موضوعات دیگر و از همه مهم‌تر در بخش پزشکی آغاز شد. تصاویر ام‌آرآی امواج رادیویی و میدان مغناطیسی را همزمان به کار می‌برند و برخلاف تصاویر اشعه ایکس(X-Ray) امکان تصویربرداری از داخل استخوان را دارند. محققان به کمک تصاویر پردازش‌شده ماهواره‌ای می‌توانند زمین یا سیارات و قمرهای منظومه شمسی را با جزئیات زیاد مطالعه کنند. پزشکان نیز به کمک فناوری ام‌آرآی و استفاده از رنگ ها در این فناوری، انواع بافت ها را بررسی می کنند و یافتن لخته‌های خونی یا تومورها آسان‌تر می‌شود.

 

ابزارهای خنک نگهدارنده تجهیزات الکترونیکی

هنگامی که قطعات الکترونیک بیش از حد داغ می‌شوند، ممکن است آسیب ببینند یا حتی به اجسام اطرافشان آسیب برسانند. در جاذبه کم انتقال حرارتی طبیعی اتفاق نمی‌افتد و به همین دلیل خنک نگه داشتن تجهیزات یک چالش محسوب می‌شود. لوله‌های حرارتی وسیله‌ای است که برای تنظیم دما در دستگاه‌های الکترونیک در فضاپیماها یا ایستگاه فضایی بین‌المللی استفاده می‌شود. این لوله‌ها بدون نیاز به پمپ مکانیکی گرما را از منطقه گرم به منطقه خنک انتقال می‌دهند. لوله‌های حرارتی لوله‌های مهر و موم شده‌ای هستند که خلأ نسبی دارند و فقط کمی مایع در آنها وجود دارد.

 

آشنایی با فناوری های ناسا در زندگی ما,راهنمایی برای فناوری های ناسا

ابزارهای خنک نگهدارنده تجهیزات الکترونیکی در جراحی های مغز

 

این مایع کنار نقاط گرم بخار می‌شود و هنگامی که کنار نقاط سرد قرار می‌گیرد، چگال شده و بار دیگر به مایع تبدیل می‌شود. ناسا از نخستین پروازهای فضایی تاکنون از این فناوری استفاده می‌کند تا خنک ماندن تجهیزات در فضا تضمین شود. جراحان مغز و اعصاب حین عمل جراحی از پنس مخصوصی استفاده می‌کنند که با کمک الکتریسته بافت را برش داده و سپس جوش می‌دهد، اما الکتریسیته موجود در پنس گرمای اضافه تولید می‌کند. این گرما اندک است، اما باید به روش ایمنی پخش شود تا به بافت‌های سالم مغز آسیب نرساند. نمونه کوچک فناوری لوله‌های حرارتی برای پنس جراحی نیز ساخته شده است که به ایمنی و تاثیر بهتر جراحی مغز و اعصاب کمک می‌کند.

 

حفاظت در برابر لرزه‌ها

استفاده از سوخت هیدروژن مایع از دستاوردهای فناورانه موفق ناسا بوده است. هیدروژن نیرو محرکه بسیار سبک و قدرتمندی برای موشک‌های فضایی است و کمترین جرم مولکولی را میان ماده‌های شناخته‌شده تا به امروز دارد، اما هنگامی که سوخت داخل موشک به شکل غیریکنواخت بسوزد، باعث ایجاد ارتعاشاتی می‌شود و این ارتعاشات هرچند اندک باشد، آسیب‌های جدی به موشک‌ها یا خدمه پروازهای فضایی وارد می‌کند. اکنون ناسا سیستم ترکیبی طراحی کرده است که ارتعاشات و ضربه‌های موشک‌ها و کپسول‌های فضایی را کاهش می‌دهد.

 

محصولات ناسا در زندگی ما, برنامه های فضایی

ناسا از فناوری سوخت مایع برای جلوگیری از لرزش‌های بیش از حد موشک‌ها استفاده می‌کند

 

سیستم ارتجاعی موشک، حسگرهایی برای سنجش و تنظیم لرزه‌ها دارد و آنها را تا حدی خنثی می‌کند. ناسا از فناوری سوخت مایع برای جلوگیری از لرزش‌های بیش از حد موشک‌ها استفاده می‌کند. این فناوری می‌تواند به ثابت ماندن بناها و پل‌ها در طول زلزله نیز کمک کند. گواهی استفاده تجاری از این فناوری اکنون صادر شده و در ساختمانی در نیویورک آمریکا نیز نصب شده است. در ماموریت‌های فضایی به‌وجود آمدن یک خطا در بخشی از موشک یا فضاپیما می‌تواند کل ماموریت را از بین ببرد و به همین دلیل حفظ پایداری و ثبات سیستم اهمیت زیادی دارد. در زمین نیز بناهای غیرمستحکم باعث چند برابر شدن آسیب‌های زلزله می‌شوند و استفاده از این سیستم به پایداری بنا کمک می‌کند.

 

منابع: bigbangpage.com – howstuffworks.com – iflscience.com

۵ سقوط فضایی تاریخ ساز

نزدیک به نیمی از فضاپیماهایی که با هدف فرود نرم روی اجرام دیگر منظومه خورشیدی به فضا پرتاب شده بودند، روی اهداف خود سقوط کردند و شکست خوردند. اما میان آنها ۵ ماموریت فضایی، نسبت به بقیه بسیار خبرسازتر شدند.

لونا- ۱۵ (۱۳۴۸)

اواخر دهه ۶۰ میلادی، روس ها مطمئن شدند که نمی توانند زودتر از آمریکایی ها، فضانوردانی را به ماه اعزام کنند. به همین دلیل چند روز قبل از پرتاب فضاپیمای آپولو ۱۱ آمریکا، روسیه فضاپیمای رباتیک لونا- ۱۵ را با هدف جمع آوری نمونه از ماه و بازگرداندن آن به زمین، به فضا پرتاب کرد. هدف روس ها بی اثر کردن موج تبلیغاتی آمریکایی برای اعزام انسان به ماه بود. اما نقص فنی در سامانه فرود این فضاپیما باعث سقوطش روی ماه و از بین رفتن آن شد. لونا- ۱۵، دومین تلاش شوروی برای بازگرداندن نمونه از ماه تا آن تاریخ بود.
سقوط فضایی
سقوط فضایی

فوبوس- ۲ (۱۳۶۷)

5 سقوط تاریخ ساز فضایی
ژوئن ۱۹۸۸ (تیر ۱۳۶۷)، شوروی فضاپیمای فوبوس- ۲ را با هدف فرود روی قمر فوبوس مریخ به فضا پرتاب کرد. این فضاپیما بهمن همان سال به مدار مریخ رسید و نزدیک به ۴۰ تصویر از این قمر به زمین مخابره کرد. سپس دو سطح نشین از آن جدا شدند و در مسیر فرود روی فوبوس قرار گرفتند. در حالی که هر دو سطح نشین در فاصله ۵۰ متری فوبوس بودند، ارتباط رادیوییی با فضاپیمای مادر قطع شد.
کارشناسان روسی پس از یک ماه تلاش، موفق شدند دوباره با فضاپیما ارتباط برقرار کنند. اما اطلاعات دریافتی نشان داد که هر دو سطح نشین فرود موفقیت آمیزی روی فوبوس نداشتند.

قطب نشین مریخ (۱۳۷۸)

5 سقوط تاریخ ساز فضایی
فضاپیمای قطب نشین، دی ۱۳۷۷ با هدف فرود روی قطب جنوب مریخ به فضا پرتاب شد. این فضاپیما آذر سال بعد به مریخ رسید. اما پس از آن ارتباط رادیویی با قطب نشین قطع شد. تلاش کارشناسان در آزمایشگاه جت پیشان ناسا برای برقراری اربتاط با آن بی نتیجه بود. بعدها ناسا توضیح داد که قطب نشین مریخ به دلیل بروز نقص فنی در سامانه موتورهای کاهنده سرعتش، با شتاب زیاد به مریخ برخورد کرد و از بین رفت. شکست این ماموریت در تغییر روند برنامه ریزی کاوش های سیاره ای در مریخ تاثیر مهمی داشت.

بیگل- ۲ (۱۳۸۲)

5 سقوط تاریخ ساز فضایی
سطح نشین اروپایی «بیگل- ۲» همراه با مدارگرد مارس اکسپرس بهمن سال ۱۳۸۲ به سیاره مریخ رسید. این سطح نشین پس از جداشدن از مارس اکسپرس برای فرود روی مریخ آماده شد. تمامی مراحل فرود بیگل- ۲ روی مریخ با موفقیت همراه بود. اما پس از فرود کارشناسان موفق به برقراری ارتباط با آن نشدند و عملا ماموریت شکست خورد. ظاهرا این فضاپیما پس از فرود موفق به بازکردن تجهیزاتش نشده بود. سال ۱۳۹۴، مدارگرد شناسایی مریخ (MRO) توانست با تصویربرداری از منطقه فورد بیگل- ۲، آن را پیدا کند.

جنسیس (۱۳۸۳)

 5 سقوط تاریخ ساز فضایی
فضاپیمای جنسیس سال ۱۳۸۰ با هدف جمع آوری ذراتی از بادهای خورشیدی و بازگرداندن آنها به زمین به فضا پرتاب شد. این فضاپیما ماموریت خود را با موفقیت در فضا انجام داد اما چتر محموله فرودش هنگام بازگشت به زمین باز نشد و در صحرای یوتای آمریکا سقوط کرد. دانشمندان این ماموریت اعلام کردند نزدیک ۷۰ درصد از نمونه های جمع آوری شده به کلی نابوده شده اند. این در حالی بود که وزن کل این نمونه ها بین ۱۰ تا ۲۰ میکروگرم برآورد می شد؛ یعنی حدود هزار برابر سبک تر از وزن یک پشه!

ساختار جو زمین چیست؟

جو زمین از گازهای مختلفی تشکیل شده و چگالی آن به طرف بالا به سرعت کم می شود. اما ساختار جو زمین از چه چیزی تشکیل شده است؟ در این مقاله نگاهی داریم به ساختار جو زمین، البته همیشه چیزها همانطور که امروز هستند، در تعادل مطلق قرار ندارند و می توانند بسته به شرایط متفاوت باشند.

ساختار جو زمین
ساختار جو زمین

جو زمین از گازهای مختلفی تشکیل شده و چگالی آن به طرف بالا به سرعت کم می شود

جو زمین از مولکولهای: نیتروژن (۷۸%)، اکسیژن (۲۱%)، آرگون (۰٫۹%) و مقادیری دی اکسید کربن، نئون، هلیوم، متان، کریپتون، هیدروژن، اکسید نیتروژن، زنون، ازون، ید، مونو اکسید کربن و آمونیاک، تشکیل شده است. همچنین در ارتفاعات پایین تر مقادیری بخار آب نیز دارد. جوی که امروز سیاره ما دارد، بطور کلی با جو اولیه زمین متفاوت است. زمانی که سیاره برای نخستین بار در حدود ۴٫۴ میلیارد سال پیش رو به سردی گذاشت، آتشفشانها بخار، دی اکسید کربن و آمونیاک را به جو تزریق کردند که غلظتشان یکصد برابر جو امروز زمین بود.

نخستین باکتری موسوم به سیانوباکتری، احتمالاً نخستین جاندار اکسیژن ساز بوده است. تقریباً ۲٫۷ تا ۲٫۲ میلیارد سال پیش، چنین باکتری هایی مقادیر بسیار فراوانی اکسیژن را آزاد کرده و مولکول های دی اکسید کربن را از هم گسلاندند. همچنان که اکسیژن آزاد می شد، با آمونیاک واکنش داده و بدین ترتیب نیتروژن آزاد می شد. دی اکسید کربن جو نیز به وسیله گیاهان و بعدها عوامل انسانی به جو زمین تزریق شد.

ساختار جو زمین

جو زمین دارای لایه های مختلفی است که زیر به اختصار در موردشان توضیح داده شده:

لایه تروپوسفر:

تروپوسفر لایه پایینی جوّ زمین است که ارتفاع آن در قطب‌ها در حدود ۷ تا ۸ کیلومتر و در استوا در حدود ۱۶ تا ۱۸ کیلومتر است. تغییرات آب و هوایی تأثیر مختصری بر روی این ارتفاع دارد. هوای لایه تروپوسفر مدام در حال جابجایی در راستای عمودی است. این پدیده عمدتاً در اثر تابش نور خورشید به سطح زمین، گرم شدن و کم چگال شدن هوای مجاور سطح زمین رخ می‌دهد. «تروپو» ریشه یونانی دارد و به مفهوم اختلاط، گشتن و چرخیدن است. فشار هوا در مرز بالایی این لایه فقط در حدود ۱۰ درصد فشار در سطح دریا است. مرز این لایه، با لایه بعدی جو (که خود در حد یک لایه چند کیلومتری است)، [تروپوپاز] نامیده می‌شود.

ساختار جو زمین,آشنایی با ساختار جو زمین

فشار هوا در مرز بالایی لایه تروپوسفر فقط در حدود ۱۰ درصد فشار در سطح دریا است

لایه استراتوسفر:

استراتوسفر دومین لایهٔ جو زمین است که ارتفاع آن در ۵۰ کیلومتری از سطح زمین، قرار دارد. در این لایه با افزایش ارتفاع، دمای هوا افزایش پیدا می‌کند. قسمت اعظم لایه ازون که سطح کره زمین را در برابر پرتو فرابنفش خورشید حفاظت می‌کند، در قسمت‌های پایینی این لایه قرار دارد. ضخامت لایه ازن با تغییرات فصلی و جغرافیایی دستخوش تغییر می‌شود. «استراتو» از ریشه لاتین به معنی پخش و گسترده گرفته شده است. مرز این لایه با لایه بعدی جو (که خود در حد یک لایه چند کیلومتری است)، [استراتوپاز] نامیده می‌شود.

لایه مزوسفر:

این لایه تا ارتفاع حدود ۸۰ تا ۸۵ کیلومتری از سطح زمین قرار گرفته و میان استراتوسفر و ترموسفر قرار دارد. در این لایه با افزایش ارتفاع، دمای هوا کم می‌شود. «مزو» ریشه‌ای یونانی دارد و به معنی وسط است. روزانه حدود ۵۰ تن شهاب‌سنگ وارد جو زمین می‌شود و بیشتر آنها در مزوسفر تبخیر می‌شوند. این‌گونه مواد موجود در شهاب‌سنگ‌ها در مزوسفر پراکنده می‌شوند و این لایه هم‌اکنون دارای مقادیر آهن و فلزات دیگر است. بالون‌های هواشناسی و هواپیما نمی‌توانند به این لایه برسند

لایه ترموسفر:

این لایه تا ارتفاع حدود ۶۰۰ تا ۶۴۰ کیلومتری از سطح زمین قرار دارد. در معدودی مراجع نیز این لایه را فاقد مرز فوقانی دانسته‌اند. عنوان ترموسفر به سبب دمای فوق العاده زیاد ترمودینامیکی، به این لایه نسبت داده شده است. در این لایه با افزایش ارتفاع، دما نیز افزایش پیدا می‌کند. این دما ممکن است به ۱۵۰۰ کلوین نیز برسد که منشاء اصلی آن یونیزه شدن مولکول‌های اکسیژن و نیتروژن، در اثر برخورد با پرتو فرابنفش خورشید است. جلوه سرخی شفق یکی از پدیده‌های قسمت پایینی لایه ترموسفر است.

ساختارهای جوی زمین,لایه های زمین

جلوه سرخی شفق یکی از پدیده‌های قسمت پایینی لایه ترموسفر است

لایه یونوسفر:

این لایه هویت مستقلی ندارد و در واقع همان بخش اعظم از لایه ترموسفر است که فرایند یونیزه شدن مولکول‌های گازی در آن صورت می‌گیرد. یونوسفر نقش اصلی در انتشار امواج الکترومغناطیسی داشته و اثرات مهمی بر ارتباطات راه دور دارد. پدیده بازتابش امواج رادیویی تابیده شده از سطح زمین در همین لایه اتفاق می‌افتد. شدیده شفق نیز در همین لایه پدید می‌آید.

لایه اگزوسفر:

این لایه بالاترین لایهٔ جو زمین است که جو پس از آن پایان می‌پذیرد و خلأ آغاز می‌گردد. هوا در این لایه بسیار رقیق است و تفاوت چندانی با خلأ ندارد. اجزای اصلی این لایه هیدروژن و هلیم هستند که تراکم کمی دارند و بسیاری از ماهواره‌ها در این لایه قرار دارند. ارتفاع این لایه بالای ۶۰۰ کیلومتر تا حدود ۱۰۰۰۰ کیلومتر از سطح زمین است که عموماً اتم‌ها و مولکول‌های جو تحت تاثیر بادهای خورشیدی و میدان مغناطیسی زمین به فضای اطراف رانده می‌شوند.

منبع : bigbangpage.com

شکل‌گیری منظومه شمسی با انفجار یک ابرنواختر

محققان در پژوهشی که در مجله Nature Communications منتشر شده، مدارکی قانونی ارائه کرده‌اند که نه تنها چگونگی شکل‌گیری منظومه شمسی را توضیح می‌دهد، بلکه همچنین عامل احتمالی تولد آن را نیز معرفی می‌کند.

حدود ۴٫۶ میلیارد سال قبل، یک ابر گاز و غبار در هم گسیخته منجر به یک فروپاشی گرانشی شد که تولد یک خوشید اولیه همراه یک صفحه برای شکل‌گیری سیارات در اطراف آن را به همراه داشت.

برای فشرده کردن این ابر گاز و غبار، به مقادیر زیادی انرژی نیاز بوده که یک ابرنواختر آن را تامین کرده است. اما هیچ مدرک موثقی برای اثبات این نظریه وجود نداشت و مشخص نبود که ماهیت ابرنواختر مذکور چه بوده است.

شکل گیری منظومه شمسی
شکل گیری منظومه شمسی

محققان بر روی هسته‌ای با عمر کوتاه متمرکز شدند که در اولین روزهای عمر منظومه شمسی وجود داشت. هسته دارای عمر کوتاه می‌تواند تنها از یک ابرنواختر باقی مانده باشد زیرا مدت طولانی دوام نمی‌آورند. همچنین محققان توانستند محصولات جانبی هسته را در دنباله‌دارها پیدا کنند که می‌توان آن‌ها را مواد باقی‌مانده از یک ابرنواختر محسوب کرد.

ابتدا تصور می‌شد که عامل محرک شکل‌گیری منظومه شمسی یک ابرنواختر دارای جرم بالا بوده است، اما چنین ابرنواختری نمی‌تواند مانند یک ابرنواختر دارای جرم کم بر روی دنباله‌دارها سرنخ باقی بگذارد.

این سرنخ‌ها باعث محکم‌تر شدن این عقیده شد که منظومه شمسی در اثر انفجار یک ابرنواختر با جرم کم پدید آمده است.